فرهنگ و تمدن شیعه » شخصیتها » عالمان دین »

علامه حاج میرزا على ایروانى نجفى (ره)

اشاره:

علامه و محقق بزرگ، حاج میرزا على بن شیخ عبد الحسین بن على اصغر بن محمد باقر ایروانى نجفى ‏از علماى بزرگ حوزه علمیّه نجف اشرف، در ۲۵ شعبان سال ۱۳۰۱ هجرى قمرى در نجف اشرف دیده ‏به جهان گشود‎ در اوائل سن بلوغ پدر خود را از دست داد، اما از نعمت هاى الهى بر او، مادرى مهربان و ‏دلسوز بود. مادرش براى او معلمى خصوصى گرفت و او را با علوم مقدماتى و معارف اسلامى ‏آشنا ساخت. وى علوم عربى و منطق را در همان دوران فرا گرفت‎.‎

‎ ‎خاندان

خاندان ایروانى در نجف اشرف از خاندان هاى مشهور به علم و تقوا است و بسیار مورد احترام ‏مردم هستند‎ عموى او محقق بزرگوار، ملا محمد ایروانى مشهور به فاضل ایروانى از علماى بزرگ و از ‏مراجع تقلید بعد از شیخ انصارى بود‎.‎

برادرانش شیخ احمد ایروانى، شیخ صادق ایروانى و شیخ طاهر ایروانى از شخصیت هاى مشهور به ‏تقوا و از سخنرانان مشهور و از ذاکرین سید الشهداء علیه السلام بودند‎ فرزندش میرزا یوسف ایروانى نیز از علماى بزرگ شهر تهران بود. وى در مسجد قندى در جنوب ‏شهر تهران نماز جماعت برگزار مى‏ نمود‎.‎

 ‎تحصیلات

میرزا على ایروانى علوم مقدماتى را در منزل فرا گرفت و پس از آن، وارد حوزه علمیّه نجف ‏اشرف شد و از مجالس مشهور آن حوزه بهره‏ مند گردید. رسائل و مکاسب را در محضر درس مدرس ‏مشهور، شیخ حسن تویسرکانى فرا گرفت‎ پس از اتمام دروس سطح، در درس خارج اصول آیت الله ملا محمد کاظم خراسانى، صاحب کفایه شرکت ‏کرد. وى یک دوره کامل اصول و یک دوره تا آخر استصحاب را از محضر آن عالم بزرگ فرا ‏گرفت‎ او در درس خارج فقه آیت الله سید محمد کاظم طباطبایى یزدى، صاحب عروه و درس میرزا محمد ‏تقى شیرازى، رهبر انقلاب عراق نیز شرکت کرد‎ پس از آن به کاظمین رفت و از محضر درس علامه سید ابراهیم درودى خراسانى، از شاگردان ‏میرزاى شیرازى بهره برد‎.‎

تدریس

میرزا على ایروانى که خود از علماى بزرگ و از چهره‏ هاى سرشناس علماى دوران گردیده بود ‏درس خارج فقه و اصول خود را آغاز کرد و طلاب فراوانى از محضر او بهره بردند. وى چندین ‏دوره خارج اصول را تدریس کرد‎.‎

شخصیت علمى و اجتماعى

علامه میرزا على ایروانى از شخصیت هاى مشهور و محترم عراق به شمار مى ‏آید. وى مشهور به فضل ‏و تقوا بود و از محققین نام‏ آور دوران خود محسوب مى‏ شد‎ او در میان علما از عزت و احترام خاصى برخوردار بود و در میان مردم، به خصوص مردم ‏نجف، از ارزش و مقام والایى بهره‏ مند بود. وى داراى فکرى روشن و آراء و نظریاتى برجسته ‏بود‎.‎

 ‎اساتید

وى از محضر علماى بزرگى بهره برده، مانند‎:‎

۱‏‎ . ‎آیت الله ملا محمد کاظم خراسانى

‏۲‏‎ . ‎آیت الله سید محمد کاظم طباطبایى یزدى

‏۳‏‎ . ‎آیت الله میرزا محمد تقى شیرازى

‏۴‏‎ . ‎علامه سید ابراهیم درودى

‏۵‏‎ . ‎شیخ عبد الحسین بن شیخ عیسى رشتى نجفى

‏۶‏‎ . ‎شیخ حسن تویسرکانى

‎ ‎شاگردان

شاگردان فراوانى از محضر آیت الله ایروانى بهره برده ‏اند که از جمله آنهاست‎:‎

‏۱‏‎ . ‎سید محمد سعید بن سید نجیب حسنى

‏۲‏‎ . ‎سید هادى حسینى تبریزى

و شخصیت هاى فراوان دیگر‎.‎

‎ ‎تألیفات

وى داراى تألیفات ارزشمندى است مانند‎:‎

‏۱‏‎ . ‎نهایه النهایه فی شرح الکفایه، این کتاب در شرح کفایه الأصول آخوند خراسانى است و ‏از بهترین شرح‏هایى است که توسط شاگردان ایشان نگاشته شده است‎.‎

‏۲‏‎ . ‎بشرى المحققین، یک دوره علم اصول است و شامل نظریات و آراء اصولى ایشان است‎.‎

‏۳‏‎ . ‎حاشیه على المکاسب، حاشیه‏ اى است بر کتاب مکاسب شیخ انصارى‎.‎

‏۴‏‎ . ‎رساله فی فروع العلم الإجمالی

‏۵‏‎ . ‎رساله فی اللباس المشکوک

‏۶‏‎ . ‎کتاب فی الطهاره

‏۷‏‎ . ‎کتاب الصلاه

‎ ‎‏۸‏‎ . ‎کتاب فی الصوم

‏۹‏‎ . ‎کتاب فی الحج

‏۱۰‏‎ خیر الزاد لیوم المعاد، که رساله عملیّه ایشان است و به فارسى نگاشته شده است‎.‎

‎وفات

سرانجام این عالم اندیشمند پس از عمرى خدمت به اسلام و معارف اسلامى در روز جمعه ۱۲ ربیع ‏الأول سال ۱۳۵۴ هجرى قمرى در شهر کربلا دیده از جهان فرو بست و حوزه علمیّه کربلا و نجف ‏و همه مردم عراق را در سوگ خود فرو نشاند‎.‎

بدن شریفش را به نجف اشرف بردند و در حرم امیر مؤمنان حضرت على علیه‏ السلام به خاک ‏سپردند‎.‎