نهج البلاغه
آزادى بیان از دیدگاه امام على (ع)
 سید احمد خاتمى آزادى در محدوده اسلام آزادى بیان، در حقیقت زیر مجموعه آزادى اجتماعى و سیاسى است. این‌گونه آزادى، در چارچوب مبانى اعتقادى به نحوى کامل در اسلام وجود دارد. آزادى بدون این مبنا، مورد نظر اسلام نیست. در دموکراسى غربى چیزى به نام مبانى اعتقادى و ارزش‌ها وجود ندارد؛ بنابراین، الگو قرار دادن آن آز…
ملاکهاى گزینش کارگزاران در حکومت علوى(علیه السلام)
اشاره: جایگاه و اهمیت مدیریت و ضرورت بررسى ملاک و معیار گزینش مدیران، بر کسى پوشیده نیست. این مقوله، در دنیاى صنعتى، از تاریخ درازى برخوردار نیست، اما مدیریت و رهبرى در اسلام، افزون بر تاریخ طولانى، با آنچه در غرب مطرح است، تفاوتهاى زیادى دارد. محور اصلى رهبرى و مدیریت در اسلام، انسان . به عنوان موجودى…
نامه امام على (علیه السلام) به مالک اشتر (عهدنامه مالک)
اشاره: وقتى حضرت امیرالمومنین  علی (علیه السلام) ، مالک اشتر نخعى از یاران خود را به امارت مصر منصوب نمود، به او فرمانى  در قالب یک نامه  نوشت. این نامه بى تردید از مهمترین اسناد سیاسى حقوق اسلامى و خصوصا شعبه شیعى آن است. این نامه به روشنى نشان می دهد رویکرد مترقى امام على (علیه السلام) به مساله حکومت را …
تحلیلى بر وجود نازنین دُردانه آفرینش
اشاره: باید بدانیم دین براى پرورش جان انسانى آمده است و همانطورى که مستحضرید، جان انسان نه مذکّر است و نه مؤنث. محور عنصرى رسالت همه پیام آوران، مخصوصاً خاتم آنها (علیهم آلاف التحیه والثناء) دو چیز است : یکى «تعلیم کتاب و حکمت» و دیگرى «تزکیه نفوس» . یعَلِّمُهُمُ الکِتابَ وَالحِکمَه وَ یزَکّیهِمْ (۱). ن…
زیباشناسى کلام امام علی(علیه السلام)
 اشاره: درباره‌ چیستى زیبایى، سخن‌ها بسیار رانده شده‌ است. برخى زیبایى را تناسب و هم ‌آهنگى اجزا با کل و هم ‌آهنگى اجزا با یک‌دیگر و عدّه‌اى آن را به سودمندى یا توانایى یا لذّت و یا عشق تعریف کرده‌اند. افلاطون در مجموعه‌ى آثار خود، گفت‌وگوى سقراط با هیپیاس را بیان می‌کند و در این رساله به بررسى تعاریف گوناگو…
نامه در بیان مقام و منزلت امیرالمومنین
اشاره: از نامه هاى آن حضرت علیه السّلام است به معاویه در پاسخ نامه اش (دو یا سه روز پیش از وقعه لیله الهریر) که در شرح خطبه سى و ششم بیان شد، در این نامه مقام و منزلت خود را بیان فرموده و نادرستى سخنانى را که بآن بزرگوار نوشته شرح داده و او را توبیخ و سرزنش نموده. و من کتاب له علیه السلام إلى معاویه ج…
وصیت امیرالمؤمنین در اموال شخصى
اشاره: علی بن ابی‌طالب مشهور به امام علی(علیه السلام) و امیرالمؤمنین (۱۳ رجب سال ۲۳ قبل از هجرت - ۲۱ رمضان سال ۴۰ق)، امام اول همهٔ مذاهب شیعه، صحابی، راوی، کاتب وحی و چهارمین خلیفه از خلفای راشدین نزد اهل سنت است. وی پسرعمو و داماد پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله)، همسر حضرت فاطمه(س)، پدر و جدِّ یازده امام شی…
نامه امام علی علیه السّلام به معاویه
    اشاره: معاویه بن ابی‌سفیان، نخستین حاکم اموی است که پس از صلح امام حسن(ع) تا سال ۶۰ قمری، حدود بیست سال، در دمشق خلافت کرد. او در فتح مکه اسلام آورد و از طلقاء بود. او در زمان ابوبکر در فتح سرزمین شام حاضر بود و در زمان عمر بن خطاب استاندار اردن و سپس استاندار تمام سرزمین شام شد. …
نامه های امیر المؤمنین علی (علیه السلام) در نهج البلاغه
اشاره: یکی از منابع مهمی که مورخان در طول تاریخ در تألیفات خود از آن بهره برده اند منشأت امیران،وزرا،دبیران و کاتبان چیره دست است که تاریخ زمانه خود را درک کرده آگاهانه قلم زده اند.از میان این همه تألیفات،نامه های حضرت علی(علیه السلام)از منزلتی خاص برخوردار است که پس از آنکه شریف رضی در قرن چهارم هجری …
شخصیت پیامبر اعظم (ص) از منظر نهج البلاغه
چکیده: هیچ کس مثل امام علی علیه السلام رسول گرامی اسلامی  صلی الله علیه و آله و سلم را نمی شناست زیرا امام افزون بر علم بیکرانی که در همه امور داشته است همیشه با رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم بوده اخلاق ورفتار ایشان را ملاحظه می نموده است از اینرو در این نوشتار برخی از سخنان امام علیه السلام را که …
فضائل پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) از زبان امیر المومنین علی (علیه السلام)
چکیده: خداوند حضرت محمّد ـ صلّى اللّه علیه و آله و سلّم ـ را به حق برانگیخت تا بندگان خود را از پرستش دروغین بت‏ها رهایى بخشیده به پرستش خود راهنمایى کند، و آنان را از پیروى شیطان نجات داده به اطاعت خود کشاند، با قرآنى که معنى آن را آشکار کرد و اساسش را استوار فرمود، تا بندگان عظمت و بزرگى خدا را ب…
عدالت در نهج البلاغه
اشاره: عدالت ازجمله  مفاهیمی است که ابعاد  و بزرگی آن، همه افراد بشر را به تحسین واداشته است. انسان از وقتی که خود و جامعه را شناخته است، به ضرورت حضور ارزشمند  عدالت در زندگی، برای تعالی خود و اجتماع اش پی برده است. با آنکه کلمه  عدالت   دارای کاربردی فراگیر است، مع الوصف تعریف آن دارای فراز و نشیب ها…
نامه امام علی به امام حسن
  اشاره: نامه امام علی به امام حسن نامه‌ای طولانی با مضمونی اخلاقی ـ توحیدی از امیرالمؤمنین به فرزندش امام حسن مجتبی(ع)است که در اواخر عمرش نگاشته است. برخی از مسائل مهم مطرح شده در این نامه عبارتند از: تقوا، دعا، مطالعه و پندگرفتن از تاریخ، شناخت زمانه خویش. این نامه حاوی جمله‌های کوتاه حکیمانه…
نقش امام علی علیه السلام در علوم بلاغت
علوم بلاغى شامل سه علم معانى، بیان و بدیع است که در تعریف هریک از آن ها گفته شده است: «علم معانى عبارت است از اصول و قواعدى که به واسطه آن، حالات مختلف کلام که با رعایت آن، سخن مطابق با مقتضاى حال و موافق با انگیزه گوینده مى گردد، شناخته مى شود».[۱] «علم بیان، علمى است که به وسیله آن مى توان یک معنى واح…
نقش امام على (علیه السلام) در پیدایش سایر علوم ادبى
نقد ادبى نقد ادبى شاخه اى از علوم ادبى است که تعاریف مختلفى براى آن ارائه شده است و در مجموع وظیفه آن را شناخت ارزش و بهاى آثار ادبى و شرح و تفسیر آن به نحوى که نیک و بد آن معلوم شود مى دانند. برخى نیز آن را قیمت گذارى و داورى درباره آثار ادبى از بعد هنرى با در نظر گرفتن شیوه هاى پژوهش و تحقی…
منجى موعود عجل‌‌الله تعالى فرجه‌الشریف از نگاه نهج‌البلاغه(۱)
 حسین ایرانى چه زیباست شخصیت خاتم الاوصیاء را در آینه بیان سید الاوصیاء مشاهده نمودن. چه گویا و پر پیام است روش و منش منجى بشریت را از نهج‌البلاغه امیرالمومنین علیه‌‌السلام شنیدن. چه دلنشین است قصه‌هاى یوسف زهرا سلام‌الله علیها را از زبان مظلومش على علیه‌‌السلام شنیدن. چه سبز و بهارى است داستان بلبل بوستان انسانى…