جغرافیای شیعه

سیر تاریخ تشیع
 مقدمه : «شیعه» از همان آغاز شکل گیرى با فراز و نشیب هاى فراوانى روبه رو بوده است. قدرت هاى حاکم همیشه در پى سرکوب پیروان این مذهب بوده و در راه گسترش آموزه هاى آن، موانع بى شمارى پدید آورده اند. با این حال، مذهب تشیع بى آن که در برابر این مشکلات به زانو درآید، آرام آرام راه پیشرفت را پیمود و با سخت …
قیام های علویان در دوران امام رضا (علیه السلام)(۲)
اشاره: دوران امامت امام رضا(علیه السلام)(۱۸۳ــ۲۰۳ق)علاوه بر آنکه از ساحت های اعتقادی و فرهنگی / دورانی کم نظیر و بلکه بی نظیر است، از جهت سیاسی نیز دورانی ویژه به حساب می آید. فراوانی تحرک های علویان در آخرین سال های امامت آن حضرت از جمله مواردی است که به اهمیت این دوران می افزاید. این نکته هنگامی روشن…
آرمان شناسی قیام های شیعی با رویکرد به شعارها و نمادها (۱)
اشاره: جنبش ها و قیام های شیعی، در تاریخ تشیع برجستگی خاصی دارند و در هر برهه ای از زمان، به شکل ویژه ای نمود پیدا کرده اند. لازم است با نگاه مستقلی آرمان ها واهداف این قیام ها شناسایی و معرفی گردد. نکته حایز اهمیت اینکه اهداف مشترکی در تمام این قیام ها به چشم می‌خورد؛ یعنی با اینکه بین بعضی از این قیام ها…
تاریخچه تشیع و اصول و عقاید
شیعه در لغت به معناى پیرو و یارى دهنده است، اما در اصطلاح بدین معنا است که کسى به امامت و خلافت بلافصل علی(علیه السلام) معتقد باشد. شیعیان بر این عقیده ‏اند که مرجعیت سیاسى و دینى و علمى بعد از پیامبر(ص) بر دوش امام على (علیه السلام) و سپس بر عهده فرزندان معصومش است و بر این عقیده ‏اند که امامت او از طریق ن…
گسترش تشیع در عصر امویان
اشاره: با وجود همه اختناق ها و ظلم و ستم هایى که در عصر امویان بر شیعیان وارد شد، گسترش تشیع متوقف نشد، زیرا مظلومیت خاندان پیامبر، موجب تمایل قلوب مردم به سوى آنان مى شد و همواره افراد جدیدى به سلک شیعیان در مى آمدند. این مطلب در اواخر دولت اموى کاملاً مشهود است. توسعه تشیع در عصر اموى مقاطعى داشت…
تشیع و تحول تاریخى
مذهب شیعه در طول تاریخ حیات خود تحولات سیاسى و اجتماعى بسیارى را پشت سر گذاشته که در سرنوشت آن از نظر فعالیت هاى مذهبى و کلامى مؤثر بوده است. ۱- عصر خلفا در اکثر این دوره شیعه از شرایط اجتماعى و سیاسى مطلوبى برخوردار نبود، ولى در دوران خلافت ظاهرى امام على علیه السلام شرایط مطلوبى به دست آورد، و توسط …
ولایت امام علی(ع) و بحران سقیفه (۱)
چکیده : پس از در گذشت رسول خدا تلاش هاى زیادى براى دستیابى به خلافت به وقوع پیوست که مهمترین آن در سقیفه خود را بروز داد وعده ای بدون در نظر داشت سفارشات رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) در امر جانیشنى آن حضرت با ابى بکر بیعت کردند وسپس از مخالفین با زور سر نیزه و تهدید خواستار بیعت شدند.اشکالات متعد…
بازخوانی لقب «شیعه جعفری» در بستر تاریخ حدیث
اشاره: «شیعه جعفری»، لقبی است که با خواندن زندگی نامه امام صادق(علیه السلام) و یا برنامه هایی که در پیوند با سالگرد زادن یا درگذشت آن بزرگوار دیده یا شنیده می شود، بسامد فراوان دارد.  این نوشته ی کوتاه  در پی آن است تا باز خوانی تاریخ پرفراز و نشیب فراگیری و پراکندگی حدیث میان مسلمانان دو سده ی نخست تا…
نقش اصحاب پیامبر (صلی الله علیه و آله) در گسترش تشیع
اشاره: شیعه، یکی از دو مذهب بزرگ دین اسلام است. برپایه مذهب شیعه، پیامبر اسلام(ص) به‌فرمان خداوند، حضرت علی(ع) را به جانشینی بلافصل خود برگزیده است. امامت از اصول اعتقادی شیعیان و وجه تمایز آنان با اهل‌سنت است. طبق این اصل، امام را خداوند تعیین و به‌واسطه پیامبر به مردم معرفی می‌کند. همه شیعیان به‌جز زید…
تشیع در ایران
اشاره: شیعه، یکی از دو مذهب بزرگ دین اسلام است. برپایه مذهب شیعه، پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله ) به‌فرمان خداوند، حضرت علی(علیه السلام) را به جانشینی بلافصل خود برگزیده است. امامت از اصول اعتقادی شیعیان و وجه تمایز آنان با اهل‌سنت است. طبق این اصل، امام را خداوند تعیین و به‌واسطه پیامبر به مردم معرفی می‌…
سابقه تشیع در اصفهان
 براى روشن تر شدن جواب این سؤال یادآورى مطالبى ضرورى به نظر مى رسد: ۱. مردم کشورهایى که به دست نیروهاى رزمى مسلمان فتح مى شدند، همان سال فتح، مسلمان نمى شدند بلکه این مردم به تدریج و در طول قرن ها دین اسلام را پذیرفته اند و چنین نبود که نیروهاى رزمى مسلمان، مردم این کشورها را مجبور به مسلمان شدن کرده باشن…
مواضع سياسى فاطمه زهرا(س) در دفاع از ولايت (1)
  چکيده: بررسى تاريخى نشان مى دهد كه پس از درگذشت رسول خدا(ص) در مسأله خلافت و جانشينى آن حضرت در ميان مسلمانان اختلاف شديدى به وجود آمد به گونه اى كه از منظر تاريخى سر منشأ و زمينه ى اصلى اختلاف و پراكندگى مسلمانان و ظهور و پيدايش ديدگاه هاى مختلف در جامعه اسلامى گرديد كه بعدها اين ديدگاه شكل كلا…
شناخت ‏شیعه ؛ خلاءها و اولویت ها
با توجه به اینکه حضرتعالی از بنیانگذاران مرکز مطالعات و تحقیقات شیعه شناسی هستید، بفرمائید هدف از مطالعه و تحقیق در رابطه با شیعه و شیعه شناسی چیست؟ من هم از التفات و توجه شما، صمیمانه تشکر می کنم. در سال ۷۳ در دوران تحصیل، در بیرون از کشور، به این خودآگاهی دست یافتم که حجم قابل توجهی از جماعت غیر م…
نهضت ها و دولت هاى شیعى در غیبت کبرى (۲)
و روابط به ظاهر حسنه علماى تشیع با پادشاهان صفوى از این واقعیت نشأت مى گرفت که آنان وجود یک قدرت سیاسى و دولت با کفایتى را براى حفظ میراث تشیع و پاسدارى از ایران شیعه و جلوگیرى از تهاجم تسننى که ثواب شیعه کشتن را برتر از هر عبادت مى شمرد، ضرورتى اجتناب ناپذیر مى دانستند.[۱] دولت صفویه با تمام ضعف ه…
نهضت ها و دولت هاى شیعى در غیبت کبرى (۱)
۱. شیعه در عصر«غیبت کبرى» فساد و بیدادگرى بنى عباس و نهضت هاى پى در پى علویان،‌ ارکان حکومت عباسیان راسست نموده و زمینه را براى ظهور دولت هاى انقلابى و شیعى آماده کرد و براى شیعه آزادى تبلیغ مذهب را به همراه داشت.در قرن چهارم، شیعیان بسیارى در سراسر دنیاى اسلام زندگى مى کردند. در مدت ۵ قرن[۱] شیعه …
موانع و مشکلات تاریخ نگارى شیعه (۱)
مقدمه تاریخ به دلیل اهمیت و ارزشش در اسلام، مورد توجه خاص مسلمانان قرار گرفته است. بى شک، شیعیان و رهبران گرانقدر شیعه نیز از ارزش و اهمیت آن غافل نبوده اند و حتى با انگیزه هایى قوى، تاریخ را مورد توجه خود قرار داده اند که به اختصار، به برخى از آنها اشاره مى کنیم: ۱. بخش قابل ملاحظه اى از قرآن کریم در باره…