تاریخ و سیره اهل بیت علیهم السلام

امام على علیه السلام و عدالت
 اشاره: عدالت از مفاهیمى است که شرافت و بزرگى آن، همه افراد بشر را به تحسین واداشته است. انسان از وقتى که خود و جامعه را شناخته است، به ضرورت حضور ارجمند عدالت در زندگى، براى تعالى خود و اجتماع‏اش پى برده است. با آنکه کلمه «عدالت‏» داراى کاربردى فراگیر است، مع‏الوصف تعریف آن داراى فراز و نشیب‏هایى است…
عدالت در اندیشه على علیه السلام
اشاره: اهمیت حفظ توازن و تعادل در تمام امور از مطالبى است که در قرآن کریم و احادیث و سخنان فرزانگان دین و دانش جلب نظر مى کند. واژه هایى از قبیل: وسط، عدل، اقتصاد، وزن، استقامت، قسط یا مشتقاتى از این گونه لغات، مفهوم و معناى مشابهى را ارائه مى نماید. نام مقدس مولاى متقیان آن چنان با عدالت در آمیخته که على، عدالت ر…
نقش اخلاق فردى امام على (علیه السلام) در حکومت
اشاره: ضرورت وجود حکومت در جامعه بشرى که موجب جمع متفرقات، تنظیم امور فردى و اجتماعى، بیان و اجراى حدود و حقوق، تامین عزت و حفظ موجودیت و صیانت آزادى و استقلال مردم و اجراى وظایف مردم در برابر خود و دیگران می‏گردد، از امور بدیهى و مسائل ضرورى جامعه انسانى است ; حکومت‏ براى تحقق اهداف آرمان خود به حاکمى با وی…
قاطعیت و مدارا از دیدگاه امام على (ع)
چکیده قاطعیت، به معنای اجرای مناسب و به موقع قانون و بهره گیری از قدرتِ مشروع در جهت اجرای عدالت است و مدارا به معنای سعه صدر و تحمّل آرای دیگران. در این مقاله این دو مفهوم با استفاده از کلام و سیره امام علی(علیه السلام) تجزیه و تحلیل می شوند و مواردی مانند مدارای حضرت با خلفای قبل از خود و ۲۵ سال سکوت، قا…
مصلحت اندیشى و تکلیف ‎محورى در اندیشه و سیره امام على(ع)
 موسى سلیمى مقدمه: مبحث تکلیف‎محورى و مصلحت‎‎اندیشى، یکى از مباحث مهم در اندیشه سیاسى اسلام است. اهمیت این بحث به این دلیل دو چندان گردیده، که در کشورمان بعد از سالها، حکومت اسلامى برپا شده است. به همین دلیل، گاه در برخى موارد، اختلاف نظر در بعضى احکام پیدا می‎شود. به طور مثال، آیا اجراى حکم قصاص در شرای…
امام علی (ع)زینت خلافت
مقدّمه پرداختن به زندگی و سیره رهبران و پیشوایان دینی اسلام، که در رفتار و گفتار خود همیشه اصول مسلّم و خدشه ناپذیری داشته و هیچ گاه از آن ها عدول نمی کرده اند، پرداختن به گنجینه ای بسیار گران بهاست؛ گنجینه ای که از حریم دین، مکتب و ارزش های اصیل انسانی و اسلامی و استواری قلّه های بلند معنویت دفاع نمو…
پاسداران ولایت در عصر امام کاظم علیه السلام
غلامرضا گلى ‏زواره با طلوع خورشید ولایت در طلیعه هفتمین روز از ماه صفر، در روستاى «ابواء»، شعف و سرور بر سرزمین حجاز حاکم شد. مادرش، حمیده، خادمه‏اى از شمال آفریقا بود که در نزد حضرت امام صادق(علیه السلام) مقامى والا داشت. امام صادق(علیه السلام) به همراه خانواده‏اش در حال بازگشت از مکه بود که سومین پسر…
آزادى بیان از دیدگاه امام على (ع)
 سید احمد خاتمى آزادى در محدوده اسلام آزادى بیان، در حقیقت زیر مجموعه آزادى اجتماعى و سیاسى است. این‌گونه آزادى، در چارچوب مبانى اعتقادى به نحوى کامل در اسلام وجود دارد. آزادى بدون این مبنا، مورد نظر اسلام نیست. در دموکراسى غربى چیزى به نام مبانى اعتقادى و ارزش‌ها وجود ندارد؛ بنابراین، الگو قرار دادن آن آز…
عوامل تبعید امام هادى (علیه السلام)
 عباس کوثرى امام هادى پس از سپرى کردن سیزده سال از دوران امامت خویش، از سوى متوکل به سامرا احضار شد و به ناچار بیست سال[۱] و به عقیده برخى یازده یا نوزده سال[۲] در سامرا اقامت گزید. اینکه چه عواملى سبب شد تا او به سامرا تبعید شود، موضوعى است که در این مقاله آن را بررسى می‌کنیم. نفوذ اجتماعى امام…
تلاش‏ها و مبارزات فرهنگى امام هادى (علیه السلام)
 ابوالفضل هادى منش گذرى بر اوضاع فرهنگى جامعه‏ دوران امامت امام على النقى علیه‏السلام به دلیل گسترش فرهنگى در گرایش‏هاى اعتقادى و بحث‏هاى علمى که از برخورد میان مکتب‏هاى کلامى و تحولات فرهنگى مختلف ناشى شده بود از ویژگى خاصى برخوردار است. در این دوران، مکتب‏هاى عقیدتى گوناگونى چون «معتزله» و «اشاعره» گسترش یافته و…
سیره اقتصادى امام موسى کاظم (ع)
الف. سیره امام کاظم (ع) در تولید با مطالعه در رفتارهای اقتصادى امام کاظم (ع) مى‏ توان به اصول کلى در زمینه تولید دست یافت. بى شک، آنچه در اینجا ذکر مى ‏شود تمام اصول کلى حاکم بر رفتار امام نیست، بلکه مهم‏ترین اصول در سیره امام در تولید مى‏باشد: ۱. تلاش در عرصه تولید: در اسلام، به کار و تلاش اقت…
پرتوى از سیره و سیماى امام موسى کاظم(علیه السلام)
حضرت امام موسى بن جعفر(علیه السلام)، معروف به کاظم و باب الحوائج و عبد صالح در روز یکشنبه ۷ صفر سال ۱۲۸ قمرى در روستاى «ابواء»، دهى در بین مکّه و مدینه، متولّد گردید. نام مادر آن حضرت، حمیده است. آن حضرت در ۲۵ رجب سال ۱۸۳ قمرى، در زندان هارون الرّشید عبّاسى در بغداد، در ۵۵ سالگى به دستور هارون مسموم گ…
منشور نسل جوان در سیره امام صادق علیه السلام
جوانان و نوجوانان در هر جامعه‏ اى گنجینه‏ هاى سرشارى هستند که اگر مربیان و متولیان براى آنان سرمایه گذارى شایسته انجام دهند و این گروه فعال و پرشور را با رفتار حکیمانه ، تکریم شخصیت و احترام به نیازها ، به اهداف مطلوب و ایده ‏آل خود هدایت نمایند ، علاوه بر این که آنان را از خطر انحراف و تردید در هویت و …
نقد هیئت بطلیمیوسی توسط امام صادق(ع)
  تمام مورخین متفق القول هستند که حضرت صادق(علیه السلام) در ده سالگی درمحضر درس پدرش حاضر شد. محضر درس حضرت امام باقر(علیه السلام) یک مدرسه عالی بود وآنهائی که درمدرسه درس می خواندند، علوم عالی آن زمان رافرامی گرفتند . لذا تحصیلات عالی حضرت صادق(علیه السلام) ازده سالگی آغاز گردیده است واین برای یک…
حقوق اقلیت ها در نظام علوى
اشاره: یکى از بحث هاى مطرح در حکومت اسلامى، به خصوص در شرایطکنونى، موضوع حقوق اقلیت ها است. این عنوان، که هم قابل انطباق براقلیت هاى مذهبى و غیر مذهبى است، ابعاد گوناگونى دارد. آنچه بیشتردر این نوشتار مورد توجه قرار گرفته، حقوق اقلیت هاى مذهبى است. هرچند اقلیت هاى غیر مذهبى نیز در صورتى که حالت محاربه به …
ملاکهاى گزینش کارگزاران در حکومت علوى(علیه السلام)
اشاره: جایگاه و اهمیت مدیریت و ضرورت بررسى ملاک و معیار گزینش مدیران، بر کسى پوشیده نیست. این مقوله، در دنیاى صنعتى، از تاریخ درازى برخوردار نیست، اما مدیریت و رهبرى در اسلام، افزون بر تاریخ طولانى، با آنچه در غرب مطرح است، تفاوتهاى زیادى دارد. محور اصلى رهبرى و مدیریت در اسلام، انسان . به عنوان موجودى…