خانواده شیعی » زن و حجاب »

فلسفه پوشش در اسلام

شهید مرتضى مطهرى

فلسفه هایى که قبلا براى پوشش ذکر کردیم غالبا توجیهاتى بود که مخالفین پوشش تراشیده اند و خواسته اند آن را حتى در صورت اسلامى اش امرى غیر منطقى ونامعقول معرفى کنند.روشن است که اگر انسان مساله اى را از اول خرافه فرض کند،توجیهى هم که براى آن ذکر مى کند متناسب با خرافه خواهد بود.اگر بحث کنندگان،مساله را با بى طرفى مورد کاوش قرار مى دادند در مى یافتند که فلسفه پوشش وحجاب اسلامى هیچ یک از سخنان پوچ و بى اساس آنها نیست.

ما براى پوشش زن از نظر اسلام فلسفه خاصى قائل هستیم که نظر عقلى آن راموجه مى سازد و از نظر تحلیل مى توان آن را مبناى حجاب در اسلام دانست.

واژه «حجاب»

پیش از اینکه استنباط خود را در این باره ذکر کنیم لازم است یک نکته رایادآورى کنیم.آن نکته این است که معناى لغوى «حجاب»که در عصر ما این کلمه براى پوشش زن معروف شده است چیست؟کلمه «حجاب»هم به معنى پوشیدن است و هم به معنى پرده و حاجب.بیشتر، استعمالش به معنى پرده است.این کلمه از آن جهت مفهوم پوشش مى دهد که پرده وسیله پوشش است،و شاید بتوان گفت که به حسب اصل لغت هر پوششى حجاب نیست،آن پوشش «حجاب»نامیده مى شود که ازطریق پشت پرده واقع شدن صورت گیرد.در قرآن کریم در داستان سلیمان غروب خورشید را این طور توصیف مى کند: حتى توارت بالحجاب (۱) یعنى تا آن وقتى که خورشید در پشت پرده مخفى شد.پرده حاجز میان قلب و شکم را«حجاب» مى نامند.

در دستورى که امیر المؤمنین علیه السلام به مالک اشتر نوشته است مى فرماید: «فلا تطولن احتجابک عن رعیتک» (۲) یعنى در میان مردم باش،کمتر خود را در اندرون خانه خود از مردم پنهان کن;حاجب و دربان تو را از مردم جدا نکند،بلکه خودت رادر معرض ملاقات و تماس مردم قرار بده تا ضعیفان و بیچارگان بتوانند نیازمندیها وشکایات خود را به گوش تو برسانند و تو نیز از جریان امور بى اطلاع نمانى.

ابن خلدون در مقدمه خویش فصلى دارد تحت عنوان «فصل فی الحجاب کیف یقع فى الدول و انه یعظم عند الهرم».در این فصل بیان مى کند که حکومتها در بدو تشکیل میان خود و مردم حائل و فاصله اى قرار نمى دهند ولى تدریجا حائل و پرده میان حاکم ومردم ضخیم تر مى شود تا بالاخره عواقب ناگوارى به وجود مى آورد.ابن خلدون کلمه «حجاب»را به معنى پرده و حائل(نه پوشش)به کار برده است.

استعمال کلمه «حجاب»در مورد پوشش زن یک اصطلاح نسبتا جدید است.درقدیم و مخصوصا در اصطلاح فقها کلمه «ستر»که به معنى پوشش است به کار رفته است.فقها چه در کتاب الصلوه و چه در کتاب النکاح که متعرض این مطلب شده اندکلمه «ستر»را به کار برده اند نه کلمه «حجاب»را.

بهتر این بود که این کلمه عوض نمى شد و ما همیشه همان کلمه «پوشش»را به کار مى بردیم، زیرا چنانکه گفتیم معنى شایع لغت «حجاب»پرده است و اگر در موردپوشش به کار برده مى شود به اعتبار پشت پرده واقع شدن زن است و همین امر موجب شده که عده زیادى گمان کنند که اسلام خواسته است زن همیشه پشت پرده و در خانه محبوس باشد و بیرون نرود.

وظیفه پوشش که اسلام براى زنان مقرر کرده است بدین معنى نیست که از خانه بیرون نروند.زندانى کردن و حبس زن در اسلام مطرح نیست.در برخى از کشورهاى قدیم مثل ایران قدیم و هند چنین چیزهایى وجود داشته است ولى در اسلام وجودندارد.

پوشش زن در اسلام این است که زن در معاشرت خود با مردان بدن خود رابپوشاند و به جلوه گرى و خودنمایى نپردازد.آیات مربوطه همین معنى را ذکر مى کند وفتواى فقها هم مؤید همین مطلب است و ما حدود این پوشش را با استفاده از قرآن ومنابع سنت ذکر خواهیم کرد.در آیات مربوطه لغت «حجاب»به کار نرفته است.آیاتى که در این باره هست،چه در سوره مبارکه نور و چه در سوره مبارکه احزاب،حدودپوشش و تماسهاى زن و مرد را ذکر کرده است بدون آنکه کلمه «حجاب»را به کاربرده باشد.آیه اى که در آن کلمه «حجاب»به کار رفته است مربوط است به زنان پیغمبر اسلام.

مى دانیم که در قرآن کریم درباره زنان پیغمبر دستورهاى خاصى وارد شده است. اولین آیه خطاب به زنان پیغمبر با این جمله آغاز مى شود: یا نساء النبى لستن کاحد من النساء یعنى شما با سایر زنان فرق دارید.اسلام عنایت خاصى داشته است که زنان پیغمبر،چه در زمان حیات آن حضرت و چه بعد از وفات ایشان،در خانه هاى خودبمانند،و در این جهت بیشتر منظورهاى اجتماعى و سیاسى در کار بوده است.قرآن کریم صریحا به زنان پیغمبر مى گوید: و قرن فى بیوتکن یعنى در خانه هاى خودبمانید.اسلام مى خواسته است «امهات المؤمنین»که خواه ناخواه احترام زیادى در میان مسلمانان داشتند از احترام خود سوء استفاده نکنند و احیانا ابزار عناصر خودخواه وماجراجو در مسائل سیاسى و اجتماعى واقع نشوند.و چنانکه مى دانیم یکى از امهات المؤمنین(عایشه)که از این دستور تخلف کرد ماجراهاى سیاسى ناگوارى براى جهان اسلام به وجود آورد.خود او همیشه اظهار تاسف مى کرد و مى گفت دوست داشتم فرزندان زیادى از پیغمبر مى داشتم و مى مردند اما به چنین ماجرایى دست نمى زدم.

سر اینکه زنان پیغمبر ممنوع شدند از اینکه بعد از آن حضرت با شخص دیگرى ازدواج کنند به نظر من همین است;یعنى شوهر بعدى از شهرت و احترام زنش سوء استفاده مى کرد و ماجراها مى آفرید.بنابر این اگر درباره زنان پیغمبر دستور اکیدترو شدیدترى وجود داشته باشد بدین جهت است.

به هر حال آیه اى که در آن آیه کلمه «حجاب»به کار رفته آیه ۵۳ از سوره احزاب است که مى فرماید: و اذا سالتموهن متاعا فاسالوهن من وراء حجاب یعنى اگر از آنهامتاع و کالاى مورد نیازى مطالبه مى کنید از پشت پرده از آنها بخواهید.در اصطلاح تاریخ و حدیث اسلامى هر جا نام «آیه حجاب»آمده است مثلا گفته شده قبل از نزول آیه حجاب چنان بود و بعد از نزول آیه حجاب چنین شد،مقصود این آیه است که مربوط به زنان پیغمبر است (۳) ،نه آیات سوره نور که مى فرماید:

قل للمؤمنین یغضوا من ابصارهم-الى آخر-قل للمؤمنات یغضضن من ابصارهن.

یا آیه سوره احزاب که مى فرماید:

یدنین علیهن من جلابیبهن الى آخر.

اما اینکه چطور در عصر اخیر به جاى اصطلاح رایج فقها یعنى ستر و پوشش کلمه حجاب و پرده و پردگى شایع شده است براى من مجهول است،و شاید از ناحیه اشتباه کردن حجاب اسلامى به حجابهایى که در سایر ملل مرسوم بوده است باشد.مادر این باره بعدا توضیح بیشترى خواهیم داد.

سیماى حقیقى مساله حجاب

حقیقت امر این است که در مساله پوشش-و به اصطلاح عصر اخیر حجاب سخن در این نیست که آیا زن خوب است پوشیده در اجتماع ظاهر شود یا عریان؟ روح سخن این است که آیا زن و تمتعات مرد از زن باید رایگان باشد؟آیا مرد باید حق داشته باشد که از هر زنى در هر محفلى حداکثر تمتعات را به استثناى زنا ببرد یا نه؟

اسلام که به روح مسائل مى نگرد جواب مى دهد:خیر،مردان فقط در محیطخانوادگى و در کادر قانون ازدواج و همراه با یک سلسله تعهدات سنگین مى توانند اززنان به عنوان همسران قانونى کامجویى کنند،اما در محیط اجتماع استفاده از زنان بیگانه ممنوع است.و زنان نیز از اینکه مردان را در خارج از کانون خانوادگى کامیاب سازند به هر صورت و به هر شکل ممنوع مى باشند.

درست است که صورت ظاهر مساله این است که زن چه بکند؟پوشیده بیرون بیاید یا عریان؟ یعنى آن کس که مساله به نام او عنوان مى شود زن است و احیانا مساله با لحن دلسوزانه اى طرح مى شود که آیا بهتر است زن آزاد باشد یا محکوم و اسیر و درحجاب؟اما روح مساله و باطن مطلب چیز دیگر است و آن اینکه آیا مرد باید دربهره کشى جنسى از زن،جز از جهت زنا، آزادى مطلق داشته باشد یا نه؟یعنى آن که دراین مساله ذى نفع است مرد است نه زن،و لااقل مرد از زن در این مساله ذى نفع تراست.به قول ویل دورانت:

«دامنهاى کوتاه براى همه جهانیان بجز خیاطان نعمتى است».

پس روح مساله،محدودیت کامیابیها به محیط خانوادگى و همسران مشروع،یاآزاد بودن کامیابیها و کشیده شدن آنها به محیط اجتماع است.اسلام طرفدار فرضیه اول است.

از نظر اسلام محدودیت کامیابیهاى جنسى به محیط خانوادگى و همسران مشروع،از جنبه روانى به بهداشت روانى اجتماع کمک مى کند،و از جنبه خانوادگى سبب تحکیم روابط افراد خانواده و برقرارى صمیمیت کامل بین زوجین مى گردد،و ازجنبه اجتماعى موجب حفظ و استیفاى نیروى کار و فعالیت اجتماع مى گردد،و از نظروضع زن در برابر مرد،سبب مى گردد که ارزش زن در برابر مرد بالا رود.

فلسفه پوشش اسلامى به نظر ما چند چیز است.بعضى از آنها جنبه روانى دارد وبعضى جنبه خانه و خانوادگى،و بعضى دیگر جنبه اجتماعى،و بعضى مربوط است به بالا بردن احترام زن و جلوگیرى از ابتذال او.

حجاب در اسلام از یک مساله کلى تر و اساسى ترى ریشه مى گیرد و آن این است که اسلام مى خواهد انواع التذاذهاى جنسى،چه بصرى و لمسى و چه نوع دیگر،به محیط خانوادگى و در کادر ازدواج قانونى اختصاص یابد،اجتماع منحصرا براى کارو فعالیت باشد.بر خلاف سیستم غربى عصر حاضر که کار و فعالیت را با لذتجوییهاى جنسى به هم مى آمیزد اسلام مى خواهد این دو محیط را کاملا از یکدیگر تفکیک کند.

اکنون به شرح چهار قسمت فوق مى پردازیم:

۱٫ آرامش روانى

نبودن حریم میان زن و مرد و آزادى معاشرتهاى بى بند و بار هیجانها و التهابهاى جنسى را فزونى مى بخشد و تقاضاى سکس را به صورت یک عطش روحى و یک خواست اشباع نشدنى درمى آورد.غریزه جنسى غریزه اى نیرومند،عمیق و«دریاصفت»است،هر چه بیشتر طاعت شود سرکش تر مى گردد،همچون آتش که هر چه به آن بیشتر خوراک بدهند شعله ورتر مى شود.براى درک این مطلب به دو چیز بایدتوجه داشت:

۱٫تاریخ همان طورى که از آزمندان ثروت یاد مى کند که با حرص و آزى حیرت آور در پى گرد آوردن پول و ثروت بوده اند و هر چه بیشتر جمع مى کرده اندحریصتر مى شده اند،همچنین از آزمندانى در زمینه مسائل جنسى یاد مى کند.اینها نیزبه هیچ وجه از نظر حس تصرف و تملک زیبارویان در یک حدى متوقف نشده اند. صاحبان حرمسراها و در واقع همه کسانى که قدرت استفاده داشته اند چنین بوده اند.

کریستن سن نویسنده کتاب ایران در زمان ساسانیان در فصل نهم کتاب خویش مى نویسد:

«در نقش شکار طاق بستان فقط چند تن از سه هزار زنى که خسرو(پرویز)در حرم داشت مى بینیم.این شهریان هیچ گاه از این میل سیر نمى شد.دوشیزگان و بیوگان وزنان صاحب اولاد را در هر جا نشان مى دادند به حرم خود مى آورد.هر زمان که میل تجدید حرم مى کرد نامه اى چند به فرمانروایان اطراف مى فرستاد و در آن وصف زن کامل عیار را درج مى کرد.پس عمال او هر جا زنى را با وصف نامه مناسب مى دیدند به خدمت مى بردند».

از این گونه جریانها در تاریخ قدیم بسیار مى توان یافت.در جدید این جریانها به شکل حرمسرا نیست،به شکل دیگر است،با این تفاوت که در جدید لزومى نداردکسى به اندازه خسرو پرویز و هارون الرشید امکانات داشته باشد.در جدید به برکت تجدد فرنگى،براى مردى که یک صد هزارم پرویز و هارون امکانات داشته باشد میسر است که به اندازه آنها از جنس زن بهره کشى کند.

۲٫هیچ فکر کرده اید که حس «تغزل»در بشر چه حسى است؟قسمتى از ادبیات جهان عشق و غزل است.در این بخش از ادبیات،مرد،محبوب و معشوق خود راستایش مى کند،به پیشگاه او نیاز مى برد،او را بزرگ و خود را کوچک جلوه مى دهد،خود را نیازمند کوچکترین عنایت او مى داند،مدعى مى شود که محبوب و معشوق «صد ملک جان به نیم نظر مى تواند بخرد،پس چرا در این معامله تقصیر مى کند»،ازفراق او دردمندانه مى نالد.

این چیست؟چرا بشر در مورد سایر نیازهاى خود چنین نمى کند؟آیا تاکنون دیده اید که یک آدم پول پرست براى پول،یک آدم جاه پرست براى جاه و مقام غزلسرایى کند؟!آیا تاکنون کسى براى نان غزلسرایى کرده است؟چرا هر کسى از شعرو غزل دیگرى خوشش مى آید؟چرا همه از دیوان حافظ اینقدر لذت مى برند؟آیا جزاین است که همه کس آن را با زبان یک غریزه عمیق که سراپاى وجودش را گرفته است منطبق مى بیند؟چقدر اشتباه مى کنند کسانى که مى گویند یگانه عامل اساسى فعالیتهاى بشر عامل اقتصاد است!!

بشر براى عشقهاى جنسى خود موسیقى خاصى دارد،همچنانکه براى معنویات نیز موسیقى خاص دارد،در صورتى که براى حاجتهاى صرفا مادى از قبیل آب و نان موسیقى ندارد.

من نمى خواهم ادعا کنم که تمام عشقها جنسى است و هم هرگز نمى گویم که حافظ و سعدى و سایر غزلسرایان صرفا از زبان غریزه جنسى سخن گفته اند.این مبحث،مبحث دیگرى است که جداگانه باید بحث شود.

ولى قدر مسلم این است که بسیارى از عشقها و غزلها عشق و غزل هایى است که مرد براى زن داشته است.همین قدر کافى است که بدانیم توجه مرد به زن از نوع توجه به نان و آب نیست که با سیر شدن شکم اقناع شود،بلکه یا به صورت حرص و آز وتنوع پرستى درمى آید و یا به صورت عشق و غزل.ما بعدا در این باره بحث خواهیم کرد که در چه شرایطى حالت حرص و آز جنسى تقویت مى شود و در چه شرایطى شکل عشق و غزل پیدا مى کند و رنگ معنوى به خود مى گیرد.

به هر حال اسلام به قدرت شگرف این غریزه آتشین توجه کامل کرده است. روایات زیادى درباره خطرناک بودن «نگاه»،خطرناک بودن خلوت با زن،و بالاخره خطرناک بودن غریزه اى که مرد و زن را به یکدیگر پیوند مى دهد وارد شده است.

اسلام تدابیرى براى تعدیل و رام کردن این غریزه اندیشیده است و در این زمینه،هم براى زنان و هم براى مردان تکلیف معین کرده است.یک وظیفه مشترک که براى زن و مرد هر دو مقرر فرموده مربوط به نگاه کردن است:

قل للمؤمنین یغضوا من ابصارهم و یحفظوا فروجهم…قل للمؤمنات یغضضن من ابصارهن و یحفظن فروجهن.

خلاصه این دستور این است که زن و مرد نباید به یکدیگر خیره شوند،نبایدچشم چرانى کنند،نباید نگاههاى مملو از شهوت به یکدیگر بدوزند،نباید به قصدلذت بردن به یکدیگر نگاه کنند.یک وظیفه هم خاص زنان مقرر فرموده است و آن این است که بدن خود را از مردان بیگانه پوشیده دارند و در اجتماع به جلوه گرى و دلربایى نپردازند،به هیچ وجه و هیچ صورت و با هیچ شکل و رنگ و بهانه اى کارى نکنند که موجبات تحریک مردان بیگانه را فراهم کنند.

روح بشر فوق العاده تحریک پذیر است.اشتباه است که گمان کنیم تحریک پذیرى روح بشر محدود به حد خاصى است و از آن پس آرام مى گیرد.

همان طور که بشر-اعم از مرد و زن-در ناحیه ثروت و مقام از تصاحب ثروت واز تملک جاه و مقام سیر نمى شود و اشباع نمى گردد،در ناحیه جنسى نیز چنین است.

هیچ مردى از تصاحب زیبارویان و هیچ زنى از متوجه کردن مردان و تصاحب قلب آنان و بالاخره هیچ دلى از هوس سیر نمى شود.

و از طرفى تقاضاى نامحدود خواه ناخواه انجام ناشدنى است و همیشه مقرون است به نوعى احساس محرومیت.دست نیافتن به آرزوها به نوبه خود منجر به اختلالات روحى و بیماریهاى روانى مى گردد.

چرا در دنیاى غرب اینهمه بیمارى روانى زیاد شده است؟علتش آزادى اخلاقى جنسى و تحریکات فراوان سکسى است که به وسیله جراید و مجلات و سینماها وتئاترها و محافل و مجالس رسمى و غیر رسمى و حتى خیابانها و کوچه ها انجام مى شود.

اما علت اینکه در اسلام دستور پوشش اختصاص به زنان یافته است این است که میل به خودنمایى و خودآرایى مخصوص زنان است.از نظر تصاحب قلبها و دلها مردشکار است و زن شکارچى،همچنانکه از نظر تصاحب جسم و تن،زن شکار است ومرد شکارچى.میل زن به خودآرایى از این نوع حس شکارچیگرى او ناشى مى شود. در هیچ جاى دنیا سابقه ندارد که مردان لباسهاى بدن نما و آرایشهاى تحریک کننده به کار برند.این زن است که به حکم طبیعت خاص خود مى خواهد دلبرى کند و مرد رادلباخته و در دام علاقه به خود اسیر سازد. لهذا انحراف تبرج و برهنگى از انحرافهاى مخصوص زنان است و دستور پوشش هم براى آنان مقرر گردیده است.

ما درباره طغیان پذیرى غریزه جنسى و اینکه بر خلاف ادعاى افرادى مانند راسل غریزه جنسى با آزاد گذاشتن کامل و خصوصا با فراهم کردن وسائل تحریک هرگزسیر نمى شود و اشباع نمى گردد و همچنین درباره انحراف «چشم چرانى»در مردان وانحراف «تبرج»در زنان،باز هم بحث خواهیم کرد.

۲٫استحکام پیوند خانوادگى

شک نیست که هر چیزى که موجب تحکیم پیوند خانوادگى و سبب صمیمیت رابطه زوجین گردد براى کانون خانواده مفید است و در ایجاد آن باید حداکثر کوشش مبذول شود،و بالعکس هر چیزى که باعث سستى روابط زوجین و دلسردى آنان گرددبه حال زندگى خانوادگى زیانمند است و باید با آن مبارزه کرد.

اختصاص یافتن استمتاعات و التذاذهاى جنسى به محیط خانوادگى و در کادرازدواج مشروع، پیوند زن و شوهرى را محکم مى سازد و موجب اتصال بیشتر زوجین به یکدیگر مى شود.

فلسفه پوشش و منع کامیابى جنسى از غیر همسر مشروع،از نظر اجتماع خانوادگى این است که همسر قانونى شخص از لحاظ روانى عامل خوشبخت کردن اوبه شمار برود;در حالى که در سیستم آزادى کامیابى،همسر قانونى از لحاظ روانى یک نفر رقیب و مزاحم و زندانبان به شمار مى رود و در نتیجه کانون خانوادگى بر اساس دشمنى و نفرت پایه گذارى مى شود.

علت اینکه جوانان امروز از ازدواج گریزانند و هر وقت به آنان پیشنهاد مى شود،جواب مى دهند که حالا زود است،ما هنوز بچه ایم،و یا به عناوین دیگر از زیر بار آن شانه خالى مى کنند همین است;و حال آنکه در قدیم یکى از شیرین ترین آرزوهاى جوانان ازدواج بود. جوانان پیش از آنکه به برکت دنیاى اروپا کالاى زن اینهمه ارزان و فراوان گردد« شب زفاف را کم از تخت پادشاهى» نمى دانستند.

ازدواج در قدیم پس از یک دوران انتظار و آرزومندى انجام مى گرفت و به همین دلیل زوجین یکدیگر را عامل نیکبختى و سعادت خود مى دانستند،ولى امروزکامجوییهاى جنسى در غیر کادر ازدواج به حد اعلى فراهم است و دلیلى براى آن اشتیاقها وجود ندارد.

معاشرتهاى آزاد و بى بند و بار پسران و دختران ازدواج را به صورت یک وظیفه و تکلیف و محدودیت درآورده است که باید آن را با توصیه هاى اخلاقى و یا احیاناچنانکه برخى از جراید پیشنهاد مى کنند-با اعمال زور بر جوانان تحمیل کرد.

تفاوت آن جامعه که روابط جنسى را محدود مى کند به محیط خانوادگى و کادرازدواج قانونى، با اجتماعى که روابط آزاد در آن اجازه داده مى شود این است که ازدواج در اجتماع اول پایان انتظار و محرومیت،و در اجتماع دوم آغاز محرومیت ومحدودیت است.در سیستم روابط آزاد جنسى پیمان ازدواج به دوران آزادى دختر وپسر خاتمه مى دهد و آنها را ملزم مى سازد که به یکدیگر وفادار باشند و در سیستم اسلامى به محرومیت و انتظار آنان پایان مى بخشد.

سیستم روابط آزاد اولا موجب مى شود که پسران تا جایى که ممکن است ازازدواج و تشکیل خانواده سر باز زنند و فقط هنگامى که نیروهاى جوانى و شور ونشاط آنها رو به ضعف و سستى مى نهد اقدام به ازدواج کنند و در این موقع زن را فقطبراى فرزند زادن و احیانا براى خدمتکارى و کلفتى بخواهند،و ثانیا پیوند ازدواجهاى موجود را سست مى کند و سبب مى گردد به جاى اینکه خانواده بر پایه یک عشق خالص و محبت عمیق استوار باشد و هر یک از زن و شوهر همسر خود را عامل سعادت خود بداند بر عکس به چشم رقیب و عامل سلب آزادى و محدودیت ببیند وچنانکه اصطلاح شده است یکدیگر را«زندانبان»بنامند.

وقتى پسر یا دخترى مى خواهد بگوید ازدواج کرده ام،مى گوید براى خودم زندانبان گرفته ام. این تعبیر براى چیست؟براى اینکه قبل از ازدواج آزاد بود هر کجابخواهد برود،با هر کسى بخواهد برقصد،بلاسد،هیچ کس نبود که بگوید بالاى چشمت ابروست.ولى پس از ازدواج این آزادیها محدود شده است،اگر یک شب دیر به خانه بیاید مورد مؤاخذه همسرش قرار مى گیرد که کجا بودى؟و اگر در محفلى با التهاب با دخترى برقصد همسرش به او اعتراض مى کند. واضح است که روابط خانواده درچنین سیستمى تا چه اندازه سرد و سست و غیر قابل اطمینان است.

بعضیها مانند برتراند راسل پنداشته اند که جلوگیرى از معاشرتهاى آزاد صرفا به خاطر اطمینان مرد نسبت به نسل است;براى حل اشکال،استفاده از وسائل ضد آبستنى را پیشنهاد کرده اند;در صورتى که مساله،تنها پاکى نسل نیست;مساله مهم دیگر ایجاد پاکترین و صمیمى ترین عواطف بین زوجین و برقرار ساختن یگانگى و اتحاد کامل در کانون خانواده است.تامین این هدف وقتى ممکن است که زوجین ازهر گونه استمتاع از غیر همسر یا همسران قانونى چشم بپوشند،مرد چشم به زن دیگرنداشته باشد و زن نیز در صدد تحریک و جلب توجه کسى جز شوهر خود نباشد واصل ممنوعیت هر نوع کامیابى جنسى در غیر کادر خانواده حتى قبل از ازدواج هم رعایت گردد.

به علاوه،زنى که تا اینجا پیش رفته است که به پیروى از امثال راسل و تقلید ازصاحبان مکتب «اخلاق نوین جنسى»با داشتن همسر قانونى عشق خود را در جاى دیگر جستجو مى کند و با مرد مورد عشق و علاقه خود همبستر مى شود،چه اطمینانى هست که به خاطر همسر قانونى که چندان مورد علاقه اش نیست وسائل ضد آبستنى به کار برد و از مرد مورد عشق و علاقه خود آبستن نشود و فرزند را به ریش همسرقانونى نبندد؟قطعا چنین زنى مایل است که فرزندى که به دنیا مى آورد از مرد موردعلاقه اش باشد نه از مردى که فقط به حکم قانون همسر اوست و الزاما به حکم قانون نباید از غیر او آبستن شود.همچنان مرد نیز طبعا علاقه مند است که از زن مورد عشق و علاقه اش فرزند داشته باشد نه از زنى که با زور قانون به او پیوند کرده اند.دنیاى اروپا عملا نشان داده است که با وجود وسائل ضد آبستنى آمار فرزندان غیر مشروع وحشت آور است.

۳٫استوارى اجتماع

کشانیدن تمتعات جنسى از محیط خانه به اجتماع،نیروى کار و فعالیت اجتماع را ضعیف مى کند.بر عکس آنچه که مخالفین حجاب خرده گیرى کرده اند و گفته اند: «حجاب موجب فلج کردن نیروى نیمى از افراد اجتماع است»بى حجابى و ترویج روابط آزاد جنسى موجب فلج کردن نیروى اجتماع است.

آنچه موجب فلج کردن نیروى زن و حبس استعدادهاى اوست حجاب به صورت زندانى کردن زن و محروم ساختن او از فعالیتهاى فرهنگى و اجتماعى و اقتصادى است و در اسلام چنین چیزى وجود ندارد.اسلام نه مى گوید که زن از خانه بیرون نرود و نه مى گوید حق تحصیل علم و دانش ندارد-بلکه علم و دانش را فریضه مشترک زن ومرد دانسته است-و نه فعالیت اقتصادى خاصى را براى زن تحریم مى کند.اسلام هرگزنمى خواهد زن بیکار و بیعار بنشیند و وجودى عاطل و باطل بار آید.پوشانیدن بدن به استثناى وجه و کفین مانع هیچ گونه فعالیت فرهنگى یا اجتماعى یا اقتصادى نیست. آنچه موجب فلج کردن نیروى اجتماع است آلوده کردن محیط کار به لذتجوییهاى شهوانى است.

آیا اگر پسر و دخترى در محیط جداگانه اى تحصیل کنند و فرضا در یک محیطدرس مى خوانند دختران بدن خود را بپوشانند و هیچ گونه آرایشى نداشته باشند بهتردرس مى خوانند و فکر مى کنند و به سخن استاد گوش مى کنند یا وقتى که کنار هرپسرى یک دختر آرایش کرده با دامن کوتاه تا یک وجب بالاى زانو نشسته باشد؟آیااگر مردى در خیابان و بازار و اداره و کارخانه و غیره با قیافه هاى محرک و مهیج زنان آرایش کرده دائما مواجه باشد بهتر سرگرم کار و فعالیت مى شود یا در محیطى که باچنین مناظرى روبرو نشود؟اگر باور ندارید،از کسانى که در این محیطها کار مى کنندبپرسید.هر مؤسسه یا شرکت یا اداره اى که سخت مایل است کارها به خوبى جریان یابد از این نوع آمیزشها جلوگیرى مى کند.اگر باور ندارید تحقیق کنید.

حقیقت این است که این وضع بى حجابى رسوا که در میان ماست و از اروپا وآمریکا هم داریم جلو مى افتیم از مختصات جامعه هاى پلید سرمایه دارى غربى است و یکى از نتایج سوء پول پرستى ها و شهوترانیهاى سرمایه داران غرب است،بلکه یکى از طرق و وسائلى است که آنها براى تخدیر و بى حس کردن اجتماعات انسانى ودرآوردن آنها به صورت مصرف کننده اجبارى کالاهاى خودشان به کار مى برند.

«اطلاعات»۵/۹/۴۷ گزارشى از اداره کل نظارت بر مواد خوردنى،آشامیدنى،آرایشى نقل کرده است.درباره لوازم آرایش چنین مى نویسد:

«تنها در ظرف یک سال ۲۱۰ هزار کیلو مواد و لوازم آرایش از قبیل ماتیک، سرخاب، کرم، پودر، سایه چشم براى مصرف خانمها وارد شده است.از این مقدار ۱۸۱ هزار کیلوگرم آن انواع کرم بوده است.در این مدت به ۱۶۵۰ قوطى و ۲۵۰۰ دوجین پودر صورت و ۴۶۰۴ عدد روژ لب، ۲۲۸۰ عدد صابون لاغرى، ۲۲۸۰ آمپول آرایشى اجازه ورود داده شده است. البته باید ۳۱۰۰ عدد سایه چشم و۲۴۰۰ خط چشم را نیز به آن اضافه کرد».

آرى باید زن ایرانى به بهانه « تجدد» و« تقدم» و« مقتضیات زمان» هر روز و هرساعت با وسائلى که در دنیاى سرمایه دارى تهیه مى شود خود را در معرض نمایش بگذارد تا بتواند چنین مصرف کننده لایقى براى کارخانه هاى اروپایى باشد.اگر زن ایرانى بخواهد خود را فقط براى همسر قانونى و یا براى حضور در مجالس اختصاصى زنان بیاراید،نه مصرف کننده لایقى براى سرمایه داران غربى خواهد بود ونه وظیفه و ماموریت دیگرش را که عبارت است از انحطاط اخلاق جوانان و ضعف اراده آنان و ایجاد رکود در فعالیت اجتماعى،به نفع استعمار غرب انجام خواهد داد.

در جامعه هاى غیر سرمایه دارى با همه احساسات ضد مذهبى که در آنجا وجوددارد کمتر شنیده مى شود که چنین رسواییها به نام آزادى زن وجود داشته باشد.

۴٫ارزش و احترام زن

قبلا گفتیم که مرد به طور قطع از نظر جسمانى بر زن تفوق دارد.از نظر مغز و فکرنیز تفوق مرد لااقل قابل بحث است.زن در این دو جبهه در برابر مرد قدرت مقاومت ندارد،ولى زن از طریق عاطفى و قلبى همیشه تفوق خود را بر مرد ثابت کرده است. حریم نگه داشتن زن میان خود و مرد یکى از وسائل مرموزى بوده است که زن براى حفظ مقام و موقع خود در برابر مرد از آن استفاده کرده است.

اسلام زن را تشویق کرده است که از این وسیله استفاده کند.اسلام مخصوصاتاکید کرده است که زن هر اندازه متین تر و باوقارتر و عفیفتر حرکت کند و خود را درمعرض نمایش براى مرد نگذارد بر احترامش افزوده مى شود.

بعدا در تفسیر آیات سوره احزاب خواهیم دید که قرآن کریم پس از آنکه توصیه مى کند زنان خود را بپوشانند مى فرماید: ذلک ادنى ان یعرفن فلا یؤذین یعنى این کاربراى اینکه به عفاف شناخته شوند و معلوم شود خود را در اختیار مردان قرار نمى دهندبهتر است و در نتیجه دورباش و حشمت آنها مانع مزاحمت افراد سبکسر مى گردد.

—————–

پى نوشتها:

۱- ص/ ۳۲٫

۲- نهج البلاغه،نامه ۵۳٫

۳- رجوع شود به صحیح مسلم،ج ۴/ ص ۱۴۸-۱۵۱٫