پیامبر و اهل بیت علیهم السلام » احادیث موضوعی »

صدقه در احادیث معصومین علیهم السلام

     (۱) پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم):

     الصَّدَقَه تَدْفَعُ الْبَلَاءَ وَ هِیَ أَنْجَحُ دَوَاءً وَ تَدْفَعُ الْقَضَاءَ وَ قَدْ أُبْرِمَ إِبْرَاماً وَ لَا یَذْهَبُ بِالْأَدْوَاءِ إِلَّا الدُّعَاءُ وَ الصَّدَقَه؛ صدقه بلا را برطرف مى‏ کند و مؤثرترینِ داروست. همچنین، قضاى حتمى را برمى‏ گرداند و درد و بیمارى‏ ها را چیزى جز دعا و صدقه از بین نمى ‏برد.

    (بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۹۳، ص ۱۳۷، ح ۷۱)

     (۲) پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) :

    اَلصَّدَقهُ عَلى‏ وَجهِها و اصطِناعُ المَعروفِ وَ بِرُّ الوالِدَینِ وَصلهُ الرَّحِمِ تُحَوِّلُ الشِّقاءَ سَعادَهً و تَزیدُ فِى العُمرِ وَ تَقى مَصارِ عَ السُّوءِ؛ صدقه بجا، نیکوکارى، نیکى به پدر و مادر و صله رحم، بدبختى را به خوش‏بختى تبدیل و عمر را زیاد و از پیشامدهاى بد جلوگیرى مى‏کند.

    (نهج الفصاحه ص ۵۴۹ ، ح ۱۸۶۹)

     (۳) پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) :

    اَلصَّدَقهُ بِعَشرَهٍ وَ القَرضُ بِثَمانِیَهَعَشرَ وَ صلهُ الاِخوانِ بِعِشرینَ وَ صلهُ الرَّحِمِ بِاَربَعَهٍ وَ عِشرینَ؛ صدقه دادن، ده حسنه، قرض دادن، هجده حسنه، رابطه با برادران [دینى‏]، بیست حسنه و صله رحم، بیست و چهار حسنه دارد.

    (کافى(ط-الاسلامیه) ج۴، ص۱۰)

     (۴) امام على (علیه السلام):

    کَفِّروا ذُنوبَکُم وَ تَحَبَّبوا اِلى‏ رَبِّکُم بِالصَّدَقَهِ وَ صِلَهِ الرَّحِمِ؛ با صدقه و صله رحم، گناهان خود را پاک کنید و خود را محبوب پروردگارتان گردانید.

    (تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص ۳۹۵ ، ح ۹۱۵۲)

     (۵) پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) :

    اَلضّیافَهُ اَوَّلُ یَومٍ وَ الثانى وَ الثالثُ وَ ما بَعدَ ذلِکَ فَاِنَّها صَدَقهٌَ تُصَدّق بِها عَلَیهِ؛ میهمانى یک روز و دو روز و سه روز است، بعد از آن هر چه به او دهى صدقه محسوب مى ‏شود.

    (کافى(ط-الاسلامیه) ج ۶، ص ۲۸۳، ح ۲)

     (۶) پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) :

    اَ لا اُخبِرُکُم بِاَفضَلَ مِن دَرَجَهِ الصّیامِ وَ الصَّلاهِ وَ الصَّدَقَهِ؟ صَلاحُ ذاتِ البَینِ، فَاِنَّ فَسادَ ذاتِ البَینِ هِىَ الحالِقهُ؛ آیا به چیزى با فضیلت ‏تر از نماز و روزه و صدقه (زکات) آگاهتان نکنم؟ و آن اصلاح میان مردم است، زیرا تیره شدن رابطه بین مردم ریشه ‏کن کننده دین است.

    (نهج الفصاحه ص ۲۴۰ ، ح ۴۵۸)

     (۷) امام باقر (علیه السلام):

    اَلبِرُّ وَ الصَّدَقهُ یَنفیانِ الفَقرَ وَ یَزیدانِ فِى العُمرِ وَ یَدفَعانِ عَن صاحِبِهِما سَبعینَ میتَهَسوءٍ ؛ کار خیر و صدقه، فقر را مى‏ بَرند، بر عمر مى‏ افزایند و هفتاد مرگ بد را از صاحب خود دور مى‏ کنند.

    (من لا یحضره الفقیه ج ۲ ، ص ۶۶ ، ح ۱۷۲۹)

     (۸) امام صادق (علیه السلام) :

    صَدَقهٌَ یُحِبُّهَا اللّه‏ُ: إِصلاحٌ بَینَ النّاسِ إِذا تَفاسَدوا، وَتَقارُبٌ بَینَهُم إِذا تَباعَدوا؛ صدقه اى که خداوند آن را دوست دارد عبارت است از: اصلاح میان مردم هرگاه رابطه‏شان تیره شد و نزدیک کردن آنها به یکدیگر هرگاه از هم دور شدند.

    (کافى(ط-الاسلامیه) ج۲، ص۲۰۹، ح۱)

     (۹) امام صادق (علیه السلام) :

    ثَلاثَهٌ اُقسِمُ بِاللّه‏ِ أَنَّهَا الحَقُّ ما نَقَصَ مالٌ مِن صَدَقَهٍ و َلا زَکاهٍ وَ لا ظُلِمَ أَحَدٌ بِظَلامَهٍ فَقَدَرَ أَن یُکافِئَ بِها فَکَظَمَها إِلاّ أَبدَ لَهُ اللّه‏ُ مَکانَها عِزّا و َلا فَتَحَ عَبدٌ عَلى نَفسِهِ بابَ مَسأَلَهٍ إِلاّ فُتِحَ عَلَیهِ بابُ فَقرٍ؛ به خدا قسم سه چیز حق است: هیچ ثروتى بر اثر پرداخت صدقه و زکات کم نشد، در حق هیچ کس ستمى نشد که بتواند تلافى کند، اما خویشتندارى نمود مگر این که خداوند بجاى آن به او عزت بخشید و هیچ بنده ‏اى درِ خواهشى را به روى خود نگشود مگر این که درى از فقر به رویش باز شد.

    ( بحارالأنوار(ط-بیروت) ج ۷۵، ص۲۰۹، ح۷۹)

     (۱۰) پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) :

    إنَّ الصَّدَقهَ لتُطفِئُ غَضَبَ الرَّبِّ؛ صدقه، خشم پروردگار را فرو می‌نشاند.

    (نهج الفصاحه ص ۲۸۳ ، ح ۶۴۶)

     (۱۱) رسول اکرم (صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله):

     دخلت الجنّهَ فرأیت على بابها: الصّدقه بعشره و القرض بثمانیه عشر فقلت یا جبریل کیف صارت الصّدقه بعشره و القرض بثمانیه عشر قال لأنّ الصّدقه تقع فی ید الغنیّ و الفقیر و القرض لا یقع إلّا فی ید من یحتاج إلیه؛ وارد بهشت شدم، دیدم بر در آن نوشته است (ثواب) صدقه ده برابر است و قرض هجده برابر. گفتم: اى جبرئیل چرا صدقه ده برابر و قرض هجده برابر است؟ گفت: زیرا صدقه به دست نیازمند و بى ‏نیاز مى ‏رسد اما قرض جز به دست کسى که به آن نیاز دارد، نمى ‏رسد.

    (نهج الفصاحه ص ۴۸۰ ، ح ۱۵۵۷)

     (۱۲) امام صادق (علیه السلام) :

    مَنْ تَصَدَّقَ فى یَوْمٍ اَو لَیْلَهٍ اِنْ کَانَ یَوْمٌ فَیَوْمٌ وَ اِنْ کانَ لَیْلَهٌ فَلَیْلٌ دَفَعَ اللّه‏ُ عَزَّوَجَلَّ عَنْهُ الْهَمَّ وَ السَّبُعَ وَ میتَهَالسُّوءِ؛ هر کس در روز و یا شب صدقه بدهد ـ اگر روز است روز و اگر شب است، شب ـ خداوند از او غم و اندوه، درنده و مرگ بد را دور مى‏ کند.

    (ثواب الأعمال ص ۱۴۰)

     (۱۳) پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) :

     أُمِرْتُ أَنْ آخُذَ الصَّدَقهََ مِنْ أَغْنِیَائِکُمْ فَأَرُدَّهَا فِی فَقُرَائِکُم؛ من مأمورم که صدقه (و زکات) را از ثروتمندانتان بگیرم و به فقرایتان بدهم.

    (مستدرک الوسائل و مستنبط المسایل ج ۷، ص ۱۰۵ ، ح ۷۷۶۲)

     (۱۴) پیامبر صلى‏لله‏ علیه ‏و ‏آله :

    اَ لا اُخْبِرُکُمْ بِشَىْ‏ءٍ اِنْ اَنـْتُمْ فَعَلْتُموهُ تَباعَدَ الشَّیْطانُ مِنْـکُمْ کَما تَباعَدَ الْمَشْرِقُ مِنَ الْمَغْرِبِ؟ قالوا: بَلى، قالَ: اَلصَّوْمُ یُسَوِّدُ وَجْهَهُ وَ الصَّدَقهُ تَـکْسِرُ ظَهْرَهُ وَ الْحُبُّ فِى اللّه‏ِ وَ الْمُوازَرَهُ عَلَى الْعَمَلِ الصّالِحِ یَقْطَعُ دابِرَهُ وَ الاِسْتِغْفارُ یَقْطَعُ وَ تینَهُ؛ آیا شما را از چیزى خبر ندهم که اگر به آن عمل کنید، شیطان از شما دور شود، چندان که مشرق از مغرب دور است؟ عرض کردند: چرا. فرمودند: روزه روى شیطان را سیاه مى‏ کند، صدقه پشت او را مى ‏شکند، دوست داشتن براى خدا و همیارى در کار نیک، ریشه او را مى ‏کند و استغفار شاه رگش را مى ‏زند.

    (کافی(ط-الاسلامیه) ج ۴ ، ص ۶۲ ، ح ۲ )

     (۱۵) امام صادق (علیه السلام) :

    صدقه درهم افضل من صیام یوم؛ یک درهم صدقه دادن از یک روز روزه مستحبى برتر و والاتر است.

    (من لا یحضره الفقیه ج ۲ ، ص ۸۴ ، ح ۱۷۹۴ ؛ ثواب الاعمال ص ۸۲)

     (۱۶) امام علی (علیه السلام) :

    إستَنزلوا الرِّزقَ بِالصَّدَقَهِ؛ با صدقه دادن، روزی خود را فرود آورید

    (کافی(ط-الاسلامیه) ج ۴ ، ص ۳ ، ح ۵ ؛ تحف العقول ص ۶۰ ؛ من لا یحضره الفقیه ج ۲ ، ص ۶۶ ، ح ۱۷۳۰)