فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

عماد الدین طبرى (ره)

اشاره:

وى ابو جعفر، محمد بن ابى القاسم طبرى، معروف به عماد الدین طبرى و از علماى قرن ششم هجرى ‏است‎ عماد الدین طبرى فرزندى از خاندان علم و اجتهاد است. پدر او ابو القاسم، محمد بن على از فقهاى ‏بزرگوار شیعه بوده و جد او نیز از بزرگان شیعه به شمار مى ‏رفته و عماد الدین در دامان چنین پدرانى ‏تربیت یافته است‎ ‎  علاوه بر محمد بن ابى القاسم طبرى کسانى دیگر نیز به عماد الدین طبرى معروف هستند اما فرد مورد ‏نظر ما از علماى قرن ششم هجرى است‎.‎

‎ تحصیلات

با توجه به گسترش علوم در حوزه علمیه نجف اشرف در آن دوران و ذوق و استعداد فراوان و تشویق‏ هاى ‏پدر بزرگوارش، در نجف از محضر بسیارى از بزرگان کسب فیض نمود تا به بالاترین درجات فضل و ‏اجتهاد رسید و پرتو افشانى خود را براى تربیت شاگردانى متعهد و متعبد آغاز نمود‎.‎

عماد الدین در این راه تلاش فراوان کرد و نتیجه آن را در تألیفات و شاگردان او به خوبى مى‏ توان دید‎  در اینجا ابتدا اشاره‏اى به گستردگى اساتید و شاگردان او داریم، سپس تألیفات او را نظرى سریع مى ‏افکنیم‎.‎

‎ اساتید

عماد الدین طبرى از محضر بزرگان فراوانى استفاده نموده که از آن جمله‏ اند‎:‎

‏۱‏‎ . ‎ابو على طوسى فرزند فقیه شیخ طوسى علیه الرحمه

‏۲‏‎ . ‎ابو عبد الله محمد بن شهریار

۳‏‎ . ‎شیخ ابو البقاء ابراهیم بن حسین بصرى

‏۴‏‎ . ‎عالم بزرگوار، شمس الدین حسن بن حسین، معروف به حسکا

‏۵‏‎ . ‎ابو غالب، سعید بن محمد ثقفى

‏۶‏‎ . ‎پدر بزرگوارش ابو القاسم على بن محمد

‎شاگردان

همان گونه که اشاره شد عماد الدین طبرى داراى شاگردان فراوانى بوده که از ایشان است‎:‎

‏۱‏‎ . ‎عالم بزرگوار سعید بن هبه الله راوندى، معروف به قطب الدین راوندى

‏۲‏‎ . ‎شمس الدین یحیى بن حسن، ابن بطریق حلى

‏۳‏‎ . ‎سید ابو الفضائل، رضا حسینى که سمت نقابت هم داشته است‎.‎

‏۴‏‎ . ‎ابو الفضل، شاذان بن جبرئیل قمى

‏۵‏‎ . ‎عالم بزرگوار، محمد بن جعفر مشهدى مؤلف کتاب معروف مزار

‏۶‏‎ . ‎شیخ حسین بن محمد سوراوى که استاد سید ابن طاووس محسوب مى‏ گردد و‎…‎

‎ تألیفات

عماد الدین طبرى و درجات علمى او را از اساتید و شاگردان او به خوبى مى ‏توان شناخت هم چنین براى ‏درک میزان تعبد و التزام او به پیروى از خاندان عصمت و طهارت علیه السلام مى‏ توان تألیفات او را ‏بررسى کرد چرا که تألیفات هر کس تراوشات فکر و عقاید اوست‎.‎

گرچه عماد الدین تألیفات فراوانى داشته که در بعضى منابع اشاره‏اى اجمالى به آنها شده، اما آنچه به دست ‏ما رسیده عبارتند از‎:‎

‏۱‏‎ . ‎بشاره المصطفى صلى‏ الله ‏علیه‏ وآله لشیعه المرتضى علیه‏ السلام

این کتاب مشهورترین کتاب طبرى است و در آن مباحثى بسیار ارزشمند از روایات پیامبر صلى‏ الله‏ علیه‏ وآله ‏آمده و افضلیت و احقیت شیعه را از زبان پیامبر اسلام صلى‏ الله‏ علیه ‏وآله اثبات کرده است‎.‎

طبرى کتاب خود را در ۱۷ جزء تنظیم کرده اما آنچه هم اکنون از کتاب موجود است تنها تا پایان جزء ۱۰ ‏است و بقیه کتاب در حوادث تاریخ از بین رفته است‎.‎

‏۲‏‎ . ‎الزهد و التقوى، که تاریخ تألیف آن قبل از بشاره المصطفى است و در بشاره المصطفى به آن ارجاع ‏داده است‎.‎

‏۳‏‎ . ‎شرح مسائل الذریعه از سید مرتضى علم الهدى م ۴۳۶ هجرى‏

‏۴‏‎ . ‎الفرج فی الأوقات و المخرج بالبینات