شیعه در تاریخ

خاستگاه تشیع در بحرین (۱)
 رضا اسلامى مقدمه امروزه بحرین یکى از مراکز مهم تشیع در دنیا به شمار مى آید و بعد از ایران و عراق مى توان آن را به لحاظ سابقه تاریخى سومین مرکز تشیع معرفى کرد. ارتباط و علاقه ساکنان این جزیره با مذهب تشیع به حدى محکم و وثیق است که در نزد اهالى شبه جزیره و ساحل نشینان خلیج فارس، کلمه «بحرانى» متر…
تشيّع و حاکمان صفویه
 مذهب شیعه امامیه که توسط پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم پایه گذاری شده است قبل از اینکه در ایران گسترش پیدا کند در کشورهای دیگر وجود داشته است. مثلا در خود عربستان این مذهب پیروانی داشته است. در عراق، افغانستان، بحرین، سوریه، پاکستان و همچنین در شهرهای مختلف ایران، پیش ا ز حکومت صفویه وجود داشته اس…
ورود امام رضا علیه السلام به ایران عامل گسترش شیعه در ایران
پس از آن‌كه مأمون بر برادرش امین پیروز شد و با توجّه به علاقه‎ی مردم ایران به علویان، مأمون از موقعیت استفاده كرد و اقدام به دعوت امام رضا علیه السلام نمود؛ چون یكی از نخستین مراكز تشیع در ایران خراسان بود، كه پس از استیلای بنی‌ عباس بر بنی ‌امیه و تسلط بر خراسان، مردم به طرف آنها رفتند و فكر می ‌كردن…
آرمان شناسی قیام های شیعی با رویکرد به شعارها و نمادها (۳)
۳٫ برقراری عدالت و تقسیم بالسویه بیت المال یکی ازاهداف بلند و آرمان های الهی شیعیان، برقراری عدالت در جامعه بود. آنها که خود قربانی بی عدالتی حاکمان جور بودند و برخورد ناعادلانه حاکمان با مردم را مشاهده می کردند، نمی توانستند سکوت کنند. وقتی می دیدند حاکمان اموی وعباسی، بیت المال را هرطور که می خواهند…
تراژدی کربلا؛ جامعه شناسی گفتمان شیعی
مردم شناسان، برآن اند که فرهنگ عامه (فولکور) مجموعه ای از آداب و رسوم و سنت های موروثی ریشه دار و کهن در میان مردم است که به سادگی و آسانی دگرگونی نمی پذیرد; و چنانچه در آنها تغییر و تحولی روی دهد، ویژگی ها و معانی و مفاهیم و رنگ و بوی مردمی آنها دست نخورده می ماند; به ویژه اگر این فرهنگ عامه از آد…
سرچشمه های عزاداری شیعه پس از واقعه کربلا
چکیده: در تاریخ شیعه، سنت عزاداری، علاوه بر جنبه های روحی و معنوی، رنگ سیاسی ـ اجتماعی نیز به خود گرفته است. شیعیان امامیه، با برپایی عزاداری و گرامیداشت شهیدان کربلا، طرفداری ازراه وروش پیشوایان شهیدومخالفت بادشمنان آنان رابه نمایش می گذارند. این مراسم که هر سال پرشورتر برگزار می شود، این پرسش را مط…
اثر گذاری مقاومت حسینی بر مبارزات شیعیان(۲)
اثر گذاری الگویی مقاومت حسینی بر مبارزات شیعیان در دوره بنی امیه (۲) ۲٫ مواضع مقاومت آفرین اسیران سخنان و مواضع اسیران بسیار زیاد است، اما به جهت رعایت اختصار به چند نمونه اکتفا می کنیم: مسلم که نماینده ی امام حسین بود، در بند نیز زبان حسین را در کام داشت و کوبنده سخن گفت و ماهیت رسوای بنی امی…
مهاجرت سادات به ايران و گسترش تشيع
يكى از دلائل عمده نفوذ تشيع در ايران، ورود«سادات علوى» به اين منطقه است. اين افراد، عمدتا «شيعه»بوده ‏اند. گر چه گاهى در ميان آنها، افراى كه حتى «ناصبى» بوده ‏اند، پيدا می شده است (1) . البته شيعيان آنها نيز، همگى اثنى عشرى نبوده، بلكه بسيارى از آنها، «شيعه زيدى» بوده‏اند . معمولا كسانى از آنها كه محور ق…
مواضع سیاسى فاطمه زهرا (س) در دفاع از ولایت(۲)
سید عبدالهادى رضوی   نکات مهم سخنان حضرت فاطمه(س) در سخنان صدیقه طاهر(س) نکات مهمى وجود دارد که با توجه به ارتباط با موضوع ما، به برخى از آنها اشاره مى گردد: الف: اهمیت دادن به مسایل فرهنگى و بیان فلسفه احکام گفته شد که حضرت در این خطبه به مسایل مهم دینى و معارف اسلامى پرداخته است که به مناسبت ب…
گذرى بر تاریخ تشیع تا تشکیل حوزه علمیه قم
جواد اکبرى مطلق مفهوم تشیع کلمه «شیعه» با توجه به سیر تاریخى آن، به معناى پیرو، حزب، گروه، یاران، هواداران و… است که کاربرد عملى آن ویژه پیروان على (ع) و خاندان اوست و در مقابل واژه «سنى» است. هر تحقیقى که در مورد تشیع صورت پذیرد، باید ماهیت ترکیب جامعه اسلامى مدینه به رهبرى پیامبر اسلام را (ص) را ل…
عقلانیت نجات بخشى در مذهب شیعه
دکتر على فلاح رفیع چکیده یکی از محوری‌ترین موضوعات در ادیان و مذاهب عالم، حتى در مکاتب و نحله‌هاى فکرى ‌ـ‌ فلسفى جهان، موضوع نجات‌بخشی است، چه این که هر دین و مذهبی، طریقه اعتقادى و عملى خود را، تنها طریقه نجات و رستگارى می‌دانسته است. یهود، تنها راه نجات را دین برگزیده خود می‌داند. در درون این دین نیز…
نسیم تشیع در کوهسار خراسان
مقدمه تشیع به معنای صحیح و معروف آن - یعنی اعتقاد به انتخاب حضرت علی(ع) به عنوان رهبری امت اسلامی جهت تکمیل دینی که پیامبراسلام(ص) خود عهده دار آن بوده است - از همان مراحل نخستین، با اسلام همراه و همگام بوده و جزئی از رسالتی است که پیامبر گرامی(ص) بدان مامور گردیده است. این اعتقاد از متن اسلام و نیز ن…
تشیع در بلخ
شیعه یعنی یک بیابان بی کسی غربت صد ساله بی دلواپسی «شیعه نامه » پیشینه تاریخی تشیع در بلخ و حوالی آن به ربع دوم قرن اول هجری برمی گردد آنگاه که آفتاب جوزجان یحیی بن زیدعلیه السلام، قهرمان قیام (125ه) جوزجان وارد حوزه خراسان بزرگ گردید(121) مقر فرماندهی وی مدتهادر بلخ و جوزجان بود به دلیل اینکه شیعیان زیادی …
کرخ در دوره آل بویه
کرخ پایگاه مهم تشیع در سراسر قلمرو خلافت عباسى بود. در ابتداى قرن چهارم، آل بویه ى شیعى مذهب، از ضعف قدرت عباسیان استفاده کرده و بر بغداد مسلط شدند. ورود آنها به بغداد موجب شعف و امیدوارى شیعیان کرخ شد مخصوصاً این که آل بویه براى اولین بار مراسم عاشورا و غدیر خم را برگزار کردند. ولى این روند دوامى نداشت و آ…
برخورد امام رضا علیه السلام با مدعیان تشیع
امام حسن عسکری علیه السلام فرمود: بعد از آن که مأمون عباسی ولایت عهدی را به حضرت علی بن موسی الرضا علیهماالسلام تحمیل و واگذار کرد، روزی دربان حضرت وارد شد و گفت: عده ای جلوی درب منزل آمده و اجازه ی ورود می خواهند؛ و می گویند که ما از شیعیان امام علی علیه السلام هستیم. حضرت فرمود: من مشغول کار…
بررسی علل وقوع سقیفه بنی ساعده
نهضت پیامبر(ص) که اولین پیام آن مساوات و برابری انسان ها است، سه روز بعد از رحلت پیامبر(ص) در سقیفه با احتجاجات هواداران ابوبکر که مبتنی بر سنت های قبیله ای در جاهلیت بود، به انحراف کشیده شد. این اولین و بزرگ ترین انحراف و شکافی بود که بین مسلمانان به وجود آمد. این شکاف رفته رفته، به حدی گسترش پیدا کرد ک…