شهادت امام هادى(ع)، بنا به قولى27 جمادى الثانى

سال 254 هجرى قمرى

امام على بن محمد، معروف به امام هادى و امام على النّقى(علیه السلام)، پيشواى دهم شيعيان، در نيمه ذى حجه سال 212 در روستاى “صريا” از توابع مدينه منوره ديده به جهان گشود.

پدرش امام محمد بن على، معروف به جوادالائمه و امام محمد تقى(علیه السلام)، پيشواى نهم شيعيان و مادرش سمانه مغربيه، معروف به “سيّدة” بود.

مرحوم شيخ عباس قمى(ره) از كتاب جنات الخلود نقل كرد كه اين بانوى شريف، هميشه روزه مى گرفت و در زهد و تقوا، نظيرى نداشت.(1)

امام هادى(علیه السلام) پس از شهادت جانسوز پدر بزرگوارش امام جواد(علیه السلام) در بغداد، به مقام منيع امامت نايل شد. در آن زمان، هشت سال و پنج ماه از عمر شريفش گذشته و به همراه مادر ارجمندش در مدينه به سر مى برد.

از آن هنگام به مدت سيزده سال در مدينه الرّسول(صلی الله علیه و آله) اقامت داشت، تا اين كه متوكل عباسى (دهمين خليفه عباسيان) كه در دشمنى با اهل بيت(علیه السلام) و آل على بن ابى طالب(علیه السلام) معروف و مشهور بود، در سال 243 قمرى آن امام همام را به سامرا (مقر خلافت خويش) طلبيد و در نزد خود، وى را تبعيد گونه نگه داشت.(2)

امام هادى(علیه السلام) در مدت عمر شريف خود با هفت تن از خلفاى عباسى، معاصر بود و آن ها عبارتند از: مأمون، معتصم، واثق، متوكل، منتصر، مستعين و معتز عباسى.

سرانجام در ايام خلافت معتز بالله عباسى، به دستور اين خليفه نابكار و جنايت كار، آن حضرت را با زهر مسموم و به شهادت رسانيدند.

از عمر شريف امام هادى(علیه السلام) در هنگام شهادتش، تنها 42، يا 41 و يا 40 سال گذشته بود.

گرچه در سال شهادتش، همگان اتفاق دارند كه در سال 254 قمرى بود، ولى در روز و ماه شهادت جانگدازش اتفاقى ميان مورخان و سيره نگاران نيست. اكثر مورخان و سيره نگاران شيعه، آن را سوم رجب دانسته(3) ولى برخى از علماى شيعه و بسيارى از اهل سنت، آن را 27 و يا 25 جمادى الآخر مى دانند.(4)

به هر روى، پس از شهادت امام هادى(علیه السلام)، يادگار سليل امامت، حضرت امام حسن عسكرى(علیه السلام) بدن مطهر پدر را غسل و كفن نمود و بر وى نماز گزارد. آن گاه اهالى سامرا كه جملگى در عزا و ماتم آن حضرت بودند، بدن شريف وى را به خيابان بزرگ شهر، معروف به “شارع ابى احمد” تشييع و بر وى نماز گزاردند و سپس به خانه اش برگردانده، و در همان جا مدفون نمودند.

هم اكنون در حرم مطهر اين امام همام، غير از قبر شريف وى، قبر مطهر فرزندش امام حسن عسكرى(علیه السلام) و قبر حكيمه خاتون دختر امام جواد(علیه السلام) و قبر نرگس خاتون همسر امام حسن عسكرى(علیه السلام) و مادر ارجمند امام زمان، حضرت حجت بن الحسن(علیه السلام) قرار دارد و اين چهار قبر مطهر، مزار شيعيان و شيفتگان اهل بيت(علیه السلام) در اين شهر مقدس مى باشد.

1- منتهى الآمال (شيخ عباس قمى)، ج2، ص 361

2- همان، ص 384؛ المستجاد (علامه حلى)، ص 217

3- همان دو؛ زندگانى چهارده معصوم (علیه السلام) – ترجمه اعلام الورى – ، ص 471؛ الارشاد (شيخ مفيد)، ص 635؛ وقايع الايام (شيخ عباس قمى)، ص 282؛ كشف الغمه (على بن عيسى اربلى)، ج3، ص 229؛ تاج المواليد (علامه طبرسى)، ص 54

4- تاريخ اليعقوبى، ج2، ص 503؛ تاريخ الطبرى، ج7، ص 519