فضيلت زمين كربلا و حائر حسينى

روايات فراوانى در ارتباط با شرافت و فضيلت زمين كربلا و حائر حسينى وارد شده كه به بعضى از آنها اشاره مى شود:

1ـ اميرمؤمنان(عليه السلام) از زمين كربلا به همراه جمعى از اصحابش گذشتند، وقتى به آن جا رسيدند اشك از چشمان حضرت جارى شد و فرمود: اين جاست جايگاه اقامت سوارانشان و اينجاست محلّ انداختن بارهايشان و اين جاست كه خونشان ريخته مى شود، خوشا به حال تو اى تربتى كه خون ياران حق روى تو ريخته مى شود (هذا مُناخُ رُكّابِهِمْ، وَ هذا مَلْقى رِحالِهِمْ، وَ هُنا تُهْرَقُ دِماءُهُمْ، طُوبى لَكَ مِنْ تُرْبَة عَلَيْكَ تُهْرَقُ دِماءُ الاَْحِبَّةِ).(1)

2ـ در حديثى از امام صادق(عليه السلام) مى خوانيم: جايگاه قبر حسين بن على(عليهما السلام) از روزى كه آن حضرت در آن دفن شد، باغ پرارزشى از باغ هاى بهشت است.(2)

3ـ ابوهاشم جعفرى مى گويد: امام هادى(عليه السلام) در ايّام بيماريش مى فرمود: كسى را به سوى «حائر» (حائر حسينى براى طلب شفاى من) بفرستيد. عرض كردم: فدايت شوم اجازه مى فرماييد كه من بروم؟ فرمود: برو امّا با رعايت تقيّه… عزم بر حركت گرفتم ولى قبل از حركت، جريان را براى علىّ بن بلال ذكر كردم، او با تعجّب گفت: حضرت هادى(عليه السلام) خودش حائر است او را با «حائر» چه كار؟! خدمت حضرت رسيدم سؤال علىّ بن بلال را براى او نقل كردم، فرمود: آيا رسول الله خانه خدا را طواف نمى كرد و حجرالاسود را نمى بوسيد با آن كه حرمت رسول گرامى(صلى الله عليه وآله) وحرمت مؤمن از حرمت خانه خدا بيشتر است؟ بدان كه اين مكان ها مكان هايى هستند كه خداوند دوست دارد ياد او در آنها زنده شود، من هم دوست دارم براى شفاى من در مكان هايى دعا شود كه خدا دوست دارد و حائر حسينى يكى از آن مكانهاست.(3)

محلّ حائر حسينى:

بحثى كه در اين جا مطرح است اين است كه چه مقدار از اطراف قبر مطهّر امام حسين(عليه السلام) «حائر» محسوب مى شود و آن مكانى كه آن همه روايات در فضيلت آن و استجابت دعا در آن، در فصل فضيلت زيارت ذكر شد، كدام است و چه مقدار مساحت دارد؟

مرحوم «علاّمه مجلسى» اقوال متعدّدى را از علما در اين رابطه نقل كرده است و آنچه در نظر شريف خود ايشان تقويت دارد اين است كه مراد از «حائر»(4) آن مقدار از مساحتى است كه ديوارهاى صحن، آن را احاطه كرده است در نتيجه خود صحن از جميع اطراف و ساختمان هايى كه به قبّه شريفه متّصل است و همچنين مسجدى كه در پشت آن قبّه قرار دارد جزء حائر محسوب مى شود. و آنچه مشهور ميان اهالى كربلاست و از گذشتگان، به آنها به ارث رسيده و همچنين ظاهر كلمات اكثر اصحاب، همين است.(5)

مرحوم «صاحب جواهر» نيز در تفسير حائر همين معنا را انتخاب كرده است(6) هر چند احتياط آن است كه صحن مطهر را جزء حائر ندانند و به حرم مطهّر و رواق ها و مسجد بالاسر قناعت كنند، به خصوص اين كه در گذشته حرم تا اين حد توسعه نداشت.

از خداوند بزرگ توفيق بهره ورى همه عاشقان مكتب آن حضرت را از فيوضات عظيم اين اماكن مقدّسه مسألت داريم.

1. كامل الزيارات، باب 88، صفحه 270، حديث 11.
2.
كامل الزيارات، باب 89، صفحه 271، حديث 1.
3.
همان مدرك، باب 90، حديث 1 و بحارالانوار، جلد 98، صفحه 112 .
4. «
حائر» در لغت (از حَيَرَ است نه از حَوَرَ) به مكانى گفته مى شود كه آب در آن جا جمع شود و دَوَران پيدا كند (صحاح اللغة و مصباح المنير) در هر حال: گويا از زمانى كه متوكّل عبّاسى ـ لعنة الله عليه ـ قبر آن حضرت را به آب بست، ولى آب در اطراف قبر، دور زد و به خود قبر نرسيد، به اين محوّطه حائر گفته شد. (بحارالانوار، جلد 98، صفحه 117).
5.
بحارالانوار، جلد 98، صفحه 117.

 6.جواهرالكلام، جلد 14، صفحه 339.