فرهنگ و تمدن شیعه

نقش سیاسى ادوارد براون در ایران
اشاره: ادوارد گرانویل براون (Edward Granville Browne) در هفتم فوریه ۱۸۶۲م۱/ ۱۲۴۰ش در دهکده اى۲ در ایالت گلاسترشر (Gloucestershire) انگلستان پا به جهان گشاد و پس از طیّ مقدمات معمول علوم در کمبریج به آموختن طب پرداخت و در ۱۸۸۷م/ ۱۳۰۵ق به اخذ دکتراى آن رشته نایل گردید. مسافرت وى در همین سال به ایران۳ باع…
دیدگاه برخی اندیشمندان مسیحی درباره نهج‌البلاغه
اشاره: نهج‌البلاغه به عنوان یک اثر جاودان، درسنامه زندگی فردی و اجتماعی، فرهنگی، مدیریتی، تربیتی و منبعی برای سیر و سلوک معنوی است. در خصوص عظمت و بزرگی، ویژگی‌ها و اعجازهای زیبای نهج‌البلاغه، علما، دانشمندان و ادیبان بسیاری سخن گفته‌اند که در ادامه دیدگاه برخی اندیشمندان مسیحی پیرامون نهج‌البلاغه …
دفاع توماس کارلایل از پیامبر اسلام(ص)
دشمنان اگر به نظر حقیقت بنگرند خواند فهمید در نفس این مرد بزرگ افکارى فوق طمع و دنیوى و جاه و سلطنت بوده است.۱ به رغم دشمنان هرگز پیامبر مرد شهوت پرست نبوده از روى ستم و عناد او را متهم به شهوت رانى نموده اند چقدر ستم و بى انصافى است که شخصى مانند پیامبر را به شهوت رانى متهم کنیم یا اینکه بگوئیم جز ش…
سیر ه پژوهى در غرب
اشاره: انتشار آثار غربى در باب حدیث، سیره و سنّت نبوى در دو قرن اخیر خصوصاً مقالات و کتاب هاى منتشر شده در دهه هاى پایانى قرن بیستم و آغاز قرن بیست و یکم ادبیاتى نسبتاً غنى در این حوزه پدید آورده که پژوهشگران این حوزه (اعم از مسلمان و غیر مسلمان) را از آشنایى و فهم و سنجش آن گریزى نیست، به ویژه آشنا…
نقد مدخل تاریخ شرق اسلامى
اشاره: با آنکه درباره تاریخ اسلام، بسیارى از دانشمندان قلمفرسایى کرده اند؛ اما هنوز بسیارى از زوایاى آن ناشناخته است.۱ صاحب نظران بى غرضى باید در زمینه تاریخ اسلامى تفحص و تحقیق کنند و نتایج مطالعات خویش را در اختیار پژوهندگان حقیقت قرار دهند. با آنکه مسأله تاریخ و تاریخ نویسى در صدر اسلام حائز کمال اهمیت …
دیدگاه‏هاى مستشرقان درباره علوم قرآن و نقد آن
اشاره: برخى از مستشرقانى‏(۱) که درباره علوم قرآن اظهار نظر نموده‏اند، حدیث سبعه احرف را نیز مورد مداقّه قرار داده‏اند. این گروه بر اساس روایات اهل‏سنت و برداشت آنان از سبعه احرف، سخنانى گفته‏اند. گرچه برخى مانند گلدزیهر، حدیث سبعه احرف را حدیثى شاذ و غیر مستند دانسته ‏اند،(۲) کسانى هم بر اساس روایت …
نقدى جدید بر کتاب تاریخ الادب العربى
اشاره: به تازگى ناشران فعالى در کشور امارات متحده عربى پا گرفته و با شرکت در بازارهاى جهانى کتاب به تدریج فعالانه وارد رقابت در عرصه چاپ و نشر شده اند. یکى از این ناشران که امسال به نمایشگاه بین المللى کتاب تهران آمده بود، المجمع الثقافى یا Cultural Foundation است. در بین آثارى که آورده بود، کتابى نظر…
آنه مارى شیمل
خانم آنه مارى شیمل در ۷ آوریل ۱۹۲۲ در شهر ارفورت آلمان به دنیا آمد و از ۱۵ سالگى به تحقیق درباره اسلام و یادگیرى زبان هاى زنده مشرق زمین از جمله عربى ، ترکى و فارسى پرداخت . وى در ۱۶ سالگى دیپلم گرفت و در ۱۹ سالگى به اخذ درجه دکترا رشته تمدن وزبان هاى اسلامى از دانشگاه برلین نائل آمد و چند سال بعد نیز دک…
اسلام در اروپا
  اشاره: خصومت تاریخی میان قسمت های غربی و شرقی اروپا، در سنت های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی متباین که حتی تا زمان حال ادامه یافته، منعکس یافته است. این تباین حتی در انقلابات و تغییرات تاریخی اسلام در جهان اروپایی نیز اثر گذاشته است. در این نوشته به موقعیت و جایگاه اسلام در اروپا مورد بررسی قرار گرفته است. …
ایران ‌شناسی در آمریکا
اشاره: پیشینه‌ روابط ایران و آمریکا از نگاه‌های مختلف قابل بررسی است. یک وجه این بررسی، ارائه کارنامه‌ای از فعالیت‌های ایران‌شناسی در ایالات متحده است. از سالهای اول، آشنایی آمریکائیان با ایران آنان درصدد شناسایی فرهنگ، جامعه،‌تمدن، تاریخ و قومیت ایرانی بودند. ایران‌شناسی به عنوان یک کرسی در برخی مراکز تحق…
دین در لباس اسطوره
اشاره: نگاه شرق شناسی به دین و آموزه های دینی در شرق، بر کلیشه دین مسیحیت در غرب مبتنی بوده است. ابتنای انحصاری آموزه های قرون وسطایی آیین مسیحیت بر فلسفه ارسطو به گونه‌ای که پذیرش هر گونه گزاره علمی غیرهماهنگ با آن را دشوار می نمود با وجود تعداد کثیری از کشفیات علمی غیرهماهنگ با آموزه‌های دینی مسیحی و غیر …
ایران پژوهی و مطالعات اسلام در آلمان
اشاره: در دو شماره گذشته، دو مطلب به طور متوالی در خصوص بررسی وضعیت ایران شناسی و آموزش زبان فارسی در دانشگاه های آلمان تحت عنوان فارسی غریب است! درج شد. مطلب حاضر نیز از همان نویسنده و با همان رویکرد ناظر بر ارزیابی جایگاه پژوهش ها پیرامون ایران و اسلام در دانشگاه های آلمان است.   علوم سیاسی و …
ابن تومرت و موحدون
در این مقاله، هدف نه نگارش (تاریخ موحدون)، بلکه توضیح فرایند ظهور یک رهبر دینی مورد نظر است که ابتدا با اندیشه اسلامی و بعد گرایش به مهدیگری، در برابر یک امپراتوری قرار گرفت و سرانجام نظریه اش تا بجایی گسترش یافت و پذیرفته شد که تشکیلاتی را که بنیاد نهاد به شکل یک امپراتوری نمود یافت. ابن تومرت خواه د…
شرق شناسى و ادوارد سعید
در واقع براى مردم، نژاد مسئله اى است که با بخشى از میراث شان در ناحیه اى از کره زمین گره خورده است و بدان شناخته مى شوند، این مؤلفه مى تواند در آسیا، آمریکاى لاتین، آفریقا و یا حتى خاورمیانه باشد در حالى که اکنون در آمریکا زندگى مى کند. براى مثال، شاعران و یا فعالان اجتماعى آمریکایى آفریقایى تبار، هنگام ن…
بازخوانى کتاب شبهات و ردود حول القرآن الکریم
  اشاره: کتاب شبهات و ردود حول القرآن الکریم از آخرین آثار قرآن شناس مشهور معاصر مرحوم آیت اللّه هادى معرفت است که از بهترین ها در نوع خود است. مرحوم آیت اللّه معرفت که صاحب تألیفات متعدد در موضوعات قرآنى است، در کتاب شبهات و ردود حول القرآن الکریم کوشیده است به سؤالات یا اشکالات که در زیر مطر…
نقد دیدگاه هاى خاورشناسان پیشین از سوى خاورشناسان دهه اخیر
اشاره: متن زیر، گزیده ای از سخنرانی دکتر احمد پاکتچی است که در دانشگاه علوم اسلامی رضوی مشهد ایراد گردیده است. در بخشی از این سخنرانی آمده است: تا اواخر سده نوزدهم بحث و کاوش خاورشناسان با گونه ای بدبینی شروع شد و آنان به دو منبع اسلامی قرآن و سنت با دیده تردید می نگریستند. اما خاورشناسان اخیر بسیا…