خانواده شیعی » زن و حجاب »

جنون زیبایى

ولوله اى در میان مردم افتاده است. همه مى خواهند زیباتر و زیباتر شوند. گویى قصه سفید برفى و هفت کوتوله است و جریان نامادرى بدجنسى که مى خواست از همه زیباتر باشد. تقریبا تمام زنان از قسمتى از اندام خود ناراضى هستند. درواقع مى خواهند مشکل خود را با جراحى پلاستیک حل کنند. سئوال این است: کدام مشکل  دیگر بندرت به  افرادى برمى خوریم که در فکر جراحى زیبایى و جوان تر نمایاندن خود نباشند. چروک بین دو ابرو، بینى بزرگ یا عقابى یا گوشتى، چربى هاى اضافه شکم و… . کار به جایى کشیده است که بعضى بعد از تمام این جراحى ها به جراحى هاى زائد و بى مصرفى چون برداشتن چروک هاى پشت پاشنه پا مى پردازند. نمى توان گفت که این بیمارى همه گیر، مختص قشر مرفه جامعه است. بسیارى از ما افرادى را مى شناسیم که براى جراحى بینى پول قرض کرده اند. آمار نشان مى دهد که کسى که یک بار زیر تیغ جراح زیبایى برود، این کار را تکرار مى کند؛ خواه براى ترمیم جراحى اول یا یک جراحى جدید. آخر وقتى بینى زیبا باشد که دیگر با چروک زیر چشم همخوانى ندارد و بعد لب ها گوشتى و گونه ها برجسته مى شوند. به این ترتیب دور باطلى آغاز مى شود که آن را پایانى نیست. ناگهان چشم باز مى کنیم و مى بینیم که جاى آن موجود طبیعى و شاید نه چندان زیبا (البته با معیارهاى دیکته شده امروزى) عروسکى در آینه مشاهده مى کنیم که حالات و حرکات صورتش فقط تا جایى است که جراحى هاى مختلف و کشیدن پوست و غیره به او اجازه مى دهند.

آیا باید همچنان منتظر بمانیم که سازندگان لوازم آرایش و افرادى که از این راه درآمدهاى میلیونى دارند، به ما دیکته کنند که چه صورتى زیباست این موضوع در اروپا به قدرى بحرانى شده است که قرار است مجلس آلمان چاپ عکس هاى قبل و بعد از عمل را ممنوع کند و همچنین افرادى که هنوز به سن قانونى نرسیده اند، اجازه جراحى زیبایى نداشته باشند. استدلال شان هم این است که این عکس ها بیننده را تشویق به جراحى زیبایى مى کند و افراد نوجوان باید همان طور که براى گرفتن گواهینامه منتظر رسیدن به سن قانونى  مى شوند، براى این کار هم انتظار بکشند. مقاله زیر از مجله اما (EMMA ) و از زبان آلمانى ترجمه شده است. آن را بخوانید و کمى روى آن فکر کنید. شاید این مقاله باعث شود که ارزش بیشترى براى زیبایى هاى درونى خود قائل شوید.

به تازگى مد شده است که هزاران زن، داوطلبانه  زیبایى خود را به دست دارویى به نام بوتوکس مى سپارند. مداوا با بوتوکس، ارزان، سریع و ساده است، ولى پشت این گزارش ها در مورد زنان داوطلب مسموم شده، عملیات تبلیغاتى پزشکان و صاحبان کارخانه هاى لوازم آرایشى واقعیت هایى نهفته است.

بوتوکس که نام کامل آن بوتولینیوم توکسین است، یکى از قوى ترین کشنده هاى اعصاب به شمار مى رود. این ماده همچنین یکى از عوامل به وجود آورنده سیاه زخم است که سالها بازرسان سازمان ملل در عراق به دنبال آن بودند و اصلا حمله آمریکا به عراق هم به دلیل داشتن این سلاح شیمیایى بود.

بوتوکس، جدیدترین کشف در جراحى زیبایى است. پزشکان متخصص زیبایى درجهان، این سم را به طورکاملا قانونى در انبار خود نگه مى دارند و آن را به صورت مراجعان خود تزریق مى کنند تا چروک هاى چهره آنان را از بین ببرند.

بوتوکس که یکى از خطرناک ترین سم هاى شیمیایى است، میلیون ها بار رقیق مى شود تا به صورت داروى زیبایى مورد استفاده قرار گیرد. بوتوکس در عرض چند ساعت، پیشانى هاى چروکدار را صاف مى کند و بسیار ارزان تر از لیفتینگ است.

در آمریکا و اروپا از طریق رسانه هاى عمومى و نشریات زنان، تبلیغات زیادى براى بوتوکس انجام مى شود، یعنى زنان از حدود سى سالگى به خود سم تزریق مى کنند. موسسات زیبایى روى بى خطر بودن این ماده تاکید دارند. در این پروسه زیبایى ظاهرا حتى خونى هم جارى نمى شود.

اکثر زنان از ۳۰ سالگى دچار این ترس مى شوند که دیگر به اندازه کافى زیبا نیستند و دلشان نمى خواهد  پیر شوند. این موضوع تاز ه اى نیست. زنان با اینگونه مسائل آشنایى دارند. تاکنون تمایل به زیبا بودن،  تا این اندازه در زنان شدت نداشته است.

از یک طرف تانک هاى آمریکایى به عراق حمله مى کنند، چون دولت این کشور متهم است که سلاح هاى شیمیایى در اختیار دارد و از طرف دیگر بوتوکس در اروپا همه گیر مى شود.

بوتولینیوم توکسین یک نوع پروتئین گیاهى و مشهورترین سم کشنده اعصاب است. به همین دلیل هم برادر کوچک سیاه زخم و طاعون خوانده مى شود. یک گرم از این ماده کافى است تا تمام سکنه یک شهر بزرگ را نابود کند و یک کیلوگرم آن براى نابود کردن تمام اروپا کفایت مى کند.

مدت ها قبل از اینکه بوتوکس در مطب پزشکان زیبایى به کار گرفته شود، بوتولینیوم توکسین را در زمره سلاح هاى شیمیایى قرار داده بودند. از دهه ۸۰ است که این ماده به عنوان دارو به کار گرفته مى شود. یک متخصص چشم در سانفرانسیسکو از این دارو براى درمان تیک چشم استفاده کرد و نتیجه اش موفقیت آمیز بود. ۱۰ سال بعد یک خانم متخصص چشم در کانادا نیز از این دارو براى درمان تیک چشم یکى از بیماران خود استفاده کرد. او متوجه شد که بیمارش علاوه بر اینکه دیگر تیک ندارد، حالا داراى یک پیشانى صاف شده است.

عوارض درمان چروک ها با بوتوکس

تاکنون جز سرخ شدن و تورم موقتى محل درمان، عارضه خاصى مشاهده نشده است. البته امکان دارد که با تزریق غلط، اعصاب بخش دیگرى از صورت فلج شود، اما این مشکل هم پس از سه ماه که اثر این دارو کاهش مى یابد، حل مى شود. تمام متخصصان در این مورد اتفاق نظر دارند، یعنى این اتفاق نظر به معناى این است که درمان چروک ها با این دارو یا به عبارتى سم،  عوارض جانبى دیگرى ندارد  معلوم نیست. بوتولینیوم توکسین فقط ۲۰ سال است که به عنوان دارو مورد استفاده قرار مى گیرد و از ۱۰ سال پیش هم براى از بین بردن چروک ها از آن استفاده مى شود. این سم، پس از تزریق، به طرف نخاع حرکت مى کند. به دلیل مقدار ناچیزى که از این ماده در درمان چروک ها استفاده مى شود،  هنوز معلوم نیست که در دراز مدت و پس از رسیدن به نخاع،  چه اتفاقى براى بوتوکس مى افتد. سیلیکون و روغن سویا هم سالیان سال،  بدون هیچ مشکلى مورد استفاده قرار مى گرفت تا اینکه عوارض خطرناک و گاهى حتى مرگبار آنها مشخص شد.

پزشکانى که از بوتوکس براى درمان چروک ها استفاده مى کنند، معتقدند با این کار خود موجب خوشبختى زنان مى شوند. دکتر اولریش بولاتسکى هم جزو این دسته از پزشکان است. حتى همسر خود من هم براى از بین بردن چروک هاى صورتش،  بوتوکس تزریق کرده است. وقتى از او مى پرسیم: آیا خودتان هم این کار را کرده اید مى خندد و جواب مى دهد: معلوم است که نه.   بله این سئوال فقط مى تواند یک شوخى باشد. دکتر بولاتسکى به وضعیت زنانى رسیدگى مى کند که رنج مى کشند! چروک صورت، آنان را پیر و خسته نشان داده و باعث از بین رفتن اعتماد به نفسشان مى شود.

تزریق بوتوکس در چند نقطه انجام مى شود و فقط چند دقیقه طول مى کشد، اما تاثیر آن تا سه ماه باقى مى ماند. زنان در طول سه دهه زندگى خود، زندگى کرده اند، رنج کشیده اند، خندیده اند، دوست داشته اند، خشمگین شده اند و لذت برده اند. حال باید آثار تمام این حالات روحى، از چهره آنان محو شود. شاید هم مى خواهند، تمام خاطرات و زندگى گذشته خود را انکار کنند.

اعصاب صورت تقریبا ۸۰ شاخه مختلف دارد که هرکدام نشان دهنده حالات مختلفى است که چهره به خود مى گیرد. ابتدایى ترین حالات صورت،  مانند شادى یا غم با کوچک ترین حرکت این اعصاب تعیین و مشخص مى شود که براساس تحقیقات دانشمندان، بخشى از یک زبان جهانى است. کسى که این حالات را از صورت خود حذف کند،  درواقع به نوعى زبان خود را از دست داده و یکى از ارگان هاى اجتماعى خود را ناقص کرده است و درنتیجه احساس خوشبختى هم نخواهد کرد.

الگوى زیبایى زائیده تخیلات مردان و زنان است و ارتباط بین جنسیت ها را مختل مى کند. در عین حال تصویر تازه اى که از یک زن زیبا و مدرن به وجود آمده است تناقضى در خود دارد

این موضوع از مدت ها پیش به اثبات رسیده است که حالات صورت یا به اصطلاح میمیک، نه تنها حالت ظاهرى دارد،  بلکه بخشى از روان انسان نیز هست. هنگام خشم یا ترس، ضربان نبض ما سریع تر مى شود. وقتى از شدت ناراحتى به پیشانى خود چین مى دهیم،  فرکانس قلب کاهش مى یابد و هنگامى که خشمگین هستیم و ابروهاى خود را بالا مى بریم، دماى بدن افزایش مى یابد. تمام این کارها پس از درمان با بوتوکس دیگر امکانپذیر نیست. حتى اگر بخواهیم عدم داشتن میمیک را در نظر نگیریم، باز هم مشکلات دیگرى وجود خواهد داشت. انسان ها به صورت غریزى با دیدن حالات صورت یکدیگر، واکنش نشان مى دهند. بنابراین هرگونه تغییرى در این سیستم پیچیده علامت دادن، به طرز مشخصى قابل مشاهده است، درست مثل این مد جدید. مصنوعى بودن آن کاملا مشخص است. مى توان آن را دید و تشخیص داد.

زنان هنرپیشه و خواننده خیلى خوب مى دانند که طرفداران آنان بزودى تمایل پیدا مى کنند که درست شبیه ستارگان مورد علاقه خود شوند. آنان مى دانند که پیشرو هستند و قرار است الگوى نسل بعد براى زیبایى شوند. مدت درازى قبل از اینکه این الگوى تازه به زنان تلقین شود، از طریق پرده سینما و تبلیغات، آن را به نمایش درمى آورند.

یکى از پیشگامان جراحى زیبایى در دهه ۷۰ خواننده اپرا، انه لیزه روتن برگر بود. در صورت او که بارها مورد عمل جراحى قرار گرفته بود،  دیگر هیچ حالت خاصى دیده نمى شد. هیلدگارد کنف،  هنرپیشه آلمانى به جراحى زیبایى خود اعتراف و پشیمانى خود را اعلام کرد: به سالها وقت نیاز دارى که به صورت جدید خود عادت کنى.

مدونا خواننده پاپ هم پنهان نمى کند که تزریق بوتوکس براى او امرى عادى به شمار مى رود. مى گویند که این خواننده ۴۴ ساله مشترى دائمى تزریق بوتوکس یک کلینیک بسیارشیک و سطح بالا درلندن است.

بعد نوبت به منشى ها، فروشندگان و کارمندان رسید که به تقلید از ستارگان زیباى خود بپردازند.

 همه مى فهمند

شاید بسیارى از کسانى که دست به عمل جراحى زیبایى مى زنند تصور مى کنند دیگران به حدى مجذوب زیبایى آنان شده اند که متوجه انجام این عمل نمى شوند. یک متخصص پوست که میل ندارد نامش فاش شود، مى گوید: در باشگاه هاى ورزشى و بدنسازى مى توان براحتى زنانى را که مورد درمان با بوتوکس قرار گرفته اند، تشخیص داد. محلى که بوتوکس به آن تزریق شده باشد، عرق نمى کند. آنان هنگام ورزش و بدنسازى عرق مى کنند و  صورتشان سرخ مى شود. فقط پیشانى شان صاف و خشک مى ماند.

به مرور زمان،  میانگین سن داوطلبان جراحى هاى زیبایى کاهش مى یابد. کار دختران نسل جدید، در این رابطه ساده تر و به عبارتى مشکل تر از مادرانشان است. از طرفى امکانات جراحى زیبایى در حال افزایش است، روش هاى آنها روز به روز ساده تر مى شود و قیمت جراحى ها پایین تر مى آید، به طورى که امروز زنانى که درآمدهاى معمولى دارند، خیلى راحت تر از زنان بیست سال پیش، مى توانند دست به چنین اقداماتى بزنند. از طرف دیگر این سهولت موجب ایجاد فشار دیگرى مى شود. به این دلیل که جراحى هاى زیبایى به سهولت قابل اجرا و هزینه آنها قابل پرداخت است، به نظر مى رسد که تصمیم گیرى در این رابطه بسیار راحت است. با این روند رو به رشد جراحى زیبایى، به زودى پیشانى چروکدار هم مانند موى چرب،  نشان دهنده شلختگى مى شود.

خانم دکتر لیلى کرمر آلتگلد معتقد است: اکثر زنانى که در زندگى خود دچار بحران مى شوند، از ظاهر خود ناراضى هستند. زنان میل ندارند که افراد با دیدن چهره آنان از مشکلاتى که در گذشته داشته اند،  مطلع شوند.

زنان ۴۰ ساله به جراح زیبایى مراجعه مى کنند تا خود را جوان کنند و زنان ۳۰ ساله براى زیباتر شدن به آنان مراجعه مى کنند.

هفته نامه اشپیگل در گزارشى که به جراحى هاى زیبایى اختصاص داده بود، به متدهاى قدیمى از زمان پارینه سنگى تا مصریان باستان، الگو شدن بینى مریلین مونرو و تزریق بوتوکس پرداخت. خبرنگار اشپیگل نوشت که هیچ یک از این روش ها تازه نیست، اما کیفیت این روش تازه با بقیه فرق دارد، زیرا یک سم مهلک به بدن تزریق مى شود. بنابراین ماده تازه اى وارد این بازى قدیمى شده است. سادگى استفاده و مناسب بودن قیمت بوتوکس، زنان را وسوسه مى کند و نه تنها به روح،  بلکه احتمالا به جسم هم آسیب مى رساند. همین موضوع بوتوکس را بسیار خطرناک کرده است.

شاید زنان فکر مى کنند که وقتى بقیه افراد خانواده از تسهیلات زندگى جدید استفاده مى کنند،  چرا آنان نباید این کار را بکنند  وقتى مرد خانه اتومبیل جدیدى مى خرد، پسر کامپیوتر و دختر دائم لباس هاى تازه مى خرند،  چرا او نباید یک تزریق کوچک بوتوکس را به خود روا بدارد  بعد منتظر مى ماند که شوهرش متوجه تغییر او شود، ولى مرد مثل همان اوقاتى که زن از آرایشگاه مى آید، متوجه تغییرات او نمى شود.

یک روانشناس معتقد است: اکثر زنان این کارها را براى شوهران خود انجام نمى دهند،  بلکه بیشتر براى خود دست به این اقدامات زیباکننده مى زنند. او در اتاق انتظار مطب پزشکان زیبایى، شاهد صحنه هایى بوده است که در آنها مردان از زنان خود مى خواسته اند که از این کار منصرف شوند.

طبیعت و اسطوره

ما در بحبوحه درگیرى شدید بین افراد ضدفمینیسم و مخالفان الگوهاى زیبایى قرار داریم.

لوسى استون،  طرفدار برقرارى مساوات، در سال ۱۸۸۵ اظهار داشت: وقتى اجازه نداریم آزادانه در مورد جسم خود تصمیم بگیریم، داشتن حق راى چه فایده اى برایمان دارد ۸۰ سال بعد که زنان حق راى به دست آوردند، ویرجینیا وولف نوشت: هنوز ده ها سال مانده است تا زنان واقعیت را در مورد جسم خود درک کنند. در این بین انقلابى رخ داده که همه چیز را دگرگون کرده است.

این الگوى تازه مى خواهد به ما تلقین کند که کیفیتى به نام زیبایى وجود دارد. زنان باید براى به دست آوردن آن، اشتیاق داشته باشند.

الگوى زیبایى ربط زیادى به زن و زنانگى ندارد. درواقع الگویى براى رفتار و کیفیت هاى ظاهرى تعیین مى کند. از نظر زنان، پیر شدن به معناى زشت شدن است، زیرا بالا رفتن سن، به معناى قوى تر شدن است و همچنین رشته هایى که بین نسل ها وجود دارد،  گسسته مى شود. زنان مسن تر از زنان جوان و زنان جوان از زنان مسن تر وحشت دارند.

اما مهمترین مسئله این است که زنان، هویت خود را در زیبایى ببینند و به زیبایى ظاهر وابسته شوند، بنابراین معیارهاى آنان براى داشتن اعتماد به نفس، محدود به زیبا بودن مى شود. الگوى زیبایى در این شکل جدید، کشف تازه اى است.

الگوى زیبایى زائیده تخیلات مردان و زنان است و ارتباط بین جنسیت ها را مختل مى کند. در عین حال تصویر تازه اى که از یک زن زیبا و مدرن به وجود آمده است، تناقضى در خود دارد. ضمن اینکه زنان در حال پیشرفت و القاى هویت خود هستند،  مسئله معیارهاى جدید زیبایى حادتر مى شود. این تصور وهم انگیز ازاسطوره زیبایى، تعیین کننده زندگى زنان در غرب شده است.

به نظر مى رسد انسان هاى دوران جدید تحت تاثیر این تصور تازه و بیمارگونه از زنان هستند که تصویر واقعى زنان را تغییر مى دهد. دلیل این تمایل چیست که زنان دیگر جسم، صدا و صورت خود را دوست ندارند و مى خواهند خود را در سطح این تصاویر کلیشه اى مبتذل از زیبایى پایین بیاورند البته ترس هاى ناخودآگاه انسان ها نقش مهمى در به وجود آمدن این دروغ کاذب دارد، اما در خاتمه این معیارهاى اقتصادى هستند که آن را پایدار مى کنند.

سیستم فعلى اقتصادى غرب وابسته به این است که زنان تسلیم الگوى جدید زیبایى شوند. امروزه دیگردر غرب نمى توان به زنان تلقین کرد که خانه دارى،  بالاترین ارزش است، بنابراین الگوى زیبایى چیز تازه اى را جایگزین آن مى کند. امروزه دیگر جنون زیبایى با تمایل به زیبا شدن سابق تفاوت دارد. زندانى که ما حالا در آن هستیم، درى ندارد که از پشت قفل شود. جنون زیبایى در درون ما لانه کرده است، جسم زنان را نابود مى کند و شیره روح آنها را مى مکد. اگر زنان بخواهند از شر آن خلاص شوند، نیازى ندارند که مانند زنان قرن نوزدهم، تظاهرات کنند و شعار بدهند. فقط کافى است یاد بگیرند که نگاه تازه اى به این جنون زیبایى پیدا کنند.

۱۴ و ۴۱ سالگى

به تازگى مد شده است که دختران جوان خود را به دست تیغ جراحان پلاستیک مى سپارند. درست به همان سادگى که گوش هاى خود را سوراخ مى کنند. طى ۱۰ سال اخیر در آلمان، جراحى هاى زیبایى با یک رشد ۱۵۳ درصدى به ۷ میلیون مورد رسیده است. در عین حال تعداد بیماران زیر ۱۸ سال دو برابر شده است. دیگر نباید پیر، چروکیده و ثروتمند بود تا اقدام به جراحى زیبایى کرد.

براساس آمار انستیتوى فورسا، براى عمل جراحى زیبایى حتما نباید پیر شد. در حالى که فقط ۶۰ درصد از زنان بین ۴۹ تا ۵۹ ساله حاضر به تغییر جسم خود در اتاق عمل هستند، این آمار در زنان بین ۳۰ تا ۴۴ ساله به ۷۴ درصد مى رسد. ۸۲ درصد از زنان بین ۱۶ تا ۳۰ ساله آمادگى دارند که روى تخت جراحى قرار بگیرند تا زیباتر یا خوش اندام تر شوند. در قدیم جراحى هاى زیبایى را به صورت سیاه و سفید در تلویزیون نشان مى دادند،  چون حال تماشاگران از دیدن مناظر تهوع آور آنها به هم مى خورد. امروزه هر نوجوان ۱۰ ساله اى مى داند که مراحل ساکشن چربى چگونه است.

تا چندى پیش با جنون لاغرى و انواع رژیم ها به جسم خود حمله ور مى شدیم، حالا ماجرا جدى تر شده است و خود را به تیغ جراح زیبایى مى سپاریم. این پدیده جدید موجب مى شود که زنان از جسم خود ناراضى باشند و خلاءهاى درونى خود را در نازیبا بودن ببینند.

اوا دخترى ۲۳ ساله است. براساس اظهارات خودش قبل از عمل، بینى بسیار زشتى داشته است. در کودکى هنگام بازى، خواهرش ناخواسته راکت بدمینتون رامحکم به بینى او مى کوبد. به علاوه بینى او کج و دراز بوده است.

اوا سالها در آرزوى جراحى کردن بینى خود بود. در عکس هایى که اوا از قبل از جراحى به ما نشان مى دهد، زن جوان زیبایى را مى بینم که موهاى بلوندى دارد و بینى معمولى یا به عبارتى کاملا عادى او باعث مى شود، صورتش حالتى عروسک وار به خود نگیرد.

اوا مى داند که جز خودش، هیچ کس از بینى او ناراضى نبوده است. جراح براى درست کردن بینى کج او، عملى روى آن انجام داد. قبل از عمل، کاغذى به اوا دادند که در آن خطرات احتمالى بعد از عمل تشریح شده بود؛ مانند آسیب دیدن غده هاى اشک، ولى اوا اصلا به آن توجهى نکرد. البته این اطلاعات در مراکز مختلف زیبایى با هم تفاوت دارد، اما واقعیت این است که جراحى زیبایى به این دلیل براى افراد در سن بلوغ، خطرناک تر است که بدن آنان بعد از عمل باز هم رشد مى کند. بنابراین احتمال یک عمل مجدد بیشتر مى شود. به علاوه وضعیت مالى دختران نوجوان، مانند زنان شاغل نیست و امکان مراجعه آنان به پزشکان غیر متخصص یا تازه کار بیشتر است. همین امر موجب خطرناک تر شدن وضعیت آنان مى شود.

مهشید میرمعزى
منبع: ماه نامه؛ ویژه نامه ماه همشهرى