یوگا

نوشته‌ها

بیست دلیل برای این که عاشق مدیتیشن باشید

۱-استرس را کاهش می‌دهد

مراقبه‌ نه تنها با کاهش استرس در ارتباط است، بلکه از میزان ترشح هورمون‌های استرس موسوم به کورتیزول نیز می‌کاهد.

۲-اجازه می‌دهد خود واقعیمان را بشناسیم

با مدیتیشن، خود واقعیمان را بشناسیم. مدیتیشن کمک می‌کند تا از خوش‌بینی افراطی نسبت به خودمان دست برداشته، رفتار و کردار خود را معقولانه‌تر تجزیه‌ تحلیل کنیم. نتایج مطالعاتی که در مجله‌ای در زمینه دانش روانشناسی به چاپ رسید، اثبات کرد که با مراقبه می توانیم بر نقاط ضعفی که گاه عیب‌های ما را بزرگ‌تر و گاه کوچک‌تر از حد واقعی جلوه می‌دهند، غالب شویم.

۳-سبب رشد و تعالی فردی شما می‌شود

محققان دانشگاه کالیفرنیا، سانتا باربارا، دریافتند که دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد که تمرینات مدیتیشن انجام می‌دهند در دروسی که نیازمند استدلال‌های کلامیست، عملکرد بهتری دارند و همچنین تاثیرات مثبتی را در حافظه فعالشان تجربه کرده‌اند. محققان در مجله دانش روانشناسی آورده‌اند که: “یافته‌‌های ما بر این امر اشاره دارد که انجام فعالیت‌های مدیتیشن به صورت حرفه‌ای، تکنیکی موثر و کارآمد در بهبود عملکرد شناختی درجهت حصول دستاوردهای ارزشمند است.

۴-سبب کارآمدی سربازان می‌شود

نیروی دریایی ایالات متحده، در پی کشف این است که مدیتیشن‌های مراقبه‌ای چطور موجب افزایش کارایی سربازان می‌شود و امکان کنترل استرس و رهایی از افکار استرس‌زا را برای سربازان فراهم می‌آورد.

۵-به افراد مبتلا به آرتروز کمک شایانی می‌کند

در سال ۲۰۱۱ مقاله‌ای در مجله سالنامه بیماری رماتیسم به چاپ رسید که نشان می‌داد، اگرچه تمرینات مدیتیشن کمکی به کاهش دردهای ناشی از آرتروز مفاصل نمی‌کند اما از میزان استرس و خستگی مفرط این بیماران می‌کاهد.

۶-عملکرد حفاظتی مغز را تغییر می‌دهد

محققان دانشگاه اورگان دریافتند که ترکیبی از فعالیت‌های جسمانی و ذهنی در کنار هم که از تکنیک‌های مدیتیشن است، در واقع تغییراتی در عملکرد مغز پدید می‌آورد که منجر به ایستادگی مغز در برابر بیماری‌های روحی می‌شود. در عین حال تمرینات مدیتیشن میزان سیگنال‌هایی که به مغز مخابره می‌شود و تراکم آکسونی خوانده می‌شود را افزایش داده و همین امر موجب افزایش بافت‌های محافظ مغز در اطراف آکسون‌ها واقع در منطقه کمربندی قدامی مغز می‌گردد.

۷-کنترل‌کننده شدت و ضعف عملکرد مغز است

آیا از این که مراقبه شما را متمرکز‌تر و متفکرتر کرده، شگفت‌زده نیستید؟ بر طبق نتایج مطالعاتی که در مجله Human Neuroscience منتشر شد: مدیتیشن به مغز کمک می‌کند تا کنترل بهتری روی پردازش درد و احساسات داشته باشید، به‌ خصوص در کنترل ریتم امواج آلفا (که نقش مهمی در درک احساساتی که مغز تمرکز بیشتری روی آن دارد ایفا می‌کند).

۸-نوای موسیقی را دلنشین‌تر می‌کند

بر اساس یافته‌های منتشر شده در زمینه روانشناسی موسیقی، مراقبه تعامل کانونی ما را با موسیقی افزایش می‌دهد، به ما کمک می‌کند تا حقیقتا از موسیقی که گوش می‌دهیم لذت برده و آن را با اعماق وجودمان حس کنیم.

۹-حتی هنگامی‌ که در حین تمرینات مدیتیشن نباشیم هم به ما کمک می‌کند.

لزومی ندارد برای بهره‌گیری از مزایای پردازش‌ احساسات از سوی مغز، عملا در حال مدیتیشین باشید. یکی از یافته‌های منتشر شده در مجله Human Neuroscience نشان می‌دهد که ناحیه آمیگدال که مسئول واکنش‌های احساسی است با مدیتیشن دستخوش تغییرات مثبتی می‌شود و این روند حتی هنگامی که فرد عملا در حال مدیتیشن هم نیست، ادامه دارد.

۱۰-دارای ۴ المان است که به روش‌های گوناگون به ما کمک می‌کند

طبق مطالعات توصیفی در زمینه دانش روانشناسی، مزایای مدیتیشن بر روی سلامت را می‌توان در ۴ اصل اساسی خلاصه نمود: شناخت جسم، خودشناسی، تعدیل عاطفی و تعدیل حواس.

۱۱-به پزشکتان کمک می‌کند تا عملکرد بهتری داشته باشد

دکترها، گوش بدهید: مراقبه به شما کمک می‌کند تا به بیمارانتان اهمیت بیشتری بدهید. تحقیقات صورت گرفته در مرکز پزشکی دانشگاه روچستر اثبات کردند که پزشکانی که به تمرینات مراقبه ممارست دارند کمتر قضاوت می‌کنند، بیشتر خودآگاهی دارند و در تعامل با بیماران و گوش دادن به مشکلات آنان شنوندگان بهتری هستند.

۱۲-از شما فرد بهتری می‌سازد

شک نکنید که ما عاشق همه جنبه‌های مدیتیشن خواهیم شد. یافته‌های منتشر شده در مجله دانش روانشناسی حاکی از این است که مدیتیشن، از ما فرد دلسوزتری می‌سازد و این به نفع افرادیست که با آنها در تعامل هستیم. محققان دانشگاه هاروارد دریافتند که مدیتیشن با فضائل اخلاقی در ارتباط است و از شما فرد نیکوکاری می‌سازد.

۱۳-در رویارویی با سرطان کمی از فشار روحی شما می‌کاهد

محققان اثبات کردند که مدیتیشن و هنردرمانی، دو عنصر جدایی‌ناپذیرند که به طرز چشمگیری از فشارهای روحی زنان مبتلا به سرطان سینه می‌کاهد. به علاوه با تصویربرداری‌هایی از مغز‌ اثبات کردند که در واقع مدیتیشن با تغییرات مغز در برابر فشارهای روحی، بروز احساسات و اعمال خیرخواهانه پیوند خورده است.

۱۴-به سالمندان کمک می‌کند تا کمتر احساس تنهایی کنند.

احساس تنهایی در بین سالمندان امریست خطرناک و همین امر خطر بروز بسیاری از بیماری‌ها را در بین آنان تقویت می‌کند. اما محققان دانشگاه کالیفرنیا دریافتند که مراقبه به کاهش حس تنهایی در بین افراد سالمند کمک شایانی می‌کند و از آنجایی که بروز ژن‌های مرتبط با التهابات را سرکوب می‌کند، موجب تقویت نیروی سلامتی در بدن آنها می‌گردد.

۱۵-موجب کاهش هزینه‌های درمان می‌شود

مراقبه نه تنها برای حفظ سلامت مفید است، بلکه در حفظ پول‌هایتان هم بی‌تاثیر نیست. تحققیات منتشر شده در مجله ترویج سلامتی نشان می‌دهد که افرادی که به صورت حرفه‌ای به مدیتیشن می‌پردازند، در مقایسه با افرادی که از انجام تکنیک‌های مدیتیشن خودداری می‌کنند، سالانه هزینه کمتری را صرف امور درمانی می‌کنند.

۱۶-اسلحه‌ای در فصل سرماست

علاوه بر این که تمرین‌های آن حافظ بهداشت و سلامت است، مراقبه و تمرینات مدیتیشن، عواقب ناخوشایند سرماخوردگی را کاهش می‌دهند. محققان دانشگاه پزشکی و سلامت ویسکانسین دریافتند که افرادی که در فعالیت‌های مدیتیشن شرکت می‌کنند، کمتر به بیماری‌های عفونی تنفسی حاد مبتلا و به طبع مرخصی‌های استعلاجی کمتری درخواست می‌کنند و همچنین طول درمانشان کوتاه‌تر وعلائم بیماری‌هایشان از شدت کمتری برخوردار است.

۱۷-خطر ابتلا به افسردگی را در بین زنان باردار کاهش می‌دهد

از آن‌جایی که از هر ۵ زن باردار ۱ نفر افسردگی بارداری را تجربه می‌کنند، آن دسته از زنانی که به ویژه خطر ابتلا به افسردگی در آنها بالاست، می‌توانند از تمرینات یوگا بهره‌مند شوند. دکتر ماریا موزیک در بیانیه‌ای اعلام کرد، مطالعات در زمینه تاثیرات یوگا بر زنان باردار محدود است، اما بسیار دلگرم‌کننده‌. این مطالعه زمینه‌ساز مطالعات بیشتر در ارتباط با این که چطور یوگا منجر به قدرت و احساس مثبت در زنان باردار می‌شود شده است.

۱۸-خطر ابتلا به افسردگی را در بین نوجوانان نیز کاهش می‌دهد.

بر اساس مطالعات انجام شده از سوی دانشگاه لووین، آموزش تمرینات یوگا در خلال برنامه‌های تحصیلی به نوجوانان کمک می‌کند تا فشارهای روحی، اضطراب و افسردگی کمتری را متحمل شوند.

۱۹-در راستای هدف کاهش وزن با شما همراهی می‌کند

آیا در تلاشید که برای حفظ سلامت خود چند کیلو از وزنتان را کاهش دهید؟ بر اساس بررسی‌های انجام شده از سوی روانشناسان که در یکی از مجلات آمریکا به چاپ رسید و همچنین اعلان انجمن روانشناسی امریکا، مدیتیشن بهترین همراه شما خواهد بود. طبق بررسی‌های انجام شده از هر ۱۰ روانشناس ۷ نفر تمرینات مراقبه را فوق‌العاده‌ترین و پسندیده‌ترین استراتژی برای کاهش وزن تلقی می‌کنند.

۲۰-خواب بهتری خواهید داشت

و اما آخرین نکته و برترین نکته! مطالعات انجام شده از سوی دانشگاه یوتا در زمینه تمرینات مراقبه اثبات می‌کند که این تمرینات، نه تنها در کنترل بهتر احساسات و عواطف موثر است، بلکه در بهبود خواب شبانه نیز تاثیرگذار است. گزارش شده افرادی که به صورت فعالانه در تمرینات مدیتیشن شرکت می‌کنند، کنترل بهتری بر روی احساسات و رفتارهای خود در طی روز دارند. به علاوه محققان اعلام کردند که: مدیتیشن‌های پیشرفته، از فعالیت مغز در هنگام خواب می‌کاهد و همین امر مزایای فراوانی در کیفیت خواب و حتی فراتر از این، یعنی کنترل استرس دارد.

منبع: سایت روانشناسی خانواده

دستورالعمل درمان افسردگی بدون قرص

دارو‌های ضد افسردگی و هزار و یک چیز دیگر، در درمان خمودگی شما بی‌تاثیر نیستند اما آنچه می‌تواند زندگی شما را برای همیشه دگرگون کرده و شما را از مصرف چنین ترکیباتی بی‌نیاز کند، داشتن یک هدف در زندگی است.

دارو‌های ضد افسردگی و هزار و یک چیز دیگر، در درمان خمودگی شما بی‌تاثیر نیستند اما آنچه می‌تواند زندگی شما را برای همیشه دگرگون کرده و شما را از مصرف چنین ترکیباتی بی‌نیاز کند، داشتن یک هدف در زندگی است. شادی حقیقی، با آمدن چنین هدفی، به زندگی شما می‌آید. هدفی که موجب می‌شود درجا نزنید و هر لحظه از زندگی‌تان، با لحظه قبل تفاوت داشته باشد. همین است که باعث می‌شود قدم برداشتن به جلو، به یک اتفاق عادی در زندگی شما تبدیل شود.

با مهار ذهنتان، شما تنها از پس افسردگی‌های مزمن یا گاه و بی‌گاه برنمی‌آیید، بلکه می‌توانید تمام زندگی‌تان را زیر و رو کنید و یک سروگردن از خود قدیمی‌تان بالاتر بروید. اگر می‌خواهید چنین زندگی‌ای را آغاز کنید، از راهنمایی‌های دکتر اوز کمک بگیرید. او که سال‌هاست کتاب‌هایش از پرفروش‌ترین کتاب‌های روانشناسی و سبک زندگی بوده‌، حتما به شما در این مسیر کمک می‌کند.

هوای خوابتان را داشته باشید

بی‌خوابی، دشمن شادی است. ساعات خواب نامنظم و خواب آشفته، نه‌تنها در طول روز شما را خسته و بی‌رمق می‌کند، بلکه افسردگی و اضطراب را هم به یکی از مشکلات جدی زندگی‌تان تبدیل می‌کند. خواب، عمیق‌ترین تاثیر را روی هورمون‌هایتان می‌گذارد و باعث می‌شود بدنتان روی روال طبیعی قرار گیرد. بررسی‌ها ثابت کرده بی‌خوابی هم می‌تواند یکی از عوارض افسردگی باشد و هم یکی از عواملی باشد که شما را بیشتر به سمت افسردگی می‌برد. اما یاد‌تان نرود یک خواب آرام و شادی‌آور، اصول خودش را دارد؛ پس اگر می‌خواهید خنده از لب‌هایتان نرود، از این اصول پیروی کنید:

ساعات معینی را برای خوابیدن و بیدار شدن انتخاب کنید. بعد از ساعات کاری تنها ۳۰،۲۰ دقیقه چشم‌هایتان را ببندید و تاریکی شب را برای خواب اصلی‌تان انتخاب کنید. شب‌زنده‌داری می‌تواند خیلی زود شما را افسرده کند.

بدون نور چراغ و دیگر عوامل مزاحم بخوابید. سعی کنید یک اتاق آرام و بدون وسایل اضافی را انتخاب کرده و حتی عامل مزاحمی مثل ساعت‌هایی که صدای تیک‌تاک بلندی دارند را هم در اتاقتان نگذارید.

قبل از رسیدن زمان خواب‌تان، ۱۰ دقیقه برای مشخص کردن کار‌های فردایتان وقت بگذارید، ۱۰ دقیقه به پوست و ظاهر‌تان برسید و ۱۰ دقیقه هم برای رسیدن به آرامش، حرکات کششی ذهن و جسم یا راه‌های دیگر تمرکز را امتحان کنید.

رابطه‌های تلگرافی را کنار بگذارید

درست است که شبکه‌های اجتماعی باعث می‌شوند بیشتر از قبل با اطرافیان‌تان در ارتباط باشید، اما اگر می‌خواهید حس و حالتان بهتر از این باشد، ارتباط‌های اینترنتی‌تان را به حاشیه برانید و با افرادی که دوست‌شان دارید یا دوست‌تان دارند، رو در رو صحبت کنید. نه‌ این که از همین امروز بلکه از هر نوع ارتباط آنلاینی فاصله بگیرید. اما اجازه ندهید این ملاقات‌های رایانه‌ای، باعث شوند عزیزان‌تان را کمتر ببینید یا کمتر صدایشان را بشنوید. سعی کنید با دیدن کسانی که برایتان اهمیت دارند، انرژی‌تان را چند برابر کنید و اگر در این روزهای پرترافیک و پرکار، فرصت دیدنشان را ندارید، با یک تلفن کوتاه از حالشان باخبر شوید. یکی از جدی‌ترین آسیب‌هایی که می‌توانید به خود بزنید، زندگی در یک جزیره و بدون هم‌صحبتی با دیگران است. پس خود را از این جزیره خالی از سکنه بیرون بکشید.

قدرشناس باشید

دفترچه‌های خاطرات، تنها برای نوشتن گلایه‌های شما از جهان نیستند. هر چند اگر شما احساسات منفی‌تان را بنویسید و بعد آن‌ را پاره کنید و دور بریزید، می‌تواند کمک خوبی برای روان‌تان باشد. اما این بار ما می‌خواهیم از دفترچه‌ای صحبت کنیم که قرار است با موضوعات مثبت پر شود. یک دفترچه با جلدی زیبا بردارید یا این که سعی کنید آن را با سلیقه خودتان زیبا کنید. سعی کنید انرژی‌بخش بودن این دفترچه، حتی از روی جلدش هم مشخص باشد. حالا وقت آن است که قدم‌های زیر را بردارید:

در پایان هر روز، ۱۵ دقیقه برای نوشتن وقت بگذارید.

این ۱۵ دقیقه را به نوشتن در مورد تمام آدم‌هایی اختصاص دهید که در طول روز به شما کمک کرده‌اند یا در برداشتن یک قدم مثبت به شما انگیزه داده‌اند. حالا یک متن کوتاه از سر قدرشناسی بنویسید. می‌توانید یک فهرست از تمام اتفاقات و افرادی که باید از آنها قدردانی کنید بنویسید یا روی یکی، دو مورد تمرکز کنید. بعد از چند روز، به عقب بر‌گردید و تاثیر این قدر‌شناسی را روی روزهایی که گذشته ببینید. این به عقب برگشتن، باعث می‌شود که هرگز تاثیر این آدم‌ها را در زندگی‌تان فراموش نکنید و نگذارید که کینه‌های ریز و درشت شادی را از شما بگیرند. این یادداشت‌ها به شما یادآوری می‌کند حتی در سخت‌ترین روزها، افرادی در زندگی شما وجود دارند که اجازه نمی‌دهند به‌دلیل مشکلات زندگی از هم بپاشید.

با خودتان مهربان باشید

شما هم مثل هر فرد دیگری، نقاط ضعفی دارید اما اگر می‌خواهید چنین موضوعاتی به ویژگی‌های اصلی شخصیت‌تان تبدیل نشوند و از شما یک فرد ضعیف نسازند، باید مسیر دیگری را امتحان کنید. به جای این که مداوم از خود بپرسید «چرا نمی‌توانم هیچ کاری را درست انجام دهم»، با واژه‌های مثبت با خود صحبت کنید. روی کارهایی که «می‌توانید» انجام دهید تمرکز کنید و بعد از تمام‌کردنشان به‌خود بگویید «آفرین! کارت عالی بود!» پس در اولین قدم، مثبت حرف زدن با خودتان را فراموش نکنید و اگر نمی‌توانید از پس‌کاری بربیایید، زندگی‌تان را برای آنچه می‌توانید بگذرانید.

با یک تیر دو نشان بزنید

شاید فکر کنید تمام این خستگی‌ها و افسردگی‌ها در ذهن شما می‌گذرند اما باید بدانید آرام شدن بدنتان، تاثیر خارق‌العاده‌ای روی سلامت ذهن‌تان دارد. پس قبل از هر کاری، به جسم‌تان سروسامان دهید. ورزش‌هایی که تمرکز شما را بیشتر می‌کنند بهترین راه برای شاد کردنتان هستند. حرکات کششی ذهن و جسم (یوگا)، تای‌چی یا ورزش‌هایی از این دست، نه‌تنها استرس‌های روزمره را از شما می‌گیرند، بلکه بدنتان را هم سالم‌تر می‌کنند و با تزریق آرامش به بدنتان، شما را شادتر می‌کنند. با ورزش‌های سخت خود را خسته نکنید و سعی کنید با تمرین‌های آرام و آرامش‌بخش، هم بدنتان را قوی کنید و هم به ذهنتان آرامش دهید.

۳۰ دقیقه مثبت ببینید

این که تمام روز به غم‌هایتان فکر کنید، کار سختی نیست. قدرت غم‌ها، آن قدر زیاد است که بتواند تمام روز شما را به خود درگیر کند. اما اگر واقعا به دنبال شادی هستید، باید از هر راه باریکی برای رسیدن به آن بگذرید. به شکلی برنامه‌ریزی کنید که بتوانید ۳۰دقیقه از روز‌تان را بدون این فکر و خیال‌ها بگذرانید. در این ۳۰ دقیقه، هیجان‌انگیز‌ترین فعالیتی که می‌توانید را انجام دهید. مهم نیست این زمان را به ورزش، نقاشی یا هر کار دیگری بگذرانید. مهم این است که با تمام وجود از این زمان‌کوتاه لذت ببرید و به هیچ چیز منفی‌ای فکر نکنید. اگر در تمام روز باید سخت کار کنید، به بچه‌ها برسید و ریخت‌وپاش‌های همسرتان را جمع کنید، در این ۳۰ دقیقه تنها به‌فکر خودتان باشید و ذهنتان را از هر استرس و نگرانی‌ای خالی کنید.

زنده زندگی کنید

قضاوت شما در مورد خودتان، می‌تواند شادی‌تان را تضمین کند یا شما را به ناامید‌ترین آدم روزگار تبدیل کند. اما تنها بخش کوچکی از این قضاوت، زاده ذهن شماست. بخش اصلی آن از طریق واکنش‌هایی که دیگران به شما، حضورتان و رفتارهایتان می دهند، شکل می‌گیرد. پس برای این که هم خودتان نگاه بهتری نسبت به خود داشته باشید و هم دیگران برداشت مثبت‌تری نسبت به شما داشته باشند، راه‌های زیر را امتحان کنید:

صاف بایستید و یک قدم بلند بردارید. با شانه‌های عقب داده راه بروید و سرتان را بالا نگه‌دارید. با اعتماد به‌ نفس و با نگاهی مثبت قدم بردارید. پایتان را روی زمین نکشید. بگذارید برای تک‌تک قدم‌هایی که برمی‌دارید، لذت ببرید.

پیروز‌مندانه حرف بزنید. به صدای‌تان انرژی و شادی تزریق کنید و این انرژی را به مخاطب‌تان هم منتقل کنید. نشان دهید به حرف‌هایتان مطمئنید با صدایی حرف بزنید که نه گوش کسی را آزار دهد و نه آن قدر آهسته که شنیدنش دشوار باشد.

امید را از واژه‌هایتان نگیرید. چه زمانی که با دیگران حرف می‌‍‌‌‌‌‌زنید و چه وقتی که در ذهنتان، سعی کنید از جملات و کلماتی استفاده کنید که بوی شکست و ناامیدی نمی‌دهند. با امید پیش بروید. با تمرکز کردن روی مشکلات، موفقیت به دست نمی‌آید. سعی کنید بیش از آن که به گرفتاری‌هایتان فکر کنید، روی راه‌حل‌های ممکن تمرکز کنید و وقتی که نگرانی به شما هجوم می‌آورد، در ذهنتان تکرار کنید که برای هر مشکلی راهی وجود دارد.

شادی را بو بکشید

نمی‌توانیم بگوییم مشکلات در زندگی شما جایی ندارند. اما شما هم مثل تمام افراد روی زمین، با آنها روبه‌رو می‌شوید و به‌ خاطرشان زجر می‌کشید. شاید نتوانیم آنها را از زندگی‌مان حذف کنیم ولی می‌توانیم بگوییم، با درس گرفتن از آنها، می‌توانید زندگی شادتری داشته باشید. به‌ جای این که اجازه دهید سختی‌ها شما را از پا دربیاورند، در لحظه روبه‌رو شدن با آنها، به آنچه در زندگی دارید فکر کنید. به‌ جای نابود کردن خود در آن لحظه، به این فکر کنید چه چیزهایی، واقعا در زندگی‌تان ارزش و اهمیت دارند و برای حفظ کردنشان چه راهی را باید بروید. یادتان نرود زندگی کوتاه است و شما برای در دست گرفتن چیزهایی که آرزو داشته‌اید، فرصت زیادی ندارید. پس این زمان کوتاه را برای غصه‌هایتان خرج نکنید.

برای بالا بردن روحیه و جوان ماندن ذهنتان، باید به فکر خورد و خوراک‌تان هم باشید. غذاهای تند و شکلات می‌توانند شما را سرزنده و جوان نگه‌دارند. البته قرار نیست همه این خوراکی‌های انرژی‌بخش را با هم بخورید اما می‌توانید این تنقلات را، در کنار یک رژیم غذایی سالم و آرامش‌بخش میل کنید. شکلات تلخ، ۷۰درصد کاکائو در خود دارد و یک نیروی کمکی برای بدنتان به حساب می‌آید و نمی‌گذارد فشار خونتان بالا برود. غذاهای تند و فلفل چیلی، نوعی مسکن قوی هستند که نمی‌گذارند روان شما به دلیل درد‌های بدنتان آسیب ببیند. پس بدون افراط در خوردن این خوراکی‌ها، هر روز میزان کمی از آنها را به رژیم‌تان راه دهید.

منبع: برترین‌ها

وسواس، زندگی را فلج می‌کند

اختلال وسواس فکری یا عملی، نوعی اختلال اضطرابی است که با اشتغال ذهنی مفرط درباره نظم و ترتیب و امور جزیی همراه است به شکلی که فرد، رفتارهای تکراری و وسواس‌گونه‌ای را که تا حدی نیز ارادی است، برای کاهش افکار وسواسی و اضطراب‌آور خود انجام می‌دهد. ریشه این بیماری، اضطراب است و چنانچه بیمار در انجام عمل وسواسی مقاومت کند، اضطرابش بیشتر می‌شود. وسواس به صورت‌های مختلفی بروز می‌کند، از جمله اجتناب، ترس، شک و تردید، تکرار، نظم و دقت افراطی، لجاجت، اجبار و الزام یا احساس بن بست. در برخی موارد نیز افکار وسواسی، می‌تواند به بهانه‌گیری، بی‌اشتهایی، بی‌خوابی و بی‌قراری منجر شود.

انواع مختلف وسواس

۱- آداب تمیز کردن و ترس از آلودگی

در برخی از بیماران، ترس از آلودگی ممکن است منجر به آداب شستشو شود که این آداب می‌تواند ده‌ها سال و بیش از دوازده ساعت در روز به طول بینجامد. این افراد اغلب برای پیشگیری از تماس با آلودگی، از تمامی قسمت‌های منزل و حتی محله اجتناب می‌کنند.

۲- آداب وارسی کردن

اگر شما به آداب وارسی کردن دچار باشید، نمی‌توانید مطمئن شوید که مرتکب خطایی بزرگ نشده‌اید. بنابراین برای حصول اطمینان به وارسی کردن می‌پردازید. معمولا می‌ترسید که در اثر خطایی که از شما سرزده است، به خودتان و دیگران آسیبی برسانید.

۳- آداب تکرار و اجبارهای شمارش

افراد مبتلا به این نوع وسواس احساس می‌کنند که باید حرکات ساده‌ای را چندین بار انجام دهند، مانند وارد شدن به اتاق و یا شستن بخشی از بدن خود و… . ممکن است تا زمانی که این حرکات را به همان تعداد انجام ندهد، احساس راحتی نکند.

۴- کندی اجبارگونه

شخص مبتلا به علائم اختلال وسواس، ممکن است دچار کندی در کار باشد، زیرا زمان زیادی را انجام آداب خاص خود می‌کند. برای درمان وسواس، گاهی می‌شود به بیمار توصیه کرد افکار خود را بنویسد یا ضبط کند و بعد دوباره آن را بخواند یا بشنود، این کار بی‌معنی بودن بسیاری از افکار یا رفتارهای وسواسی را برای وی، دوباره سازی می‌کند.

۵- وسواس اجبارهای خرافی

ممکن است خرافات بر زندگی همه مبتلایان به اختلال وسواس سایه بیندازد. به طور معمول وسواس‌های خرافی بر ترس از مرگ و نمادهای آن متمرکزند. اگر شما به این نوع وسواس مبتلا باشید، میان اشیاء ارتباط برقرار می‌کنید، یعنی چیزهایی را با بدشانسی مرتبط می‌دانید و سپس از فعالیت‌ها و مکان‌های خاصی که گمان می‌کنید، موجب بدشانسی می‌شوند اجتناب می‌کنید.

۶- آداب صرفه‌جویی و اندوختن

همه انسان‌ها، اشیایی را که برایشان بار احساسی دارند یا ممکن است به آن نیاز پیدا کنند، نگه می‌دارند. اما افراد مبتلا به آداب اندوختن نمی‌توانند میان اشیاء محبوب و اشیاء مورد مصرف تمایزی قائل شوند. آنها نمی‌توانند مطمئن شوند که یک تکه کاغذ ممکن است ارزشی نداشته باشد، به همین دلیل برای حل این مسئله هر چیزی را نگه می‌دارند.

درمان وسواس

غیر از درمان‌های دارویی برای اختلالات وسواس فکری ـ عملی، روش‌های درمانی دیگری نیز وجود دارد. روانکاوی و روان‌درمانی، روش بسیار مفیدی است که با ریشه‌یابی این مشکل می‌تواند به حل این اختلال کمک کند. از توصیه‌های واجب و بسیار مفید برای کمک به کاهش مشکلات وسواس می‌توان به این موارد اشاره کرد:

– ترغیب فرد برای شرکت در جلسات و محافل گروهی

– پرهیز از تنهایی و گوشه گیری

– ارتباط مناسب و دوستانه با اطرافیان

– شرکت در ورزش‌ها یا بازی‌های دسته‌جمعی

– اصلاح محیط زندگی

– ایجاد امنیت فکری و شغلی برای فرد

– ایجاد اشتغال

– سرگرمی و تنوع در زندگی روزمره

رفتار درمانی، روش موثری برای کاهش این اختلال است. از جمله تکنیک‌های رفتار درمانی، تکنیک مواجه‌سازی است، مثلا به فرد بیمار بگوییم حوله‌ای که دیروز استفاده کرده بودی، تمیز نبود، ولی دیدی که اتفاقی هم برای تو نیفتاد، با وجود آن که از آن استفاده کردی.

گاهی می‌شود به بیمار توصیه کرد افکار خود را بنویسد یا ضبط کند و بعد دوباره آن را بخواند یا بشنود، این کار بی‌معنی بودن بسیاری از افکار یا رفتارهای وسواسی را برای وی دوباره‌سازی می‌کند. هرگاه از صمیم قلب اعتقاد داشته باشید که افکار وسواسی شما حقیقی هستند و یا آن که اجبارهایتان در پیشگیری از یک پیش‌آمد بد ضروری‌اند، ممکن است به رفتاردرمانی جواب ندهید. بنابراین مهمترین اصل در درمان غیر دارویی وسواس، عدم اعتقاد به افکار وسواسی است.

تای‌چی و یوگا نیز، روش‌های کارآمدی در تقویت ذهن و تمرکز و به دنبال آن، کاهش اضطراب و افکار وسواسی است. هیپنوتیزم‌درمانی نیز از روش‌های موثر در درمان اختلالات وسواسی است. طب سوزنی، روشی موثر در کاهش یا درمان اختلالات وسواسی اجباری است. این روش، ضمن کاهش اضطراب در فرد بیمار، مکانیزم‌های مختلف افکار یا اعمال وسواسی را نیز کاهش می‌دهد. پرهیز از مواد غذایی محرک مانند فلفل یا سرخ‌کردنی‌ها، مصرف بیشتر مواد غذایی با طبیعت سرد مانند غذاهای دریایی یا میوه‌جات نیز از توصیه‌های غذایی مفید به این افراد است. دم کرده مخلوطی از بنفشه، گل ختمی، گل گاو زبان و دارچین نیز مفید است.

امروزه از لحاظ پزشکی، اثبات شده که ضعف جسمانی و کمبود ویتامین‌های مورد نیاز بدن، نقش مهمی در ابتلا به وسواس ایفا می‌کند. بنابراین، تقویت قوای جسمانی (زیر نظر پزشک) در این زمینه مفید خواهد بود.

بخش سلامت تبیان؛ فرآوری: نیره ولدخانی