نامه هاى امام على(ع) پس از پيروزى بر اصحاب جمل 12 جمادى الاولی

 سال 36 هجرى قمرى

امير مؤمنان (ع) از روز دهم جمادى الاولى، با نبرد شديد سپاهيان عايشه، طلحه و زبير روبرو گرديد و در نتيجه جنگ بزرگى به نام جنگ جمل، در تاريخ اسلام رقم خورد و آن حضرت پس از دو روز نبرد سنگين و سرنوشت ساز، فتنه انگيزان سپاه جمل را با شكست قاطع رو به رو كرد.

آن حضرت، پس از پيروزى در ميدان جنگ، بنا به روايت مرحوم شيخ مفيد (ره)، به خيمه خويش رفت و به كاتب ويژه خود، عبدالله بن ابى رافع فرمان داد، تا سه عدد نامه تقرير كند. نامه اى براى اهالى مدينه منوره، نامه اى براى اهالى كوفه و نامه اى براى خواهر مكرمه اش امّ هانى بنت ابى طالب.

در بخشى از نامه آن حضرت به اهالى مدينه منوره آمده است: وَ اِنّى مخبركم عنّا و عمّن سرنا اليه من جموع اهل البصرة و من سار اليهم من قريش و غيرهم …

آن حضرت، در اين نامه گزارش دقيق و متقنى از حركت خويش از شهر مدينه و نبرد با سپاهيان جمل در بصره و پيروزى سپاهيان حق بر مخالفان خلافت اسلامى را بيان كرد و در آخر ياد آور شد كه وى به سوى كوفه خواهد رفت و در آن جا اقامت خواهد نمود. حضرت على (ع)، شبيه همين نامه، نامه اى براى كوفيان نوشت و گزارش جنگ جمل و همّت اهالى كوفه در اين نبرد بزرگ را بيان كرده و سپس به آنان متذكر شد كه به سوى آنان خواهد رفت و در شهر آنان اقامت خواهد گزيد.

امام على(ع) در نامه اى به خواهرش امّ هانى (س) فرمود: سلام عليك، احمد اليك الله الذى لا اله الّا هو، امّا بعد فانّا التقينا مع البغاة و الظلمة فى البصرة، فأعطانا الله تعالى النّصر عليهم بحوله و قوّته، و اعطاهم سنّة الظالمين، فقتل كلّ من طلحة، و الزّبير و عبدالرحمن بن عتاب و جمع لا يحصى و قتل منّا بنو مخدوع و ابنا صوحان و عليا و هندا و ثمامة فيمن يعد من المسلمين رحمهم الله. والسّلام.(1)

شايان ذكر است كه امام على (ع) با درايت سياسى و معنوى خويش، بر اساس مقتضيات زمان، لازم ديد كه از اهالى مدينه منوره، كه نخستين يارى كنندگان وى بودند و هم چنين از اهالى كوفه، كه بزرگترين و مهم ترين سپاهيان وى را تشكيل مى دادند، از اين طريق تقدير و تشكر نمايد و از جهت عاطفى نيز برخود لازم ديد كه خواهر مكرمه و ساير بازماندگان خويش در حجاز را از اين سفر سرنوشت ساز با خبر گرداند. بدين جهت براى هر سه، نامه جداگانه اى نوشت و براى آن ها ارسال نمود.

1- الجمل (شيخ مفيد)، ص 212