مفسران
مفسران شیعه در عصر صفوی (۳)
شرف الدین استرآبادی عالم قرن ۱۰ ق . شرف الدین علی حسینی نجفی . با توجه به نسبت استرآبادی ، شاید خاستگاه او استرآباد بوده است . اززندگی اواطلاعات اندکی دردست است وقدیم ترین آگاهی دربارۀ اومربوط است به حضورش درنجف اشرف وشاگردی نزد محقق کرکی که درمنابع به آن تصریح شده است (مجلسی ، ج ۱، ص ۱۳) . با توجه به این…
تفاسیر عرفانی شیعه(۲)
نصیرالدین طوسی ، محمد بن محمد (چهرود قم / طوس ۵۹۷ - ۶۷۲ ق) متفکر ، دانشمند ، فیلسوف ، ریاضی دان ، دولت مرد ، مفسر ، ادیب ایرانی درقرن ۶ و ۷ ق ، همعصرحکومت ایلخانان . محمد بن محمد بن حسن طوسی ، معروف به خواجه نصیرالدین طوسی ، اهل طوس یا روستای چهرود (یا : جهرود) درحوالی قم . ازدرخشان ترین عالمان …
مفسران شیعه در عصر صفوی( ۲)
ملا فتح الله کاشانی (- ۹۸۸) . مفسر ، متکلم درقرن ۱۰ ق ، هم عصر حکومت صفویه . فتح الله فرزند شکرالله ، اهل کاشان . تحصیلات خود را نزد علی بن حسین زواره ای ، شاگرد محقق ثانی ، سپری کرد و از شاگردان خاص او شد و به توسط او از محقق ثانی روایت کرده است . اطلاع از زندگی وی چندان کم است که شگفت می نماید و ش…
مفسران شیعه در قرن های ۱۳ و ۱۴
آقا نجفی اصفهانی (اصفهان ۱۲۶۲ - همان جا ۱۳۳۲ ق) ازعلمای شیعۀ قرن های ۱۳ و ۱۴ ق . شیخ محمد تقی رازی ، معروف به آقا نجفی اصفهانی . دراصفهان زاده شد ودروس اولیه را نزد پدرش ، که ازعلمای زمانۀ خود بود ، فراگرفت . سپس به نجف رفت و نزد میرزا محمد حسن شیرازی دانش اندوخت ومیرزا محمد حسن خود سال ها پیش نزد …
تفسیر در قرون میانی
طی قرن6 و 7 ق ، کوشش هایی برای جمع آوری تفسیرهای مأثور شده است . محمد بن مؤمن شیرازی ، دراواسط قرن 6 ق ، مجموعه ای دوازده تفسیرر ، ا باهم جمع کرد (ابن طاووس ، الطرائف ، ج 1، ص 429 ؛ حسکانی ، ج 2 ، ص 484 ، اگرچه نمی توان دربارۀ مذهب محمد بن مؤمن شيرازی با قطعیت سخن گفت ، تفسیر او به سبب محدود بودن به آ…
سید هاشم بحرانی(ره)
سید هاشم بحرانی مفسر بزرگ شیعه در دوران صفویه سید هاشم بحرانی (حدود 1050 - 1107 / 1109 ق) محدث ، مفسر1قرن های 11و 12 ق . هاشم به سلیمان بن اسماعیل حسینی توبلی ، ازنوادگان سید مرتضی واهل کتکان ، قریه ای درتوبلی بحرین . دردیارخود رشد کرد وسپس رهسپارنجف و مشهد شد . درمشهد ، ازکسانی چون عبد العظیم بن عبا…
مفسران حله و اثرگذاری در محافل مفسران
با پا گرفتن مکتب حله از اواسط قرن 7 ق ، گرایش به مطالعات قرآنی در حوزه های امامی رونق گرفت . کسانی هم چون علامه حلی و قطب الدین راوندی به حاشیه نویسی برالکشاف زمخشری بسنده کردند وبرخی مانند ابن عتایقی به تألیف مختصری از تفاسیر پیشین روی آوردند . گروه انبوهی هم مانند ابن متوج بحرانی و فاضل مقداد و کمال ا…
شیعه و تفاسیر فلسفی
تفسیرفلسفی تفسیر فلسفی گونه­ ای از تفسیر است که در آن معلومات فلسفی و قواعد عقلانی برخی مکتب ­های معروف فلسفۀ اسلامی ، گنجانده شده است. دراین آثار ، برای درک مفاهیم اساسی قرآن ، از مظاهر وجود و خالق هستی سخن به میان می آید و اصول عام فلسفی در زمینه های گوناگون و فرجام شناسی و جهان بینی و کیهان شناسی و حقای…
مفسران شیعه در دوران صفوی3
استرآبادی ، محمد بن علی (- 1028 ق) عالم ، رجالی ، محدث ، مفسر1درقرن 11ق . می دانیم که درنجف زندگی ونزد مقدس اردبیلی دانش اندوزی کرده است 0افندی ، ص 277) . براساس منابع ، پس ازدرگذشت مقدس در993 ق ، راهی حجاز وتا پایان عمردرمکه مجاورشد . ازاستادان ازاواطلاع چندانی نداریم وفقط می دانیم که ، علاوه برمقدس ، نزد…
پایان اقتدارصفویان، آغازرویکردهای متفاوت به تفسیر
پس از افول اقتدار صفویان، رفته رفته رویکردهای تفسیری تغییرکرد ودیدگاه های مفسران ، به سبب توسعۀ ارتباط با سرزمین های دیگر وبیش تربا اروپاییان ، به سمت و سوی دیگرسوق یافت . برخورد با صاحبان عقاید مختلف وآشنایی با اکتشافات و اختراعات جدید علمی به پدید آمدن تفاسیری انجامید که درآن ها مفاهیم علمی جایگاه ویژه ا…
خطابهاى خداوند به پيامبر(ص)
پيامبر عظيم الشأن(صلی الله علیه و آله) توسط عبدالمطلب جد بزرگوارش «محمد» نام گرفت. صاحب «مجمع البيان» مى گويد: «محمد از تحميد گرفته شده و تحميد بالاتر از حمد است. محمد يعنى فرورفته در تمامى خوبيها».(1) اما پيامبر(صلی الله علیه و آله) از جانب خداوند هيچ گاه با اسم مورد خطاب واقع نشده است، بلكه با ا…
جامعيت قرآن
پژوهشى پيرامون قلمرو انتظار از قرآن قرآن ناب ترين و اعجاب برانگيزترين متن وحيانى و آسمانى است، كه از جانب مسلمانان با دو رويكرد مواجه بوده است. رويكرد درونى كه همان تلاش در جهت فهم معانى و مفاهيم ژرف اين متن دينى است و رويكرد بيرونى كه حاصلش دانشى بنام علوم قرآنى است. رويكرد درونى كه از ديرباز و شايد همزم…
فطرت خداجويى و نقش آن در تربيت انسان
يكى از مهم ترين مسائل انسان شناسى اين است كه آيا گرايش ها و بينش هاى انسان محصول تعاملات او با خارج است يا ريشه آن گرايش ها و بينش ها در خمير مايه آدمى نهاده شده است؟ به عبارتى ديگر آيا در انسان چيزى به نام فطرت وجود دارد يا خير؟ اگر انسان فطرت دارد، چه چيزهائى فطرى انسان هستند؟ نويسنده در اين مقال…