اجازه اجتهاد
اشاره: اجازه اجتهاد، گواهی بر توانایی فقهی در استباط احکام شرعی از متون دینی در حوزه‌های علمیه است. گواهی یا اجازه اجتهاد را معمولا اساتید برجسته حوزه که خود از مجتهدان شناخته شده‌اند، به شاگردان دارای قدرت اجتهاد اعطا می‌کنند. این گواهی ممکن است مکتوب یا شفاهی باشد؛ ممکن است گواهی بر اجتهاد مطلق باشد یا…
اجتهاد سنتی پویا
در مقابل دو نظریه شایع و پرصدای «اجتهاد سنتی»و «اجتهاد پویا»، امام خمینی (ره) دیدگاه دیگری را ارائه نمودند. در این نظریه ویژگی های مثبت دو نظریه دیگر را در بر دارد و فاقد نقاط ضعف آن دو است. اصالت و پویایی در تئوری امام (ره) بر خلاف انتظار طرفداران دو نظریه پیش گفته، نه تنها با هم تضادی نداشتند، بلکه مک…
احکام اجتهاد و تقلید
یکی از مباحث اصولی و فقهی، مسئله اجتهاد و تقلید است که غالب علمای اسلامی رساله مستقلی درباره آن نگاشته اند. پیش از ورود به بحث، ضروری است معنای لغوی و اصطلاحی اجتهاد و تقلید دانسته شود و سپس به مقولات دیگر پرداخت. مفهوم لغوی و اصطلاحی اجتهاد و تقلید اجتهاد در فرهنگ لغت، به مفهوم سعی بلیغ و تلاش بی…
پویایی و بالندگی فقه
اشاره: در حوزه های علمیه موجود، دانش فقه و اصول، محور و اساس آموزشها را تشکیل می دهند و در مجموعه علوم و معارفی که از دیرباز در حوزه های علوم دینی رایج بوده است، از جایگاه و منزلت ویژه ای برخوردارند، به گونه ای که بیشترین وقت، بزرگ ترین سرمایه های مادی و معنوی صرف تحصیل و تحقیق آنها می شود. در این نوشتار…
ادوار اجتهاد
اشاره: مسلمانان پس از آنکه دست شان از خاندان وحی و رسالت کوتاه شد، نیاز به اجتهاد پیدا کردند. هرچند در زمان حضرات معصومین علیهم‌السلام نیز به صورت مختصر در بیت مسلمانان اجتهاد برای به دست آوردن حکم الهی رایج بوده است. در این مقاله به صورت گذرا به ادوار اجتهاد از زمان رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) تا ام…
مصلحت در فقه شیعه و پاسخ به شبهات روشنفکرى
اشاره: نامتخصصان، بنابر حکم عقل و تأکید شرع، نباید به صرف آشنایى اجمالى و ناقص با آیات قرآن و پاره اى از روایات و عبارات فقها، در باب فقه، بویژه مسائل پوشیده و پیچیده و گاه حل ناشده آن، اجتهاد و اظهارنظر نمایند. درافکندن پرسش و استفهام حقیقى، براى رفع ابهام و زدودن دغدغه هاى فکرى، در دین شناسى، حقّ م…