خانواده شیعی » خانواده » نهاد خانواده »

خانواده اولین نهاد اجتماعی

خانواده، اولین نهاد اجتماعی است و ازدواج به­ عنوان یکی از اولین و مهم­ترین رسوم اجتماعی برای دست­یابی و تقویت نیازهای عاطفی، غریزی و امنیتی همواره مورد توجه بشر بوده است. ازدواج رابطه‌­ای انسانی، پیچیده، ظریف و پویا می‌­باشد که از ویژگی­‌های خاصی برخوردار است، که در صورت وجود محیطی سالم و سازنده، روابط گرم و صمیمی بین زن و مرد، کانون خانواده پیشرفت و ارتقا بهداشت روانی جامعه را فراهم می‌سازد.

هر چه محیط خانواده سالم­‌تر و امن‌تر باشد به ­همان اندازه روحیه­ اعضای آن مثبت‌تر خواهد بود. این تاثیر و کیفیت مطلوب به‌­طور مستقیم به جامعه هم منتقل می‌شود، چون هر فرد انرژی درونی خود را در روابط اجتماعی‌اش وارد می­‌کند و جامعه هم از افراد مختلف تشکیل شده، یعنی پتانسیل اجتماعی هر جامعه‌­ای برآمده از متن خانواده‌هاست. پس محیط نامساعد و ناهنجار خانواده نیز تاثیری نامطلوب و تخریبی بر اخلاق اعضا و در نهایت بر اجتماع می‌گذارد.

برآور­د کردن نیازهای: عاطفی – احساسی – اجتماعی – غریزی هر انسانی ابتدا در محیط خانواده صورت می‌گیرد. تعامل و دلبستگی افراد خانواده با یکدیگر نیرو و پتانسیل شگرفی ایجاد می­‌کند که زمینه‌ساز بسیاری کارهای مثبت دیگر است، و عدم چنین روابطی از ضعف ساختار خانواده نشات می­‌گیرد که به گسترش ناهنجاری­ و بزه­‌کاری در جامعه دامن می­‌زند.

اختلاف ­نظر و آرا در هر جمعی امری طبیعی است. در نهاد خانواده به­ خاطر منافع مشترک اعضا به­ خصوص زن و مرد، که بنیان خانواده بر دوش آنان است، تضاد و اختلاف ­نظر نباید بار تخریبی به خود بگیرند، بلکه از پتانسیل موجود در تضارب آرا باید در جهت پیشبرد اهداف خانواده بهره برد.
با گسترش شهرنشینی، ساختار و کارکرد و اقتدار خانواده‌ها دگرگون و کم‌رنگ شده است. با این­ وجود پتانسیل درونی خانواده؛ به ­عنوان اولین نهاد اجتماعی و قدرتمندترین و تاثیرگذارترین آن در تنظیم رفتار جنسی جامعه – تولد نوزادان – تربیت انسان – مراقبت از سالمندان، امنیت اقتصادی و… جایگاه ویژه و نقش­ بارزی دارد.

اگر به تعریف و تشبیه سمبلیک خانواده به ­عنوان دژی محکم و استوار نگاهی دقیق‌­تر بیاندازیم، این مفهوم آشکار می­‌گردد؛ که منظور از دژ جای است که انسان در آن احساس آرامش و امنیت می­‌کند. درگذشته‌های دور انسان‌ها در قلعه­ هایی زندگی می‌کردند تا از تجاوز اشرار، قبایل بدوی، حیوانات وحشی، بلایای طبیعی، سیل، طوفان و… درامان باشند.

منبع: سایت دکتر افشین طباطبایی