والدين آرام باشند! «چهار اصل طلايى غلبه بر اضطراب امتحان»

برخى فكر مى‌كنند اضطراب امتحان امرى غير طبيعى و مانع يادگيرى است، اما اضطراب، در حد متعادل، قابل قبول و حتى ضرورى است.

كارشناسان مى‌گويند اگر دانش‌آموزان امتحان را ارزيابى نتيجه فعاليت يك ساله خود بدانند، راحت‌تر با اين مسأله كنار مى‌آيند و اضطراب آنها تا اين حد طبيعى است، اما وقتى بيش از حد دچار اضطراب شوند، اين امر مانع يادگيرى آنها مى‌شود.

گذشته از اين، برخى والدين در ايام امتحانات فرزندان‌شان، بيشتر دچار استرس شده و آرامش خود را از دست مى‌دهند و اين ناآرامى‌ها را به دانش‌آموزان نيز منتقل مى‌كنند.

۱ـ شب امتحان زمان مرور است نه يادگيرى افزايش علاقه و انگيزه دانش‌آموزان و يادگيرى مناسب مهارت‌هاى تحصيلى دو عامل ضرورى براى بهتر درس خواندن دانش‌آموزان است.

در هر مطالعه‌اى براى امتحان، مراحل خاصى از سوى كارشناسان و مشاوران توصيه مى‌شود، دانش‌آموزان بايد همه جزوات و تمرين‌هاى مربوط به دروس خود را به خوبى مطالعه كنند تا آمادگى لازم را در هنگام امتحان به دست آورند. آنان نبايد تنها به جزوات معلمان بسنده كنند، بلكه بهتر است كتاب‌هاى درسى را نيز به روش مرور سريع مطالب جزوات بخوانند.

شب امتحان زمان يادگيرى نيست و تنها بايد به دوره كردن و مرور يادگيرى‌ها اختصاص يابد. بنابراين حل نمونه سؤالات امتحانى طراحى شده از سوى معلمان و طراحى نمونه سؤال از سوى دانش‌آموزان براى تعميق و بهبود يادگيرى بسيار مؤثر خواهد بود.

شيوه مطالعه را تغيير ندهيد دانش‌آموزان در ايام امتحانات نبايد تغييرى در روش‌هاى سابق مطالعه خود بدهند. درك و فهم سؤالات، تمرين و تكرار مطالب دروس و به عبارتى خواندن به شيوه «پس ختام» از شيوه‌هاى درس خواندن است. آن دسته از دانش‌آموزانى كه تاكنون شيوه خاصى براى درس خواندن نداشته‌اند، مى‌توانند با پرسش و پاسخ از خود، به يادگيرى بهتر مطالب كمك كنند.

والدين آرام باشند! فضاى خانه بايد در ايام امتحانات آرام باشد و نبايد دانش‌آموزان را با تهديد و پرخاش وادار به درس خواندن كرد.

اوليا بايد در ايام امتحانات فضاى خانه را شاد نگه دارند. آنان بايد از مشاجره و برخوردهاى لفظى، به ويژه با فرزندان خوددارى كنند و ديد و بازديدهاى خود را به تعويق بيندازند.

توجه به توانايى‌هاى دانش‌آموزان به جاى نقاط ضعف آنها در ايام امتحانات بسيار اهميت دارد، بنابراين بايد به توانايى‌هاى دانش‌آموزان تأكيد بيشترى داشت و انتظارات را با توانايى دانش‌آموزان هماهنگ كرد.

هيچ گاه حق نداريم عملكرد فرزندان خود را با ديگران مقايسه كنيم، چرا كه از نظر روان‌شناسى بايد ميزان پيشرفت هر فرد را با توجه به عملكرد گذشته وى سنجيد.

حذف ترس از شكست در دانش‌آموزان، ملاك قرار گرفتن نمره در امتحانات، دورى از به هم ريختگى و اغتشاش فكرى دانش‌آموزان، كنترل فشارهاى روحى و افزايش اعتماد به نفس دانش‌آموزان نيز از عوامل مهم و مؤثر در كاهش اضطراب دانش‌آموزان است.

تغذيه مناسب، يادگيرى را افزايش مى‌دهد در اين ميان توصيه‌هاى ديگرى هم مانند جدا بودن فضاى درس خواندن با محل استراحت دانش‌آموزان، تشخيص زمان مناسب مطالعه با توجه به خصوصيات و عادات جسمى و روحى افراد، دورى از فعاليت بيش از حد و پشت سر هم، استراحت به موقع و… از سوى كارشناسان مطرح مى‌شود، اما نبايد منكر تأثير برنامه غذايى منظم در كنار برنامه درسى مناسب، بر سرعت و دقت يادگيرى دانش‌آموزان شد.

استفاده از نان، غلات، لبنيات، گوشت، تخم‌مرغ، ميوه و سبزى، بايد همواره مورد توجه قرار گيرد. صبحانه بايد محتوى مواد قندى باشد و بر اين اساس توصيه مى‌شود از آب ميوه، ميوه، نان، پنير، تخم‌مرغ، عسل يا مربا به عنوان صبحانه استفاده شود. دانش‌آموزان توجه داشته باشند كه از شام سنگين و حاوى مواد نشاسته‌اى و برنج، نان، ماكارونى، سيب‌زمينى، گوشت، تخم‌مرغ، مرغ و… به ميزان كمى استفاده كنند.

ماست، دوغ و چند برگ كاهو، دانش‌آموزان را براى داشتن خواب بهتر كمك مى‌كند. تركيباتى چون يد و استفاده درازمدت از پروتئين، اسيدهاى چرب، امگا ۳، ميگو و ماهى در تقويت يادگيرى مؤثر هستند، با توجه به احتمال افت قند در هنگام امتحانات يا زمان مطالعه بهتر است دانش‌آموزان از خوردنى‌هاى حاوى قند در جلسه امتحان استفاده كنند.

كارشناسان معتقدند: يكى از راه‌هاى كاهش اضطراب شب امتحان، اطلاع والدين از وضع درسى دانش‌آموزان در طول سال تحصيلى است. آنان معتقدند بايد والدين دانش‌آموزان همواره از آخرين وضع تحصيلى فرزندان خود اطلاع داشته باشند تا بتوانند بستر مناسبى را براى تحصيل بهتر دانش‌آموزان و پيشگيرى از انباشته شدن مطالب درسى آنها فراهم كنند.

مريم وادى‌پور