درباره اخلاق

نگاهی به رابطه ی دین و اخلاق
مقدّمه الف) نیازمندی اخلاق به دین در مقام ثبوت ب) نیاز اخلاق به دین در مقام اثبات ج) نیازمندی اخلاق به دین درضمانت اجرا چکیده:   اخلاق، علمی است که انواع صفات خوب و بد را مورد بررسی، تبیین و تعریف قرار داده و نحوه ی اکتساب صفات خوب و فضائل و نیز چگونگی زدودن صفات زشت و رذایل را بیان می کند و دین …
سازگاری اخلاق جهانی با تنوع ادیان
واقعیت این است که رابطه اخلاق با دین، گاهی بدین معنا تفسیر می‌شود که اخلاق بدون اعتقادات دینی و دست کم بدون اعتقاد به خدا معنا ندارد، زیرا در واقع آن چه مشترک بین همه ادیان است، اعتقاد به خداست. آن وقت گفته می‌شود اخلاق منهای دین غلط است یعنی اخلاق منهای اعتقاد به خدا و یا اعتقاد به خدا و معاد (قیامت).(۱) ای…
تفاوت زن و مرد در برخی صفات اخلاقی در کلام امام علی(ع)
در کلام حضرت علی ـ علیه السلام ـ برخی از نیکوترین خلق و خوی زنان از زشت ترین اخلاق مردان به حساب می آید مانند: تکبر، ترس و بخل. اینجا سوالی ایجاد می شود که صفات خوب برای هر زن و مردی خوب و پسندیده است و صفات بد هم برای زنان و هم برای مردان نکوهش شده است و حضرت علی ـ علیه السلام ـ کدام ویژگی از زنان و مر…
تعریف اخلاق از منظر دین اسلام
لازم است علاوه بر تعریف اخلاق، برخی دیگر از مفاهیم و اصطلاحات نیز مانند «علم اخلاق»، «هدف علم اخلاق» و «تربیت اخلاقی» توضیح داده شود. تعریف اخلاق: کلمه «اخلاق» جمع خُلق و به معنای نیرو و سرنوشت باطنی انسان است که تنها با دیده بصیرت و غیر ظاهر قابل درک است. در مقابل، خَلق به شکل و صورت محسوس و ق…
فلسفۀ اخلاق
 همۀ فیلسوفان و مکتب داران تاریخ بشر همواره در صدد بوده اند که برنامه و دستورالعملی برای رفتار انسان ها عرضه کنند، تا آنان را به سرمنزل سعادت و خوشبختی هدایت نمایند. این خود بیانگر این نکته است که اخلاق، همیشه مورد توجه متفکران و اندیشمندان جامعۀ بشری بوده و هست. اصولاً فلسفه ها، افکار و اندیشه ها برای ا…
اخلاق عملی و نظری و منشأ اخلاق
اخلاق در لغت اخلاق بر وزن افعال، کلمه ای عربی و جمع خُلْق و خُلُق می باشد. خلق (به ضم ل(۱)ام و سکون آن) به معنی طبع و سجیه است. اخلاق در اصطلاح برای(۲) اخلاق، تعاریف اصطلاحی متعددی مطرح شده است که همه آنها در دو گروه قرار می گیرند: تعریف اخلاق به حالتی در نفس، مثل تعریف ابوعلی مسکویه رازی که می گ…
اخلاق اسلامي و دنيا گريزي
مساله اقبال يا انزجار از دنيا از ديرباز در بين اقوام وملل گوناگون طرح شده است. در بين اديان اوليه آيين‌هايي قواي طبيعت را مي‌پرستيدند و سعادت بشر را در تمتّع كامل از دنيا مي‌پنداشتند. در مقابل گروهي انزجار و دوري جستن از دنيا و لذات و بهره‌هاي دنيوي را تنها راه نجات روان خويش مي‌دانستند. اديان آسماني نيز از…
اخلاق عملي و نظري
اخلاق در لغت اخلاق بر وزن افعال، كلمه اي عربي و جمع خُلْق و خُلُق مي باشد. خلق (به ضم ل(1)ام و سكون آن) به معني طبع و سجيّة است. اخلاق در اصطلاحبراي(2) اخلاق، تعاريف اصطلاحي متعددي مطرح شده است كه همه آنها در دو گروه قرار مي گيرند: تعريف اخلاق به حالتي در نفس، مثل تعريف ابوعلي مسكويه رازي كه مي…
اخلاق در حوزه دین
ابتدا معناي حسن و قبح يا همان «خوب و بد» را ذكر ميكنيم، سپس ملاك و معيار خوبي و بدي اعمال را مطرح ميكنيم و در انتها ثابت ميكنيم كه عقل انسان توانايي درك خوبي و بدي همه  كارها و تكاليف آدمي را ندارد. معناي حسن و قبح (خوب و بد) در كتابهاي كلامي و اصولي(1) براي حسن و قبح معاني مختلفي ذكر شده است اما آنچه كه در…
فلسفة اخلاق
همه فيلسوفان و مكتب داران تاريخ بشر همواره در صدد بوده اند كه برنامه و دستورالعملي براي رفتار انسان ها عرضه كنند، تا آنان را به سرمنزل سعادت و خوشبختي هدايت نمايند. اين خود بيانگر اين نكته است كه اخلاق، هميشه مورد توجه متفكران و انديشمندان جامعة بشري بوده و هست. اصولاً فلسفه ها، افكار و انديشه ها براي …
اخلاق اسلامى؛ مفاهيم و بنيادها
 1ـ لذّت و سعادت ابن سینا در تعریف لذّت(1) گفته است: «ادراک و وجدان، وصول چیزی است که برای ادراک کننده و واجد آن ، کمال و خیر باشد و البته آن ادراک نسبت به شی ء باید از همان جهتی باشد که برای ادراک کننده کمال و خیر است؛ یعنی اگر انسان داشتن شیئی را دریابد اما به کمال و خیر بودن آن نسبت به خود…
اخلاق مبتنی بر دین
خلاصه:  در بحث رابطه بین دین و اخلاق دو دیدگاه کلی در مورد مبانی ارزش های اخلاقی مطرح بوده که عبارت اند از: الف:اخلاق امری مستقل از دین بوده و ارتباطی به دین ندارد. ب: اخلاق بدون ارتباط با دین و ایمان و اعتقاد به خداوند تحقق نمی یابد. در جوامع غربی این بحث به صورت گسترده ای مطرح می شود و پیشینه تاریخی آن…
جامع ترين آيه ي قرآن كريم درباره ي مكارم الاخلاق
بحث اخلاق در قرآن، بسيار مهمّ است. كتاب هاي زيادي در اين خصوص تدوين شد. قرآن كريم، زيباترين صفات اخلاقي را به رسول رحمت نسبت مي دهد. و انّك لَعَلي خُلُق عظيم(1)و رحمة للعالمين(2)، از جمله صفات اخلاقي است كه قرآن كريم به رسول اكرم (ص) نسبت داده است. پيروزي پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ هر چند با تأييد و…
مقصود از حدیث«بعثت لاتُمم مكارم الاخلاق»
آنچه كه در زندگي انسان بسيار اهميت دارد، داشتن اخلاق كريمانه است, زيرا ارتباطات دروني و بيروني چه در خانواده و جامعه منوط به برقرار كردن يك رابطة حسنه در ساية داشتن خلق و خوي پسنديده مي‌باشد. روي اين اصل پيامبر اكرم ـ صلي الله عليه و آله ـ به عنوان يك انسان نمونه و تمام عيار از جهت ارتباط اخلاقي چه در …
تأثیر اخلاق در حوادث تكويني از دیدگاه قرآن
فلاسفة اخلاق اسلامي تاكنون به پيروي از ارسطو، اخلاق را به ملكات راسخه در نفس كه در اثر تكرار عمل حاصل مي‌شود تفسير كرده‌اند.(1) و از آنجا كه اخلاقيات صفات دروني و قلبي هستند و نمي‌توان نسبت به آنها دسترسي و شناخت پيدا كرد مگر به واسطة نظاره كردن در افعال و اعمال انسانها تا از روي آن اعمال و رفتار به…
اخلاق از منظر علامه جعفری و راسل
گزیده ای از کتاب «توضیح و بررسی مصاحبه راسل – وایت» تهیه و تنظیم: زهرا شوشتری اعتقاد و التزام به اصول اخلاقی جزء اولین التزامات بشری بوده که در ادوار مختلف زمانی تکامل یافته است و هر دینی به فراخور زمان نزولش به بعضی از این اصول اشاره نموده است. تا مرحله ای که خاتم انبیاء، محمد مصطفی(ص) هدف از بعثت خو…