شیعه شناسی » سؤالات ما » مسیحیت »

مسیحیان و ناتوانی پاسخ از اشکال بر تثلیث

مسئله تثلیث هرچند در اناجیل به صورتی که امروز در میان مسیحیان مطرح است وجود ندارد، اما مواد خام آن در اناجیل ساخته و پرداخته شده است؛ یعنی در اناجیل، عیسی مسیح هر چند بنده خدا معرفی شده لکن در برخی موارد به عنوان فرزند خدا القا شده است ونیز اسمی از روح القدس در اناجیل آمده است. و تثلیث، اعتقاد به این معناست که خداوند در عین حال که یکی است؛ در سه حقیقت پدر، پسر و روح‌القدس موجود است.[۱] این برابری در وجود اقتضاء می‌کند که هر سه از نظر صفات الهی یعنی ازلیت، قدرت و جلال، با هم برابر باشند. هر یک از این اشخاص، یک موجود اصیل بوده، بدون اینکه هیچ یک فرع و تابع دیگری باشد. ولی میان آنها ایثار و تجلیل و تکریم متقابل وجود دارد.[۲]

تثلیث به حکم عقل یک امر باطل است و هیچ نوع پاسخی ندارد؛ چون ممکن نیست که سه چیز همگی باهم  یک خدا باشند و باز هم هر یک  به طور جداگانه  یک خدا را تشکیل بدهند. مسیحیان در این دامی که خود شان ساخته اند افتاده اند و لذا تلاش نموده اند که از این اشکال عقلی خود شان را بیرون آورند؛ اما تلاش های آنان بی فایده می باشد.  مسیحیت برای  حل مسأله تثلیث و سازگاری آن با اصل مسلم توحید، راه‌های مختلفی را پیموده است که هیچکدام کارساز نمی باشد؛ مثلا گفته اند که تثلیث در تورات نیز وجود داشته ولی غیر واضح بوده و این عهد جدید است که آن را آشکار نموده است[۳]. در حالی که وجود تثلیث در تورات مشکل عقلی تثلیث را حل نمی کند؛ زیرا اشکال تثلیث عقلی است نه تاریخی تا اگر در تورات وجود تثلیث ثابت شود پس مشکل حل خواهد شد؛ بلکه اشکال بر مسیحیان محکم تر می گردد.

 یا گفته اند که مراد از تثلیث، «تثلیث در عین وحدت»‌ می‌باشد. و این خود تناقض است که اشکال را آشکار تر می کند؛ چون ممکن نیست که یک مساوی با سه شود! و یا گفته اند که تثلیث از چیزهایی است که عقل قادر به درک آن نبوده و صرفاً باید به آن ایمان آورد.[۴]  این پاسخ فرار از اشکال و اعتراف به نا ممکن بودن حل اشکال تثلیث است. بنابراین مسیحیان هیچ پاسخی در برابر اشکال تثلیث ندارند.

بنابراین اشکال جدی همچنان بر تثلیث وارد است . مسیحیان در برابر این اشکال چه پاسخی قانع کننده ای دارند؟

ثانیا در وحدانیت خداوند چه مشکلی حس نموده اند که آن را کنار گذاشته و به تثلیث معتقد شده اند؟

ثالثاً اگر قرار باشد که خدای بیشتر از یک خدا وجود داشته باشد چرا به سه خدا متوقف شده اند چرا چهار خدا یا پنج خدا و  یا بیشتر از آن نباشد؟ آیا همان دلیلی که سه یا چهار خدا و یا بیشتر را نفی می کند، سه خدایی را نمی تواند نفی کند؟

پی نوشتها

[۱]  . ر.ک: خداوند ما عیسی مسیح، جان والوورد، مهرداد فاتحی، ص ۲ ـ ۳٫

[۲]  . مقدمه‌ای بر شناخت مسیحیت، گروه نویسندگان، همایون همتی، ص ۱۲۷٫

[۳] . ر.ک: مقارنه الادیان، دکتر احمد شلبی، ج ۲، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۵، مکتبه النهضه المصریه، دهم، ۱۹۹۸٫

[۴] همان.

نویسنده: حمید رفیعی