شیعه شناسی » اعتقادات » توحید »

پاسخ امام صادق(ع) در رد ادعاى اهل سنت در مورد رؤیت خدا

«هشام بن سالم» مى گوید: در خدمت امام صادق(علیه السلام) نشسته بودم که «معاویه بن وهب» و «عبدالملک بن اعین» وارد شدند. معاویه بن وهب رو به امام علیه السلام کرده گفت: اى فرزند رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) مى خواستم نظر شما را در مورد دو روایت بدانم؛ یکى اینکه مى گویند: رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) پروردگارش را دیده است! و دیگر اینکه مى گویند: اهل ایمان در بهشت پروردگارشان را مى بینند! خواستم بدانم به چه صورتى او را مى بینند؟!

امام علیه السلام تبسمى کرده فرمودند: اى معاویه! چقدر زشت است که هفتاد هشتاد سال از عمر کسى بگذرد، در ملک خدا زندگى کند و از نعمت هاى او استفاده کند ولى خدا را آنگونه که سزاوار است نشناسد!

آنگاه در ادامه فرمودند: اى معاویه: حضرت محمد(صلی الله علیه و آله و سلم) خدا را با نگاه ظاهر ندیده است. ما دو نوع دیدن داریم: ۱ـ دیدن قلبى ۲ ـ دیدن با چشم.

پس هر کس از «رؤیت خدا» دیدن قلبى را در نظر بگیرد، درست فهمیده است و هر کس منظورش دیدن با چشم ظاهر باشد به خدا و آیاتش کفر ورزیده است؛ چرا که رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «کسى که خدا را به خلقش تشبیه کند کافر است».(۱)

واى بر آنان، مگر این سخن خدا را نشنیده‌اند که مى فرماید: «لا تُدْرِکُهُ الأَبْصارُ وَ هُوَ یُدْرِکُ الأَبْصارَ وَ هُوَ اللَّطیفُ الْخَبیرُ ؛ دیدگان او را درنیابند و او دیدگان را دریابد و او لطیف و خبیر است».(۲)

آیا نشنیده اند این آیه شریفه را که خطاب به موسى علیه السلام فرمود(قالَ لَنْ تَرانی وَ لکِنِ انْظُرْ إِلَى الْجَبَلِ فَإِنِ اسْتَقَرَّ مَکانَهُ فَسَوْفَ تَرانی فَلَمّا تَجَلّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَکّاً وَ خَرَّ مُوسى صَعِقاً فَلَمّا أَفاقَ قالَ سُبْحانَکَ تُبْتُ إِلَیْکَ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنینَ) (۳)

«(ای موسی!) هرگز مرا نخواهى دید، ولى به کوه بنگر، اگر در جاى خود ثابت ماند، مرا خواهى دید» اما هنگامى که پروردگارش بر کوه جلوه کرد، آنرا متلاشى ساخت» در حالى که آنچه از نور خدا بر کوه درخشید همانند روشنایى ناچیزى که از درون روزنه سوزن بتابد بود و در عین حال زمین را ویران کرد و کوه ها متلاشى گشتند «و موسى مدهوش بر زمین افتاد» و مُرد. همین که به هوش آمد و روحش به او بازگشت «گفت: خداوندا منزهى تو؛ من از گفتار کسى که مى‌پندارد تو دیده مى شوى به سوى تو توبه مى کنم و به همان شناخت خودم از تو باز مى گردم که دیدگان تو را در نیابند و من اول کسى هستم که ایمان آورده ام و اول کسى هستم که اقرار مى کند تو همه را مى بینى و خود دیده نمى شوى و تو در چشم اندازى بالاتر قرار دارى.

پی نوشتها

۱. بحارالانوار، ج ۳۶، ص ۴۰۶، حدیث ۱۶.

۲. سوره انعام، آیه ۱۰۳.

۳.سوره اعراف، آیه ۱۴۲.