مردانی که در محشر رسوا می شوند

وظایف شوهر نسبت به زن(1)

پس از مقاله ی زنان مورد غضب خداوند بسیار مورد عنایت خانم های تبیانی قرار گرفتیم و آن ها ما را به پیروی از نظام مرد سالاری متهم کردند و بعضی معتقد بودند تیر را به سمت خانم ها نشانه گرفته ایم و هیچ مطلبی که به آقایان تذکر بدهد ، ارائه نکرده ایم . این مقاله کاملا روی سخنش با آقایان است و اگر نگاهی به مطالب مرتبط در کنار مقاله و پائین آن بیاندازید، متوجه می شوید که مقالاتی هم در شرح وظایف مردان داشته ایم اما اگر تعداد مقالاتی که خانم ها را برای زندگی زناشویی آماده می کنیم ،کمی بیشتر است این را حمل بر ظلم به زنان ندانید بلکه ما معتقدیم توانیی وانعطاف زنان برای ساختن زندگی گرم وعاشقانه بیشتر است.

***

پیوند زناشویی و زندگی مشترک از شیرین‏ترین پیوندها در روابط انسان‏هاست و «خانواده» کانونی است برای امنیت، آرامش، مودّت و آسایش هر زن و مرد.

برخورداری از همسر خوب و شایسته در زندگی ، یکی از نعمت‏های بزرگ است که خداوند متعال به بندگان خویش عنایت می‏کند و برای اکتساب چنین نعمتی، تعالیم عالیه اسلام علاوه بر آن که ملاک‏ها و معیارها را در «انتخاب همسر» بیان می نماید ،دارای رهنمودها و دستوراتی است که بدون شک باید بر روابط خانوادگی هر فرد مسلمان حاکم باشد. و شک نیست کسانی که در زندگی زناشویی جویای سعادت، نشاط، شادابی، طراوت، معنویت و خوشبختی هستند، هم در «انتخاب همسر» و هم در «نحوه تنظیم روابط خانوادگی» بایستی به این تعالیم ارزشمند تاسی کنند.

رابطه زن و شوهر

رابطه زن و شوهر، رابطه عاشق و معشوق، رابطه تن و تن‏پوش، رابطه همرهان طریق کمال و معناگر محبّت و ایثار است.

زن، مرادش را در حسن رابطه با شوهر، می‏یابد و شوهر آرامش را در گرو وجود زن می‏داند.

در این رابطه صمیمی درون خانوادگی، هر یک از زن و شوهر و سایر اعضای خانواده وظایفی نسبت به یکدیگر دارند که علاوه بر این فصل، در فصل‏های بعدی به آنها اشاره خواهد شد.

وظایف مرد نسبت به زن

1- سرپرستی:

خداوند حکیم در قرآن کریم می‏فرمایند:

«مردان، سرپرست و نگهبان زنانند… .»

واگذاری مسوولیت و مدیریت نهایی خانواده به مرد، به معنی برخورداری از قدرت تصمیم‏گیری در مسائل کلی و اساسی خانواده است، نه ترجیح و مزیّت و اعمال قدرت و زور و سوء استفاده از اختیار و مرد سالاری. لذا مردان باید در مدیریت خانواده به تصمیم‏گیری عاقلانه بپردازند و اداره خانواده را بر محور عقل و منطق استوار سازند و به طور جدی از هوی و هوس بپرهیزند.

«زن» و «شوهر» دو رکن اساسی خانواده هستند ، لیکن مرد بدان جهت که آفرینش ویژه‏ای دارد و از جنبه جسمی و عقلانی قوی‏تر است، رکن بزرگ و سرپرست خانواده محسوب می‏شود. اوست که می‏تواند با تدبیر عاقلانه خویش خانواده را به بهترین وجه اداره کند و اسباب خوشبختی و سعادت آنان را فراهم سازد و محیط خانه را همانند «بوستانی سرسبز» معطر، شاداب، مرتب و منظم گرداند و همسرش را به صورت فرشته‏ای درآورد.

زنان نیز در امور داخلی خانه و تدبیر در امور خانواده و فراهم کردن فضای مناسب عاطفی و محیط نشاط آمیز و لذت بخش و تربیت فرزندان و بهسازی اقتصاد خانواده سهم زیادی دارند و مردان باید نسبت به جایگاه و نقش زنان در امور خانه آگاه باشند و به سهم آنان در این زمینه توجّه نمایند.

مردی که مدیر خانواده است باید بدین نکته توجه داشته باشد که «زن» نیز انسانی است مانند «مرد». خواسته‏ها و آرزوها و حق حیات و آزادی دارد. باید بداند که زن گرفتن به معنای میز‏ گرفتن نیست، بلکه به معنای انتخاب شریک در زندگی و یار و مونس و غمخوار گرفتن است. باید به خواسته‏های درونی و آرزوهای او نیز توجه داشته باشد. چنان نیست که مرد مالک مطلق زن باشد. زن نیز حقوقی بر گردن شوهر دارد که به آنها اشاره خواهد شد.
شوهر لایق و شایسته کسی است که جز با زبان محبّت و تکریم با همسرش سخن نمی‏گوید.

2- خوش اخلاقی و خوش‏رفتاری:

شوهر لایق و شایسته کسی است که جز با زبان محبّت و تکریم با همسرش سخن نمی‏گوید و همواره از خزانه دلش، کلام زرّین و خوشایند و گفتار شفابخش و درمان‏گر جان و آرامش‏گر روان را برگزیده، در فضای سرشار از نشاط و آرامش تقدیم همسرش نماید.

رابطه شوهر برتر با همسرش به گونه‏ای است که هرگز نسبت به او زبان تهدید، تنبیه، تحقیر و تخریب شخصیت ندارد. هر چه هست زبان محبّت، صداقت و صمیمیت‏، ایثار و احسان، تشکر و سپاس و تایید و تکریم است.

پیامبر اکرم صلی‏الله علیه و اله وسلم می‏فرمایند:

«شایسته‏ترین مردم از نظر ایمان، خوش‏اخلاق‏ترین آنان و مهربان‏ترین آنها با خانواده‏اش است. و من مهربان‏ترین شما با خانواده‏‏ام هستم.»

و در جای دیگر می‏فرمایند:

«با زنان مهربانی کنید و دل‏هایشان را به دست آورید تا با شما همراهی کنند و آنان را مجبور و خشمگین نکنید.»

و در همین رابطه امیر خوبان حضرت امام علی علیه‏السلام می‏فرمایند:

«همیشه با همسرت مدارا کن و با او به نیکی معاشرت نما، تا زندگیت با صفا شود.»

بنابراین مرد عاقل و بردبار، با تلاش و کوشش و تدبیر امور زندگی بر همه مشکلات احتمالی روزمره در محیط کاری و بیرون از منزل پیروز می‏گردد و حوادث کوچک، ناملایمات روزگار و گاهاً رفتار ناپسند بعضی از مردم او را ناراحت نخواهد کرد و وقتی وارد کانون گرم خانواده می‏شود، با چهره‏ای خندان و شاداب و قلبی مالامال از عشق، مهر، صفا و دوستی و زبانی گرم و گیرا و جذّاب، محیط زیبای خانه را با وجود خود معطر و نورانی می‏کند و با برخورد شایسته و سخنان دلپذیرش، جسم و روح همسر و فرزندان را آرامش می‏دهد.

امام علی علیه‏السلام می‏فرمایند:

«… کاری که برتر از توانایی زن است به او وامگذار، که زن گل بهاری است، نه پهلوانی سخت کوش… .»

3- اظهار محبّت و دوستی:

شوهر فهیم و آگاه، به خوبی می‏داند که باید محبت و دوستی و مهرورزی‏اش را نسبت به همسر بر زبان آورده و مهربانی را در قالب واژه‏های زیبا و پر مفهوم عینیّت بخشد، چرا که صرف محبّت قلبی کافی نیست.

پیامبر اسلام صلی‏الله علیه واله وسلم می‏فرمایند:

«این گفتار شوهر به همسرش که «من تو را دوست دارم» هرگز از قلب زن بیرون رفتنی نیست.»

حضرت امیرالمومنین علیه‏السلام می‏فرمایند:

«با زنان (همسرتان) خوش‏ گفتار باشید که ایشان هم خوش‏رفتار شوند.»

و در جای دیگر می‏فرمایند:

«زیبا سخن گویید، تا پاسخ زیبا بشنوید.»

و در همین رابطه امام صادق علیه‏السلام می‏فرمایند:

«کسی را که دوست می‏داری به او بگو ، زیرا این اظهار دوستی، عشق و علاقه شما را نسبت به هم افزون تر و مستحکم‏تر می‏کند.»

با توجّه به کلام گهربار و نورانی معصومین علیهم‏السلام، باید دقت داشت که مهم‏تر از کلمات و واژه‏ها، در ایجاد محبّت یا نفرت، آهنگ صدا و حرکات دست و چشم و لب و ابرو هنگام سخن گفتن است. آهنگ نرم و ملایم، ایجاد محبّت می‏کند، چنانچه صدای کلفت و خشن، ملال و نفرت می‏آورد. لب خندان و چهره شکفته و باز، همسر و فرزندان را جلب می‏کند، چنانچه ترشرویی و اخم هنگام سخن گفتن آن را دلسرد و افسرده می‏کند.
بسیار نیکو و بجاست که مرد در مکالمات روزمره خود با همسر و فرزندانش، علاوه بر اظهار عشق و علاقه و مهرورزی، مراقب حرکات دست و صورت و لحن صدای خود نیز باشد.

4- احترام به زن:

شوهر باید در زندگی مشترک خود ، به همسرش احترام بگذارد و هرگز او را اذیّت و آزار نرساند و ایشان را تحقیر و تمسخر نکند.

خداوند در قرآن کریم می‏فرمایند:

«… و با آنان، بطور شایسته رفتار کنید… .»

پیامبراکرم صلی‏الله علیه واله وسلم می‏فرمایند:

«برادرم جبرئیل به من خبر می‏داد و همواره سفارش زنان را می‏کرد تا آنجا که گمان کردم برای شوهر جایز نیست به زنش حتی «اف» هم بگوید.»

و امام علی علیه‏السلام می‏فرمایند:

«… کاری که برتر از توانایی زن است به او وامگذار، که زن گل بهاری است، نه پهلوانی سخت کوش… .»

آری، امام علی علیه‏‏السلام زن را به شاخه گل تشبیه کرده، چه تشبیه بجا و زیبایی، ریحان لطیف و ظریف. بنابراین نباید کارهای مشکل و طاقت فرسا را از زن انتظار داشت و نباید او را با الفاظ مخرّب و ناامید کننده رنجاند و موجب افسردگی و پژمردگی او شد. بلکه باید مانند باغبانی آگاه، دلسوز و مهربان با شیوه‏های صحیح مراقب جسم و روح ایشان بود تا او نیز با عطر وجود خود، زینت بخش کانون گرم خانواده باشد.

امام علی علیه‏السلام می‏فرمایند:

«… زنان امانت الهی در دست شما هستند. به آنان زیان نرسانید و بر ایشان سخت نگیرید.»

5- پرهیز از تنبیه و توهین به همسر:

زن نیز مانند مرد خودش را دوست دارد و به حفظ شخصیّت خویش علاقه‏مند است. دوست دارد محترم و گرامی باشد. از تحقیر و توهین رنجیده خاطر می‏گردد. از توهین و توهین کننده متنفر است.

خداوند در قرآن کریم از تمثیل و تشبیه «همسران» به «لباس» استفاده کره و می‏فرمایند:

«… آنها لباس شما هستند، و شما لباس آنها، (هر دو زینت هم و سبب حفظ یکدیگرند… .»

به راستی این زیباترین، کامل‏ترین و نیکوترین تعبیری است که خالق منّان، در ارتباط با «همسران» فرموده است.

«زوجین» زیباترین، آراسته‏ترین، فاخرترین و مقاوم‏ترین لباس و پوشش فطری و روانی حمایتی یکدیگر هستند. هر یک از زوجین، باید از وجود ارزشمند خویش، لباسی از جنس «عشق و محبّت» به یکدیگر هدیه دهند ، چنان لباسی که به تمام نیازهای فطری، کشش‏های غزیزی، احساس مهرطلبی، تعلّق عاطفی و تشویق‏پذیری آن پاسخ گفته و آنان را در برابر همه محرک‏های ناخوشایند زندگی و آسیب‏‏های روانی و اجتماعی ایمن سازد.

متاسفانه در برخی از خانواده‏ها، مردانی وجود دارند که ناآگاهانه همسر خود را، اذیت و آزار و تنبیه می‏کنند و نمی‏دانند که این کار چه عواقب و خیمی خواهد داشت. پیامبر بزرگ اسلام صلی‏الله علیه و اله و سلم می‏فرمایند:

«هر مردی که همسرش را بیش از سه بار در عمرش بزند، خداوند او را میان تمام مردم محشر چنان رسوا کند که اولین و آخرین به وی بنگرند.»

در سلسله مقالات «وظایف در خانواده» با ما همراه باشید….

منبع :کتاب «راز شاد زیستن در کانون خانواده»