ویژه نامه » نیمه شعبان » پرسش و پاسخ »

سیره و روش حکومتی امام زمان (ع)

اشاره:

 سیره حکومتی امام زمان  (ع) و پیامبر (ص)و ائمه (ع) فرقی وجود ندارد. احادیث بسیاری دلالت می‌کند که سیره و رفتار مهدی (ع) همان سیره و رفتار جدش رسول خدا (ص) است. از باب نمونه به چند روایت اشاره می‌کنیم:پیامبر  (ص)فرمود: فردی از اهل بیت من قیام می‌کند و به سنت و روش من عمل می‌نماید[۱] و فرمود: قائم از فرزندان من، هم‌نام و هم‌کنیه من است، خُویش خُوی من و رفتارش رفتار من می‌باشد. مردم را به طاعت و دین من وادار نماید و به سوی قرآن دعوتشان می‌کند.[۲] همچنین یکی از دوستان امام صادق  (ع)به نام عبدالله‌بن عطا می‌گوید: از امام(ع) پرسیدم روش و سیره مهدی (ع) چگونه است؟ امام فرمود: همان کار و سیره‌ای که رسول خدا  (ص)انجام داد او انجام می‌دهد.

دسته ای از روایات نیز به تغییرات اساسی تاکید دارند؛
۱- امام صادق  (ع)فرمود: «آنگاه اسلام را از نو بنا می‌کند»[۳].
۲- ابوخدیجه از امام صادق(ع)نقل کرده که حضرت می فرماید:هنگامی‌که قائم ظهور کرد با امر جدیدی خواهد آمد چنانچه رسول خدا (ع)در آغاز اسلام مردم را به امر جدید دعوت می‌کرد.[۴]
۳- امام صادق  (ع) فرمود: هنگامی‌که قائم ظهور کند با امر جدید و کتاب جدید و رفتار و قضاوت تازه ظهور می‌کند که بر عرب سخت است.[۵]
آیت الله ابراهیم امینی در تفسیر این روایات می‌فرماید: در زمان غیبت بدعت هایی در دین گذاشته می‌شود و احکامی از قرآن و اسلام بر طبق میل مردم تاویل و تفسیر می‌شود. بسیاری از حدود و احکام چنان فراموش می‌شود که گویا اصلاً از اسلام نبوده است. وقتی مهدی (ع) ظهور کرد بدعت‌ها را ابطال می‌کند و احکام خدا را به همان جور که صادر شده ظاهر می‌نماید. حدود اسلامی را بدون سهل‌انگاری اجرا می‌کند و معلوم است که چنین برنامه‌ای کاملاً برای مردم تازگی دارد. مردمی که ارکان و اصول مسلم اسلام را رها کرده، به بعض ظواهر آن اکتفا نموده‌اند، در بازار و کوچه و خیابان و خانه اثری از اسلامشان پیدا نیست، اخلاقیات و دستورات اجتماعی را اصلا از اسلام محسوب نمی‌دارند. صفات زشت در نظرشان هیچ اهمیت ندارد، محرمات الهی را با حیله‌های گوناگون جائز می‌شمارند، از قرآن فقط به ظواهر قرائت اکتفا می‌کنند . اگر امام زمان  (ع) ظاهر شود و به آنان بگوید: شما از حقیقت و گوهر دین دور افتاده‌اید و آیات قرآن و احادیث پیغمبر(ص) را بر خلاف واقع تفسیر و تاویل کرده‌اید، چرا حقیقت اسلام را رها کرده به ظواهرش قناعت کردید؟ شما اعمال و رفتارتان را با دین تطبیق نکرده‌اید، باید دستورات اخلاقی و اجتماعی اسلام را عمل کنید و خلاف واجب را انجام دهید و فلان بدعت را رها کنید، چنین دین و برنامه‌ای برایشان تازگی داشته از آن وحشت می‌کنند و اصلاً‌ اسلامش نمی‌دانند زیرا اسلام را جور دیگر تصور کرده بودند.
آیت الله ناصر مکارم شیرازی در این رابطه می‌فرماید:
روشن است که تازگی این برنامه‌ها و روش‌ها و وراثت‎ها نه به خاطر آن است که مذهب جدیدی با خود می‌آورد بلکه آن چنان اسلام را از میان انبوه خرافات و تحریف ها و تفسیرهای نادرست و تلقی‌های غلط بیرون می‌آورد که بنایی کاملاً نو و جدید جلوه می‌کند. یکی از رسالت های آن حضرت پیدایش اسلام از همین وصله‌ها و پیرایه‌ها و به تعبیر دیگر نوسازی و تجدید بنای کاخ شکوهمند آن است که مجموعه این نوسازی در عرصه‌های مختلف اعتقادات، اخلاقیات، اجتماعیات و فرهنگ و سیاست آن چنان زیاد و دگرگون کننده است که درپاره‌ای از روایات از آن به «دین جدید» یا «روش جدید» تعبیر شده است. و داوری کردن او بر طبق قانون دادرسی محمد   (ص)و داود(ع) و سلیمان (ع) گویا اشاره به این نکته لطیف است که او هم از موازین ظاهری دادرسی‌ اسلامی همچون اقرار و گواهی گواهان و مانند آن استفاده می‌کندو هم از طریق روانی و علمی برای کشف مجرمان اصلی، آنچنان که پاره‌ای از نمونه‌های آن از عصر داود  (ع) نقل شده است. به علاوه در عصر او به موازات پیشرفت علوم و دانش‌ها و تکنیک ها و صنعت آن قدر وسایل کشف جرم تکامل می‌یابد که کمتر مجرمی می‌تواند ردپایی که با آن شناخته شود از خود به جا نگذارد.
لذا آیه الله مکارم شیرازی برای تاکید این مطلب می‌گوید:
برای چندمین بار تکرار می‌کنم این اشتباه است اگر ما تصور کنیم که در عصر حکومت او همه این مسایل از طریق اعجاز حل می‌شود چرا که اعجاز حکم یک استثناء را دارد و برای مواقع ضروری، و مخصوصاً اثبات حقانیت دعوت پیامبر   (ص)است نه برای تنظیم زندگی روزمره و جریان عادی زندگی، که هیچ پیامبری برای این مقصد از معجزه استفاده نکرده است. بنابراین مسیر حکومت جهانی او از همان نمونه است نه اعجاز!
بنابر این به خاطر پیرایه‌هایی که در طول تاریخ توسط زمامداران نالایق و دیگران به اسلام بسته‌اند و بدعت‌ها و تحریفات زیادی که شده اگر امام(ع) حقیقت را آشکار کند مردم خیال می‌کنند مکتب جدید، روش جدید و قضاوت جدیدی غیر از اسلام آورده است وگرنه  سیره وروش حضرت مهدی (ع) درحکومت داری همان سیره و روش پیامبر   (ص)و علی  (ع) است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
۱- انقلاب جهانی مهدی  (ع)، نویسنده:آیت الله ناصر مکارم شیرازی، انتشارات هدف.
۲- دادگستر جهان، نویسنده:آیت الله ابراهیم امینی،قم، انتشارات شفق.
۳- حضرت مهدی  (ع) فروغ تابان ولایت، نویسنده:محمد محمدی اشتهاردی، انتشارات مسجد مقدس جمکران.
۴- امام زمان (ع) ، نویسنده:آیت صافی گلپایگانی.

پی نوشت:
[۱]-محمد باقرمجلسی، بحار الانوار ج ۵۱ ص ۸۲٫
[۲]-شیخ حر عاملی، اثبات الهداه، ج ۷، ص ۵۲٫
[۳]-محمد باقر مجلسی،همان، ج ۵۲، ص ۳۵۲٫
[۴]-شیخ حر عاملی، همان، ج ۷، ص ۱۱۰٫
[۵]-شیخ حر عاملی، همان، ج ۷، ۸۳٫