خانواده شیعی » سبک زندگی »

حجاب؛ شاخصه سبک زندگی اسلامی

بحث پوشش، یکی از نمادها و شاخصه‎های مهم فرهنگ بشر است. انسان‎ها از وقتی که توانستند خودشان را بشناسند و به رفع نیازهایشان بپردازند، یکی از اولین نیازهایی که تلاش کردند آن را با استفاده از خلاقیتشان برطرف کنند، پوشش بوده است. پوشش…

بحث پوشش، یکی از نمادها و شاخصه‎های مهم فرهنگ بشر است. انسان‎ها از وقتی که توانستند خودشان را بشناسند و به رفع نیازهایشان بپردازند، یکی از اولین نیازهایی که تلاش کردند آن را با استفاده از خلاقیتشان برطرف کنند، پوشش بوده است. پوشش نه فقط به عنوان یک مکانیسم طبیعی برای مقابله با سرما و گرما، بلکه نمادی از شخصیت افراد و باورهای آنها است. در قرآن کریم هم، بعضی از مفسرین به این تاکید کرده‏‌اند که وقتی حضرت آدم و حوا در بهشت بودند و قبل از این که وارد زمین شوند، به مجرد این که قدرت جنسی را پیدا کردند، بحث ضرورت پوشش برای آنها مطرح شد. به همین جهت، یکی از خصلت‎های فرهنگی هر جامعه‌‏ای پوشش و نحوه آن بوده است. پوشش در اکثر تمدن‎های بشری وجود داشته و به عنوان یک ارزش به ویژه در خصوص پوشش زنان مطرح بوده است. در ایران هم قبل از اسلام، هر چه زن پوشیده‌‏تر بوده، تشخص بیشتری داشته و به جز زنانی که از موقعیت اجتماعی پایین‏‌تری برخوردار بودند مثل رقاصه‎ها و امثالهم، سایر زنان پوشش را برای حفظ شخصیتشان حفظ می‎کردند.

حجاب، در لغت به معنای مانع، پرده و پوشش آمده و اگر به معنای عام، هر نوع پوشش و مانع از وصول به گناه را حجاب بنامیم، حجاب می‌تواند اقسام متفاوتی همچون حجاب ذهنی، فکری و روحی داشته باشد. علاوه بر این، در قرآن از انواع دیگر حجاب که در رفتار خارجی انسان تجلی می‌کند نیز نام برده شده است که می‌توان به حجاب و پوشش در نگاه اشاره کرد که به مردان و زنان، در مواجهه با نامحرم توصیه شده است. در خصوص آثار فردی رعایت حجاب، می‌توان به احترام به شخصیت زن به واسطه رعایت حجاب، مصونیت ارتباطات زن با مردان غریبه، حفظ اعتقادات مذهبی برای افراد، حفظ عفت زن و جلوگیری از فساد و ناهنجاری اشاره کرد. همچنین آثار اجتماعی رعایت حجاب نیز سلامت نسل جدید جامعه، پیشگیری از فساد اخلاقی، مبارزه با مظاهر بی‌دینی و حفظ کیان خانواده است.

اسلام بر حضور اجتماعی زن تاکید می‌ورزد اما این حضور را بدون قید و شرط نمی‌داند. اسلام یکی از شرایط مهم و اساسی فعالیت اجتماعی زن و حضور وی در صحنه‌های گوناگون را مرزبندی دقیق و جدایی او از مردان می‌داند. حفظ وقار و عفت، شرط دوم برای حضور زن در اجتماع است و این بدان دلیل است که زن در نگاه اسلامی، از جایگاه بلند و منزلتی عظیم برخوردار بوده که اسلام برای حفاظت از این جایگاه، تدابیر گوناگونی اندیشیده است. اما در عصر حاضر، هجمه‌ها به حجاب از سوی فرهنگ غربی شدت گرفته و حجاب در برخی لایه‌های جامعه، به حاشیه رفته است. متاسفانه فرهنگ برهنگی در حال رسوخ به خانواده‌ها است و یکی از معضلات اجتماعی ما، عدم رعایت حجاب و عفاف از سوی برخی افراد است. توسعه علم و رشد تکنولوژی و شکل‎گیری کلانشهرها، در همه جای دنیا باعث کاهش قدرت جامعه و افزایش فردگرایی شده و در نتیجه انسان‏ها برای خود این حق را قائل شده‎‏اند که در انتخاب سبک زندگی خود آزادی بیشتری داشته باشند و به قیود فرهنگ‌های گذشته خود پایبند نباشند. به عبارتی یکی از محصولات دنیای مدرن، اومانیسم یا همان انسان محور است که اصالت را به لذت بردن انسان در این دنیا می‌دهد و هر آنچه که مانع لذت او می‌شود را مطرود می‌داند.

حجاب، یکی از موانع لذت انسان مدرن است. وقتی لذت انسان، اصل قرار گرفت همه قیودی که ادیان الهی برای سعادت واقعی انسان در نظر گرفته‌اند، خلاف تمدن و پیشرفت معرفی می‌شود. متاسفانه این فرهنگ غلط، به مدد رسانه‌های غربی و با برنامه و هدفمند جامعه ما را هدف قرار داده است. در این تبلیغات گسترده بی‌حجابی و پیشرفت و کسب منزلت اجتماعی و مدرن بودن به یکدیگر گره خورده‌اند و به گونه‌ای القا گردیده که بی‌حجابی از الزامات و شاخص‌های تمدن و ترقی است. سبک زندگی که امروز فرهنگ غرب به ما القا می‌کند (که یکی از شاخصه‌های آن بی‌بندوباری و عدم توجه به قیود اسلامی است) در تضاد با سبک زندگی است که اسلام برای بشریت تجویز کرده قرار دارد. خدای متعال برای این که انسان‏ها، انسانی زندگی کنند و از خصلت‏‌های حیوانی بیرون بیایند و یک عروج الهی داشته باشند، قیودی را در نظر گرفته که رعایت آنها الزامی است. یکسری از دستورالعمل‌‏های خداوند متعال مثل واجب و حرام ضروری است. خداوند مانند یک طبیب حاذق برای سلامتی انسان‏ها نسخه‎هایی تجویز کرده است. بنابراین فلسفه حجاب برای سبک زندگی الهی و انسانی زندگی کردن و نه غریزی زیستن تعریف شده است. جدای از تبلیغات مسمومی که رسانه‌های غربی علیه اسلام دارند، آموزه‌های اسلامی و وحیانی همچنان کاربرد خود را دارد، چرا که با فطرت، نهاد و ضمیر وجودی انسان‌ها سر و کار دارد. اسلام، دین فطری است و همان چیزی را می‌گوید که درون انسان فریاد می‌زند و چه بخواهد و چه نخواهد، عقل بر آن مهر تایید می‌زند.

راهکارهای ترویج حجاب

اما برای ترویج فرهنگ حجاب که یکی از شاخصه‌های سبک زندگی اسلامی است، چه باید کرد؟ تفهیم فواید حجاب و مضرات بی‌حجابی برای مردم در قالب‎های هنری و به طور نامحسوس از جمله راهکارهای ترویج حجاب است. این که خانواده‌های ما، نهاد‌های آموزشی و مسئولین ما بدانند که علت این که انرژی برخی جوانان صرف شهوترانی می‌شود و بسیاری از معضلات اجتماعی از جمله طلاق و خیانت همسران به هم و عدم ازدواج جوانان و داشتن روابط نامشروع و در کل، فروپاشی خانواده‌‏ها، از عدم رعایت حجاب و پیروی از فرهنگ برهنگی و بی‌بندوباری حاصل می‎شود، در هوشیاری و جزم شدن عزم‌ها برای مقابله با بی‌حجابی و بی‌عفتی در جامعه موثر خواهد بود. اگر به دنبال سلامت اخلاقی و امنیت اجتماعی و حتی جسمی شهروندانمان هستیم و حفظ نظام دینی برایمان مهم است، باید تلاش کنیم که احکام الهی در جامعه اجرا شود و یکی از مهمترین این احکام حفظ حجاب و عفاف است. باید با استفاده از مدارک و اسناد معتبر و پرونده‌‏های قضائی، (قتل‎ها و ضرب و جرح‏‌ها و طلاق‎ها) عامل فرهنگ برهنگی در شکل‌گیری آنها را به مردم گوشزد کنیم.

نظام سلطه و رسانه‌های وابسته به آن که از مقابله با موج گسترده و روزافزون بازگشت به عفاف و حجاب در کشورهای غربی و نظام‌های تحت سلطه خود درمانده‌اند، از همه ابزار‌ها و توانمندی‌های خود برای جلوگیری از گرایش زنان و دختران جوان به حجاب و عفاف و زنده نگه داشتن فرهنگ تباهی و برهنگی استفاده می‌کنند و به ویژه کشورهای اسلامی را آماج تبلیغات ضد عفاف و حجاب خود قرار می‌دهند. غرب با آخرین سرعت خویش، در حال حرکت به سوی طراحی یک دنیای مدرن و پر از رفاه برای اقشار خاص خود است. رفاهی که واقعا خالی از معنویت و ماوراء است. برای همین است که ما شاهد رشد عرفان‌های کاذب و نوظهور هستیم یا حتی پروژه‌های دین‌سازی در غرب، در دستور کار سازمان‌های اطلاعاتی و امنیتی قرار گرفته است. زن مسلمان در غرب، انتهای این پروژه را به چشم خویش دیده و می‌بیند. در این کوران و داغی تحولات، تکلیف خود را مشخص می‌کند. همین است که هر روز، مبارزه برای حفظ شعائر اسلامی بیشتر می‌شود. اما در درون کشور ما، به دلیل گستردگی بلندگوهای تبلیغاتی با تنوع پیام‌ها از سوی همان مدینه فاضله غربی بیداد می‌کند و جوانان و خانواده‌های ما را مبهوت خود کرده است. به نوعی سراب ساختگی که در ذهن مخاطبین می‌سازد را بدون در نظر گرفتن دانش و بینش لازم، صرفا در لایه رفتاری بروز می‌دهد و این می‌شود که جوان ما برای رسیدن به جوان غربی، به جای تبعیت در دانش آموزی و نظم و پیشرفت، صرفا از رفتارهای ناهنجار آنها تبعیت می‌کند. در چنین شرایطی زنان و دختران مسلمان و متعهد، مسئولیتی بسیار سنگین بر عهده دارند که مهمترین آنها عبارتند از:

۱- تقویت پایه‌های ایمانی و پایبندی هر چه بیشتر به ارزش‌های اخلاقی مورد تاکید دین اسلام؛

۲- به دست آوردن توانایی لازم برای دفاع عقلانی از فرهنگ حجاب و عفاف؛

۳- حراست از کیان خانواده و جلوگیری از نفوذ امواج مخرب ماهواره به فضای پاک و معصوم خانواده‌های خود؛

۴- احیای فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر و بی‌تفاوت نبودن در برابر رواج گسترده الگوهای غربی پوشش و آرایش در میان دختران جوان.

منبع: روزنامه رسالت؛ شماره ۷۶۴۴؛ ۹۱/۷/۲؛ صفحه۷