شیعه شناسی

دوازده امام در منابع اهل سنّت
سنت وامامت از سنّت پيامبر(ص)، حديث متواتر «ثقلين»، اهل بيت و عترت رسول را عدل وهمسنگ قرآن قرارداده است، و حديث «غديرخم» على بن ابى طالب(ع) را صريحا ولىّ هر ز و مرد مؤمن و جانشين رسول اللّه(ص) مى داند و[مى دانيم كه بر اساس منابع معتبرحديث شيعه و برخى منابع اهل سنّت، رسول اكرم(ص)، تمامى دوازده امام پس…
شيعه اماميه اثنى عشريه
شيعه اماميه اثني عشريه اماميه معتقدين به امامت ائمه دوازدگانه از حضرت علي ـ عليه السلام ـ تا امام مهدي ـ عجل الله تعالي فرجه ـ مي باشند و هرجا اماميه به صورت مطلق عنوان گردد و يا لفظ شيعه به صورت مطلق بيان شود منظور اثني عشريه هستند. آنها را شيعه جعفري يا جعفريه، اهل ايمان، اصحاب الانتظار، قائميه نيز…
نقش غایی امام در نظام آفرینش
سرانجام اگر آنان نبودند، بهشت و دوزخ و عرش و کرسی و آسمان و زمین و فرشتگان و انس و جن را نمی آفریدم (صافی گلپایگانی، همان: ج?، ص??). اشکال: در روایات مربوط به غایت آفرینش، نوعی تعارض و ناسازگاری دیده می شود؛ زیرا از یک سو، وجود پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم یگانه غایت آفرینش جهان به …
امامت در آيينه انسان کامل
اصطلاح «انسان کامل» که درعرفان وتصوف مطرح است، از نظرانسان شناسی و جهان بینی عرفانی مورد توجه ویژه شیعه امامیه وفرقه اسماعیلیه در مبحث امامت و ولایت است. شاید نتوان درباره این اصطلاح تعریف واحدی ارائه داد؛ ولی می توان یک تعریف کلی از آن به دست داد وگفت: انسان کامل، انسانی است که متخلق به اخلاق الهی وعلت غایی آ…
امامان دوازده‌گانه عليهم السلام در قرآن و سنّت
چکيده در اين مقاله سعي شده است به پرسش اساسي مسلمانان به ويژه قشر تحصيلكرده در مورد تعداد امامان و خلفاي واقعي رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم از قرآن و سنت پاسخ‌گو باشيم به ويژه از آيه (ان عدّة الشهور عندالله اثني عشر شهراً في كتاب الله)؛ به ياري شواهد و قراين لفظي و عقلي و به كمك روايات دوازده …
انسان کامل و اثبات امامت (2)
خلیفه خدا در بخش نخست، پیشینه انسان كامل در مكاتب فكری، پیدایش اصطلاح انسان كامل، تبیین جایگاه او در چینش هستی با دید عرفانی، بیان شده و یكی از ادله عرفانی مدعی وجود انسان كامل و این اصل كه در هر زمان، تنها یك انسان كامل پا در ركاب است، بررسی شد. دلیل دوم لزوم انسان كامل دلیل پیشین ناظر به سر پیدایش عالم و آ…
آيه هدايت و عصمت و افضليت امام
جانشین برتر از آنچه گفته شد به دست آمد که مقصود از هدایت در آیه، ایصال به مطلوب است، نه نشان دادن راهی که به حق می‌انجامد؛ زیرا این‌گونه هدایت، ویژه خداوند و کسانی كه از هدایت افاصی و بی‌واسطه برخوردارند، یعنی پیامبران الهی و اوصیای آنان نیست؛ چنان که قرآن درباره مومن آل فرعون فرموده است: وقال الذی …
علل پیدایش نخستین فرقه‌های شیعه
اشاره: مذهب حقه شیعه در طول تاریخ انشعابات فراوانی به خود دیده است. این انشعابات هر کدام به دلیلی خاص بوده است. آنچه که در این نوشتار می ‏آید گذری بر برخی عوامل مهم پیدایش نخستین فرقه ‏های شیعی بوده است. بر اساس مهم ‏ترین یافته ‏های این تحقیق عوامل متعددی را می ‏ ‏توان به عنوان علل پیدایش نخستین فرقه ‏های…
عوامل ظهور شیعه
حق راستین ما سعی كرده‌ایم در این رساله مختصر برای هر یك از امور فوق به طور فهرست وار، ادله و شواهدی اقامه نماییم: امر اول: آیات امامت با مراجعه به قرآن كریم پی به وجود آیاتی خواهیم برد كه بر امامت و ولایت امام علی علیه السلام یا مجموعه‏ ی اهل بیت علیهم السلام دلالت می‌كنند عوامل ظهور و بروز شیعه و یا به ت…
توحيد اطاعت
توحيد در سر سپردگى و اطاعت مقدمه: يکى از شاخه هاى توحيد، توحيد در اطاعت است يعنى در جهان هستى مطاع بالذات تنها خداست و اطاعت ديگران بايد به اذن او انجام گيرد. مقاله حاضر گفتارى است از مفسر کبير قرآن علامه طباطبايى (ره) در اين موضوع از نظر قرآن، اطاعت بر دو گونه است: 1- اطاعت همراه با سرسپردگى و تسليم…
اثبات وحدانيت خدا
خدای تنها توحيد،يعنى يگانه دانستن خدا، يكى از مهم‎ترين محورهاى تبليغ و تعليم پيامبران الهى بوده است، قرآن كريم آن جا كه برنامه تبليغى پيامبرانى چون نوح، هود، صالح و شعيب را بازگو مي‎كند يادآور مي‎شود كه نخستين پيام آنان به امت‎هاى خود اين بود توحيد ذاتى توحيد، يعنى يگانه دانستن خدا، يكى از مهم‎تري…
حقيقت بداء در عقائد شيعه
برخى تصور کرده اند که مراد از بداء آن است که چیزى بر خدواند متعال مخفى و پنهان بوده و سپس آشکار و معلوم مى شود و با توجه به آیات قرآنى و روایات معصومین علیهم السلام و گفتار علماى شیعه و سنی  – که متعاقبا ذکر خواهد شد -  این تصور باطل و بلکه کفر است. معناى صحیح بداء نزد شیعه به  استناد آیات و روایات ،  عب…
حديث « دوازده خليفه» در كتابهاى اهل سنت
سنت در امامت آن گاه سخنى گفت كه مردم را با سر و صدا از گوش دادن به آن بازداشتند، به پدرم عرض كردم حضرت چه فرمود؟ گفت: همه آنان از قریش اند سعد بن ابى وقاص مى گوید: به جابر بن سمره نوشتم كه خبر ده مرا به چیزى كه از رسول خدا شنیده اى. برایم نوشت: در روز جمعه، شبى كه اسلمى رجم شد، از رسول خدا شنیدم كه …
عقيده شيعه درباره امام زمان ‏عليه السلام
نام مبارك امام زمان‏ عليه السلام "محمدبن حسن عسكرى" است، القاب مشهور حضرت عبارت است از: "مهدى موعود" و "قائم" و "صاحب الزمان‏عليه السلام" و ... ايشان بنا بر مشهور در سال ( 255) هجرى قمرى(1) در شهر سامرا متولد شد و در سال ( 260) يعنى در سن پنج سالگى به مقام خلافت عظمى و امامت كبرى نائل گرديد. از آ…
مبانى اعتقادى مهدويت
ديدگاه ها مساله ى مهدويت به خاطر ابعاد متعدد آن از منظرهاى مختلف و زواياى گوناگون قابل بررسى است . مى توان آن را از جنبه هاى اعتقادى، (1) تاريخى، (2) فلسفه ى تاريخ، (3) روان شناختى، تربيتى، اجتماعى و . . . مورد کنکاش و بررسى قرار داد . نوع رويکرد به مساله و تعيين حوزه ى بحث و زاويه ى ديد براى اتخاذ ر…
نقش امام رضا (علیه السلام) در گسترش شیعه در ایران
پس از آنکه مأمون بر برادرش امین، پیروز شد، در حقیقت، حکومت عباسیان را که در اصل تکیه بر خراسانیان داشت، بیشتر از پیش، خراسانی کرد. حکومت امین، تکیه بر عناصر عربی و خاندان عباسیان داشت، اما حکومت مأمون از این دو جهت، ضعیف بود. لذا وی سعی کرد تا پایگاه دیگری بدست آورد. برای ایجاد این پایگاه، می‌توانست حمای…