خانواده شیعی » روانشناسی »

سخت افزار و نرم افزارهاى مطالعه موفق(۲)

چون شخص به نواقص و معایب خویش بیشتر آگاه است. برنامه ریزى بلند مدت در ارتباط با اهداف نهایى و برنامه ریزى معین مدت در ارتباط با اهداف میانى و قریب.

۶ـ روش صحیح مطالعه کردن

بسیارى از افراد بدون آن که توجه کنند. شیوه مطالعاتى غلطى را در پیش گرفته‌اند، لذا از کار و تلاش خود راضى نبوده و ثمره‌اى نمى گیرند. پس بنابراین باید اول یکى از روش‌هاى صحیح مطالعه را آموخت و به آن عمل نمود براى این منظور مى توانید از کتاب‌هایى که در این زمینه نوشته شده است استفاده کنید.[۱]

۷-نیروى معنویت

بهتر است انسان مطالعه‌اش را با نیت انجام دهد و از خداوند عالم بخواهد که به او نیروى جسمى و ذهنى اى دهد که به درک صحیح و بهترى از مطالب نائل آید و او را در رسیدن به اهداف خود کمک کند و مطالعه خود را با دعاى مطالعه شروع کند.[۲] خدایا مرا از تاریکى هاى وهم و خیالات خارج گردان و به نور فهم و دانایى گرامى دار. بار الها درهاى رحمتت و خزائن علومت را به رویم بگشا.[۳]

۸ـ همنشینى با اهل علم

در روایت‌ها آمده که نشست و برخاست‌ها اثر بخش‌اند و انسان در این محافل رنگ همنشین خود را مى گیرد به همین خاطر از سوى پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) سفارش شده که خالطِ الحکماء و جالس الکُبَراء با حکیمان و اندیشمندان که نشست و برخاست کنید و با بزرگان همنشینى نمایید همچنین مطالعه زندگى افراد موفق و الگو قرار دادن برنامه و شیوه‌ى آنها مى تواند ما را در مطالعه موفق‌تر کند همچنین علما به پیش مطالعه قبل حاضر شدن سر کلاس درس اهمیت مى دهند و درس استاد را پس از تدریس مطالعه فردى مى کنند و بعد به شکل گروهى با یکدیگر بحث علمى مى کنند. این مذاکره‌اى علمى نقش زیادى در حفظ مطالب، تثبیت آنها و علاقه به آموختن ایجاد مى کند این شیوه یکى از موفق‌ترین شیوه‌ها و مورد تأیید روان شناسان تربیتى است.

۹ـ سئوال کنید

اسلام ما را به تأمل، تفکر، مشورت با متخصص و سئوال براى کشف حقیقت دعوت و تشویق مى کند وقتى انسان خود تأمل کرد و مسأله‌اى را از جهات مختلفى بررسى کرد ولى توانست جوابى براى آن پیدا کند لازم است که از افراد متخصص سئوال کند به همین خاطر پیامبر عزیز اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم) فرزند سائلِ العلما[۴] سئوالات خود را از علما بپرسید.

۱۰ـ بنویسیم

روایات زیادى ما را دعوت کرده‌اند که براى این که در مطالعه تدریس، تحقیق و نگهدارى علوم موفق باشیم آنها را بنویسیم[۵]

تذکر: در احادیث و منابع اسلامى مطالبى جالبى در این زمینه وجود دارد که به جهت اختصار بحث از بیان آنها صرف نظر کردیم. از جمله کتاب‌هایى که نکات ارزنده‌اى در خدمت شما مى گذارد کتاب آداب تعلیم و نظم در اسلام است این کتاب ترجمه گزارش گونه‌اى از کتاب منیه المرید فى آداب المفید و المستفید نوشته شهید ثانى است که توسط دکتر سید محمد باقر حجتى نگارش شده است.

پى نوشتها

[۱] . ر.ک: روش‌هاى یادگیرى و مطالعه نوشته دکتر على اکبر سیف، نشر دوران، یا کتاب مطالعه روشمند، نوشته عین الله خادمى، انتشارات پارسایان قم.
[۲] . براى یاد گرفتن این دعا مى توانید به فهرست مطالب کتاب شریف مفاتیح الجنان مراجعه فرمائید.
[۳] . آداب تعلیم و تعلم در اسلام، نگارش دکتر سید محمد باقر حجتى، ۱۳۵۹، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ص۹۶٫
[۴] . همان، ص۹۶٫
[۵] . همان، ص۴۸۲٫ اکتب و بث علمک فى اخوانک، امام صادق(علیه السلام) فرمودند: «بنویس و علمت را میان برادران ایمانى ات منتشر کن». بى تردید یکى از عواملى که باعث موفقیت در تحصیل مى گردد تدریس و بیان مطالب براى دیگرى است که این خود باعث تمرکز قواى فکر مى گردد.

منبع: سایت اندیشه قم؛ حمید خاکسار