اجتهاد در مذهب شیعه

اجتهاد اجتهاد، اصطلاحی در فقه اسلامی به معنای استنباط احکام شرعی با شروطی خاص از منابع فقه یا «استنباط احکام و وظایف عملی شرعی از ادله و اصول». کسی را که به توانایی اجتهاد رسیده است، مُجتهد یا فقیه گویند. اجتهاد نیازمند آموختن شاخه‌های مختلفی از علوم دینی و ادبی است و طُلاب علوم دینی برای رسیدن به اجتهاد سا…

علم غیب پیامبران از دیدگاه شیعه

 از نظر شیعه علم غیب «بالذات» مخصوص خداوند متعال است، زیرا قرآن می‌فرماید: «و عنده مفاتیح الغیب لا یعلمها الاّ هو؛[۱] کلیدهای غیب تنها نزد خداست و جز او کسی آنها را نمی داند». و نیز به حکم قرآن، شیعه معتقد است که خداوند بعضی از بندگان خاص خود را از، علم غیب برخوردار نموده است، قرآن مجید می‌فرماید: «عَالِمُ الْغَیْ…

مراحل سیر و سلوک برای رشد معنوی

مراحل سیر و سلوک سالک و رهرو طریق الی الله برای وصول به قرب الهی، پیش از هر چیز، باید یک سری شرایطی را رعایت کند. به تعبیری دیگر برای شروع در این سفر و سیر الی الله، یک سری مقدمات و مبادی و اسبابی است که باید فراهم شود و از آن سو یک سری موانعی است که لازم است از بین بروند. بزرگان اخلاق و عرفان هر…

شیعه را در یک کلمه یافتم؛ «اخلاق»

اشاره: در این نوشته مصاحبه که درباره شیعه با جرجرداق انجام شده منعکس شده است. جرج جرداق، محقق سرشناس در حوزه اسلام، نویسنده، شاعر و نمایشنامه نویس، شیعه را مکتبی اخلاق گرا توصیف می کند و خودش را نیز به دلیل داشتن اخلاق پسندیده، شیعه می داند. او از اینکه جامعه شیعه به سمت انشقاق پیش می رود، ابراز تاسف …

اعتدال و میانه روی در اسلام

اشاره: اعتدال و میانه روی، همان گونه که از نامش پیداست، به معنای پیمودن و گزینش راه میانه و وسط  و عدم تمایل به دو طرف افراط  و تفریط می باشد . این واژه در منابع اسلامی، با الفاظی مانند «قصد» ،۱ «اقتصاد» ،۲ «وسط» ۳ استعمال شده است.با پژوهشی ژرف و عمیق می توان دریافت، همان گونه که اصل توحید در تار و …

اعتدال از منظر آیات و روایات

اشاره: اعتدال از دو ریشه «عَدل» از عدالت و «عِدل» به معنای توازن آمده است. لذا اینکه اعتدال به معنای حد وسط یا معنای حد عادلانه است همواره مورد بحث و مناقشه بوده است. با این حال تأکید علمای شیعه عمدتاً بر آن بوده است که اعتدال را می‌بایست از ریشه‌ی عدل به معنای عدالت برشمرد. در این نوشتار کوتاه بدون …

اجتهاد جواهری و فقه پویا در اندیشه امام خمینی(قدس سره)

در میان آشنایان با فقه شیعه، کسی را نمی توان سراغ گرفت که نام بلند آوازه کتاب (جواهر الکلام) را نشنیده باشد یا آن را نشناسند و در برابر عظمت و سترگی مقام پدید آورنده آن دست تعظیم بر سینه نگذارد. بی تردید این کتاب گرانسنگ را اگر از زمره بی نظیرترین کتب فقهی امامیه ندانیم می بایست آن را در شمار کم نظیرترین …

اجتهاد پویا

اجتهاد پویا بکارگیری اجتهاد در منابع اصیل و معتبر شرعی، بعد از بررسی ابعاد و ویژگی‌های مختلف موضوعات و سنجیدن ابعاد قضایا برای استنباط احکام شرعی را اجتهاد پویا گویند. اجتهاد پویا و بالنده با همه ضوابط و شرایطش چشمه جوشانی است در دل فقه برای همگام کردن آن با رویدادهای زندگی در بستر زمان. اجتهاد پویا و بالنده و مترقی…

عقلانیت احکام جزایی اسلام ازنگاه شهید مطهری

اسـاس و پـایـه همه شریعتهای الهی, بر دوستی و مهربانی, رحمت و مـدارا اسـتوار شده است.پیامبران الهی, همیشه و همه گاه, بر آن بـوده انـد کـه رحـمـت و مـهـربـانی و مهرورزی را در میان مردم بـگـسـتـرانـنـد و صلح و صفا و صمیمیت و آرامش را در جامعه های انسانی پایدار سازند. قـرآن کریم, رمز پیشرفت پیامبر اسلام(…

اعتدال از منظر امیرمومنان علی(ع)

اشاره: شاید نتوان کسی را چون امیرمومنان علی(علیه السلام) را سراغ گرفت که به مساله عدالت و ابعاد آن پرداخته و در فلسفه زندگی و سبک آن در شخص و جامعه آن را به کار گرفته باشد. از این روست که بسیاری از مسایل مربوط به عدالت و ابعاد آن از سویی امیرمومنان علی(علیه السلام) مطرح و به کار گرفته شده است به طوری که…

معقولیت معراج از نظر علوم روز

در گذشته، بعضى از فلاسفه که معتقد به «افلاک نه گانه بطلمیوسى» پوست پیازى بودند، مانع مهم «معراج» را از نظر علمى وجود همین افلاک و لزوم خرق و التیام در آنها مى پنداشتند. ولى، با فرو ریختن پایه هاى هیئت بطلمیوسى مسأله خرق و التیام، به دست فراموشى سپرده شد، اما با پیشرفتى که در هیئت جدید به وجود آمد، مسائل تازه ا…

حکایت معراج پیامبر اسلام(ص)

یکی از معجزات علمی و عملی پیامبر اعظم(صلی الله علیه و آله و سلم) که به تصریح قرآن کریم در سایه عبودیت آن حضرت رخ داده، «معراج» است که در اولین آیه سوره اسرا و آیات هشتم تا هجدهم سوره نجم می توان اشاراتی را درباره آن مشاهده کرد. آغاز ماجرا در سوره اسرا چنین آمده است: پاک و منزه است خدایی که بنده اش را …

ماجراى غزوه بنى قریظه

پیامبر(صلى الله علیه وآله) بلافاصله بعد از پایان «جنگ احزاب»، از طرف خداوند مأمور شد، حساب یهود «بنى قریظه» (که تنها گروه باقیمانده از طوائف یهود بودند) را روشن سازد، مى نویسند: آن چنان مسلمانان براى حضور در منطقه دژهاى «بنى قریظه» عجله کردند که حتى بعضى، از نماز عصرشان غافل شدند و به ناچار آن را بعداً …

ماجراى غزوه حنین

«حنین» سرزمینى است در نزدیکى شهر «طائف» و چون این غزوه در آنجا واقع شد به نام «غزوه حنین» معروف شده، و در قرآن از آن تعبیر به «یوم حنین» شده است. نام دیگر آن غزوه «اوطاس» و غزوه «هوازن» است (اوطاس نام سرزمینى در همان حدود، و هوازن نام یکى از قبائلى است که در آن جنگ با مسلمانان درگیر بودند). این «غزوه»…

مکارم اخلاق از منظر رئیس مذهب

اخلاق که از ریشه «خُلق» گرفته شده، تعریفهاى مختلفى براى آن شده است(۱)؛ اما تعریف اخلاق هرچه باشد، ضرورت طرح آن در جامعه به صورت مستمر و دائمى بر هیچ کس پوشیده نیست. در لزوم طرح آن همین بس که امام على علیه‏السلام فرموده: «لَوْ کُنّا لا نَرْجُو جَنَّهً وَلا نَخْشى نارا وَلا ثَوابا وَلا عِقابا لَکانَ ینْبَغى …

دلیل گرایش ایرانیان به تشیع

  اشاره:  نفوذ تشیع در ایران علل و عوامل مختلفی دارد. همانگونه که در سایر کشورهای دیگر نیز مذهب شیعه دارای علتهای خاصی بوده و هستند. در این مقاله به صورت فهرست وار به علل و عوامل گسترش مذهب شیعه در ایران پرداخته شده است.    عوامل زیر را می توان از دلایل گرایش ایرانیان به مذهب شیعه دانست: ۱.…