کارکردن ورزش است

 کار و اشتغال، یکى از ضروریات جامعه بوده و از جهات مختلف، فواید متعددى بر آن مرتب است. یکى از ابعاد پرثمر کار، بهره‌مندى اقتصادى و نجات از فقر و فلاکت است. بعد دیگر آن، به ویژه در کارهاى بدنى، فواید جسمانى آن است؛ و بُعد دیگر، ثمرات اجتماعى آن.

از طرفى بى کارى نیز براى فرد و جامعه، مضرات متعددى دربر دارد. بى کارى و فراغت کامل، مایه خستگى، کم‌شدن نشاط، تنبلى و فرسودگى، و بسیارى از مواقع، مایه فساد و تباهى و انواع گناهان است. نکته مهم، این که آمارها نشان مى دهد که به هنگام تعطیلات مؤسسات آموزشى، میزان فساد گاهى تا هفت برابر بالا مى رود![۱]

به همین جهت،‌ در احادیث اهل بیت نبوت ـ علیه السلام ـ به شدت از بى کارى نهى و به کار کردن و اشتغال، ترغیب و تشویق شده است. توجه شما را به نمونه‌هایى در این خصوص جلب مى کنم:

امام موسى بن جعفر ـ علیه السلام ـ فرمود:

«اِنَّ اللهَ تعالى لَیَبْغُضُ الْعَبْدَ النَّوامَ، اِنَّ اللهَ لَیَبْغُضُ‌الْفارغَ[۲] ؛

همانا خداوند بنده پرخواب را مبغوض مى شمرد، همانا خداوند انسان بى کار را دشمن مى دارد.»

امام على ـ علیه السلام ـ فرمود:

«اِنَّ الاَشیاءَ لَمَّ ازْوَجَتْ‌، اِزْدَوَجَتْ الْکَسَلُ و الْعَجْزُ، فَنَتِجا بَیْنَهُما الْفَقْرَ[۳] ؛

هنگامى که موجودات در آغاز با هم ازدواج کردند، ‌تنبلى و ناتوانى با هم پیمان زوجیت بستند و فرزندى از آنها به نام «فقر» متولد شد.»

ما در این‌جا در صدد بیان «فواید جسمانى کار بدنى» هستیم مى دانیم که بین کار بدنى و ورزش رابطه نزدیک و تنگاتنگى وجود دارد و شاید بتوان همه کارهاى بدنى را به نحوى ورزش دانست. در کتاب ارزشمند وسائل‌الشیعه، که از کتب حدیثى مرجع محسوب مى شود، یک باب در مورد «استحباب کار کردن به دست خویش» (نه به کارگیرى کارگران دیگر و استخدام آن‌ها) وجود دارد، تحت عنوان «بابُ اسْتِحْبابِ الْعَمَلِ بِالْیَدِِ»[۴]

در این باب، نمونه‌هایى چند از ائمه معصومین ـ علیه السلام ـ آورده شده که خود آن حضرات ـ با وجود بى نیازى از کار ـ به کارهاى سخت و طاقت‌فرساى بدنى مى پرداخته و مى فرموده‌اند: «دوست دارم در این را، اذیت شده و عرق بریزم.»

اکنون به برخى از فواید کار بدنی[۵] ـ که در واقع فواید ورزش نیز هست ـ اشاره مى نمائیم:

۱ . توانایى هاى جسمانى انسان را از مرحله استعداد و قوّه، به مرحله فعلیّت رسانده و شکوفا مى سازد.

۲ . بدن انسان را در برابر بیمارى ها و دشوارى ها مقاوم مى نماید.

۳ . استعدادهاى فکرى و نظرى او را به هنگام درگیرى با کارها وتلاش‌ براى حل مشکلات کارى، آشکار مى گرداند.

۴ . عضلات بدن را پیچیده و نیرومند مى کند.

۵ . انسان را از کسالت خارج کرده، به وى نشاط مى بخشد.

۶ . به قواى انسان کمال و ازدیاد مى بخشد، همان‌گونه که حضرت على ـ علیه السلام ـ فرمودند:

«مَنْ یَعْمَلْ یَزْدَدْ قوَّهً، مَنْ یُقَصِّرْ فِى الْعَمَلِ یَزْدَدْ فتْرَهً[۶] ؛

هرکس کار کند، قوّتش بیشتر شده، و هرکس در کار کردن کوتاهى کند، ضعیف‌تر خواهد شد.»

۷ . موجب حفظ سلامتى، توازن وتناسب اعضاى بدن انسان است.

و به طور خلاصه مى توان گفت: همان‌گونه که انسان به غذا احتیاج دارد، همین‌طور به کار، فعالیت، تحرک و ورزش نیز نیازمند است کار و تحرک براى بدن انسان، به منزله آب است براى گیاهان، که لازمه رشد، سلامتى، شادابى و طراوت آن است.

حال که به اهمیت و فواید کار، فعالیت و تحرک بدنى آشنا شدیم، مى توانیم دریابیم که، ورزش نباید به گونه‌اى باشد که انسان را از هرگونه کار، تلاش، فعالیت و تحرک بازداشته و منع نماید. در واقع، پرداختن به چنین ورزش‌هایى نقض غرض است، و نبودن ورزش‌هایى که انسان را به بى تحرکى و تنبلى عادت مى ‌دهند، از بودنشان بهتر است، و باید نامشان از لیست اسامى ورزش‌ها حذف شود.

پى نوشت ها

[۱] .ناصر مکارم شیرازى و دیگران،‌ تفسیر نمونه، ج ۲۷، ص ۱۳۰٫

[۲] . وسائل‌الشیعه، ج ۱۲، ص ۳۷٫

[۳] . همان، ص۳۸٫

[۴] . همان، ج ۱۲، ص ۲۲ ـ ۲۴٫

[۵] . الحیاه، ج ۵، ص ۳۰۴٫

[۶] . عبدالواحدى الآمدى التمیمى، غرر الحکم، ص ۲۶۹٫

منبع :سایت اندیشه قم.