پیامبر و اهل بیت علیهم السلام » فضائل و مناقب » امام عصر (عج) »

فضایل حکومت مهدوی در آیات قرآنی

در اینکه امام مهدی علیه السلام خروج کرده و حکومتی تشکیل می دهد در نزد تمتم فرقه های اسلامی مسلم و غیر قابل انکار است. در قرآن کریم آیاتی وجود دارند که با تفسیر اهل بیت علیهم السلام بر حکومت آن حضرت تطبیق شده است.

کلینى ‏رحمه الله در کتاب «کافى» در تفسیر آیه شریفه

«وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِه»[۱] «خداوند نورش را به طور کامل ظاهر گرداند گر چه مردمان کافر آن را خوش ندارند» ، از حضرت موسى بن جعفر علیهما السلام روایت کرده است : آن با ولایت و رهبرى حضرت قائم (صلوات اللَّه علیه) تحقق پیدا مى ‏کند.[۲]

امام باقر علیه السلام در تفسیر آیه شریفه

«قُلْ أرَأیْتُمْ إنْ أصْبَحَ ماؤُکُمْ غَوْراً فَمَنْ یأْتیکُم بِماءٍ مَعین»[۳] «بگو اگر دیدید که آب مورد نیاز شما ناپدید گردیده و در زمین فرو رفته است چه کسى براى شما آب گوارا بیاورد» ، فرمود :این آیه در شأن حضرت قائم (صلوات اللَّه علیه) است ؛

یعنی خداوند تبارک و تعالى فرموده است:

إن أصبح إمامکم غائباً عنکم لاتدرون أین هو فمن ‏یأتیکم بإمام ظاهر یأتیکم بأخبار السّماوات والأرض وحلال اللَّه جلّ وعزّ وحرامه؟ اگر امام و پیشواى شما از دیدگان شما ناپدید گردید و ندانستید که او در کجا است ؟ چه کسى آن امام را ظاهر و آشکار کند که از خبرهاى آسمان و زمین براى شما باز گوید و حلال و حرام الهى را بیان کند؟ سپس فرمود: بخدا سوگند ، این آیه هنوز تحقق نیافته است ولى حتماً واقع خواهد شد.[۴]

از امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه شریفه

«وَذلکَ دینُ القَیِّمَه»[۵] «این است دین استوار و راستین» ، روایت شده است که فرمود: مراد دین قائم (صلوات اللَّه علیه) و حکومت آن حضرت است.[۶]

شیخ مفید رحمه الله در تفسیر آیه شریفه

«وَأشْرَقَت الأرضُ بِنُورِ رَبِّها»[۷] «و زمین به نور پروردگارش روشن گردد» ، از امام صادق علیه السلام روایت کرده است که فرمود: «إذا قام القائم علیه السلام أشرقت الأرض بنور ربّها، واستغنى العباد عن ضوء الشمس، وذهبت الظلمه؛ وقتى حضرت قائم (صلوات اللَّه علیه) قیام کند زمین به نور پروردگارش روشن گردد و مردم از روشنایى خورشید بى‏نیاز شوند و تاریکى از بین برود».[۸]

محمّد بن ابراهیم نعمانى‏ رحمه الله در کتاب «غیبت» در تفسیر آیه شریفه

«فَاسْتَبِقُوا الخَیْرات أیْنَما تَکُونُوا یَأْتِ بِکُم اللَّهُ جَمیعاً»[۹] «در کارهاى خوب از یکدیگر پیشى بگیرید ، هر کجا باشید خداوند همه شما را مى‏ آورد» ، از امام صادق علیه السلام روایت کرده است که فرمود: «نزلت فی القائم علیه السلام وأصحابه یجتمعون على غیر میعاد؛ این آیه درباره حضرت قائم (صلوات اللَّه علیه) و یاران آن حضرت نازل شده است که بدون وعده پیشین گِرد هم آیند».[۱۰]

شیخ مفید قدس سره از على بن عقبه و او از پدرش نقل کرده است که گفت:

هنگامى که قائم (صلوات اللَّه علیه) قیام کند به عدالت داورى کند، و در دوران او ظلم و ستم بر طرف شود، و راه ها امنیّت پیدا کند، و زمین برکات خود را خارج گرداند، و هر حقّى را به صاحب آن برگرداند، هر کس اهل هر دینى باشد به اسلام گرایش پیدا کند و به آن ایمان آورد. آیا نشنیده ‏اى که خداوند تبارک و تعالى فرموده است: «وَلَهُ أسْلَمَ مَنْ فِی السمواتِ وَالأرْض طَوْعاً وَکَرْهاً وَإلَیْهِ یُرْجَعُون»[۱۱] ؛«همه اهل آسمان و زمین خواه ناخواه تسلیم فرمان او گردند». در میان مردم به حکم داود[۱۲] و محمّد صلى الله علیه وآله وسلم داورى کند، و در این هنگام زمین گنج ‏هاى پنهان خود را ظاهر کند و برکاتش را آشکار سازد، و بى ‏نیازى همه مؤمنین را فرا گیرد به طورى که کسى محلّى براى پرداخت صدقه و احسان خود پیدا نکند. سپس فرمود: إنّ دولتنا آخر الدول ولم یبق أهل بیت لهم دوله إلّا ملکوا قبلنا لئلّا یقولوا إذا رأوا سیرتنا: إذا ملکنا سرنا بمثل سیره هؤلاء؛ همانا دولت ما آخرین دولت ‏ها است، و اهل هر صنف و طایفه ‏اى پیش از ما به حکومت رسد و پادشاهى کند تا هنگامى که حکومت ما را دید و روش ما را در زمامدارى مشاهده کرد نگوید: ما هم اگر به حکومت رسیده بودیم این گونه عمل مى‏ کردیم و همین روش را اجرا مى‏ نمودیم. این فرمایش خداوند تبارک و تعالى است که فرمود: «وَالْعاقِبَهُ لِلْمُتَّقین»[۱۳]«عاقبت از آن پروا پیشگان و پرهیزکاران است»[۱۴].

پی نوشت ها:

[۱] . سوره صفّ ، آیه ۸ .

[۲] . الکافى : ۴۳۲/۱ ضمن ح ۹۱، بحار الأنوار : ۳۱۸/۲۳ ح۳۳۶/۲۴  ۲۹ ح ۵۹ و ۶۰/۵۱ سطر ۱ ، تفسیر برهان : ۳۲۸/۴ ح۳، تأویل الآیات: ۶۸۶/۲ ح۵ .

علىّ بن ابراهیم قمى رحمه الله در تفسیر خود : ۳۶۵/۲ مى‏گوید : فرمایش خداوند تبارک و تعالى : «وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِه» «خدا نور خود را به طور کامل ظاهر گرداند» به ظهور حضرت قائم آل محمّد علیهم السلام تحقّق پیدا مى‏ کند . «بحار الأنوار : ۴۹/۵۱ ح ۱۶ به نقل از تفسیر قمى» .

[۳] . سوره ملک ، آیه ۳۰٫

[۴] . کمال الدین: ۳۲۵/۱ ح۳، بحار الأنوار : ۵۲/۵۱ ح ۲۷، غیبه طوسى : ۱۰۱، انوار المضیئه: ۱۹٫

[۵] . سوره بیّنه ، آیه ۵٫

[۶] . تأویل الآیات: ۸۳۱/۲ ح۲، بحار الأنوار : ۳۷۰/۲۳ ح ۴۴، تفسیر برهان : ۴۸۹/۴ ح۱٫

[۷] . سوره زمر ، آیه ۶۹٫

[۸] . الإرشاد: ۴۱۰ سطر ۳، بحار الأنوار : ۳۳۷/۵۲ ضمن ح ۷۷، إلزام الناصب: ۲۸۰/۲٫

[۹] . سوره بقره ، آیه ۱۴۸ .

[۱۰] . غیبه نعمانى: ۲۴۱ ح۳۷، بحارالأنوار: ۵۸/۵۱ ح۵۲، تفسیر برهان: ۱۶۲/۱ ح۳، إلزام الناصب: ۵۱/۱ سطر۱۴٫

[۱۱] . سوره آل عمران ، آیه ۸۳ .

[۱۲] . یعنى در داورى شاهد و گواه طلب نمى‏ کند، و بر اساس علم خود قضاوت نماید.

[۱۳] . سوره أعراف ، آیه ۱۲۸٫

[۱۴] . الإرشاد: ۴۱۲، بحار الأنوار : ۳۳۸/۵۲ ح ۸۳ ، إعلام الورى: ۴۶۲، کشف الغمّه: ۴۶۵/۲٫