فقه شیعه
ویژگی‌های کلامی فقه شیعه
اشاره بعد از پیامبر اسلام(صلی‌الله علیه و آله) مشربها و روشهای گوناگون فقهی پدید آمد. برخی تنها با مراجعه به قرآن و حدیث نبوی و با نبودن این دو، با رجوع به اصول ظنی شخصی؛ از قبیل قیاس و استحسان و... مسائل شرعی فرعی را استنباط می‌کردند، ولی گروهی دیگر با رجوع به سنت اهل بیت و معصومین(علیهم‌السلام) خود را…
مادّه شانزدهم کنوانسیون زنان از نگاه فقه شیعه
عنوان: مادّه شانزدهم کنوانسیون زنان از نگاه فقه شیعه مولف: مریم محمدی مترجم/ محقق: **** ناشر: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی شعبه خراسان رضوی سال نشر: ۱۳۸۶ نوبت نشر: اول  ۲۳۱ صفحه این کتاب به «کنوانسیون محو کلّیه اشکال تبعیض علیه زنان» پرداخته است که مشتمل بر یک مقدّمه و سی مادّه (۱۶ مادّه اصلی و ۱۴ ما…
تاریخچه اصول فقه شیعه
استنباط و کشف حکم شرعی و فقهی از منابع، که گاه در برخی موارد با یکدیگر متضاد و متعارض نیز هستند دارای نظام و سیستم خاصی است که در واقع منطق فقه است و در اصطلاح علم اصول فقه خوانده می شود. این علم مجموعه اصول و ضوابطی کلی است برای به دست آوردن حکم مسائل فقهی از منابع آن. بسیاری از این اصول و ضوابط از علوم…
زمینه های بهره گیری از عقل در فقه شیعه
چکیده: عقل آدمی ظرفیت چشم گیری در دستیابی بسیاری از ملاکات احکام فقهی دارد خواه این دستیابی از طریق سیر و بررسی در متون دینی باشد یا بیرون از آن، چرا که احکام فقهی در یک دسته بندی به دو قسم تاسیسی و غیر تاسیسی بخش بندی می شود و احکام غیر تاسیسی نیز به دو قسم عقلی و عقلایی تقسیم می گردد و قلمرو این دست…
بازشناسی جایگاه عقل در فقه شیعه
چکیده: دلیل عقل از دیرباز در نظریه پردازی علوم اسلامی و نیز در فقه شیعه، جایگاه ویژه ای داشته است. دانشمندان اسلامی از عقل، بهره ها برده اند و فقهای شیعی در فهم متون و استخراج احکام آن را یکی از دلایل چهارگانه فقه برشمرده و از این راه، کاستیهایی را برطرف نموده اند. این نوشتار، با نگاهی تاریخی - تحلیلی به مقوله …
فقه شیعه و حقوق حیوانات
در چند سده اخیر بویژه از زمانى که اعلامیه جهانى حقوق بشر به امضا رسید و این اصطلاح بر سر زبان غربیان افتاد گاه در میان آنان سخن از ناسازگارى دین اسلام با حقوق انسانهابه میان آمد. این امر در دوران سیاست زده ما نمود بیش ترى پیدا کرده و بر همین اساس کم تر روز یا هفته اى است که از سوى این و آن این انجمن و…
ذبح و شکار، از منظر حقوق حیوانات در فقه شیعه
چکیده در اسلام، ذبح و شکار برخی حیوانات و با شرایطی خاص جایز است؛ اما اینکه ذبح و شکار حیوان به ظاهر حقوق حیوانات را ازبین می برد، باعث شده است برخی اسلام را ناقض حقوق حیوانات بدانند؛ در حالی که اسلام نه تنها ناقض حقوق حیوانات نیست، بلکه توصیه ها و دستورهایی که فقه شیعه در این زمینه دارد، حقوق حیوا…
سیر تطور مصلحت در فقه شیعه
چند و چون و چه سانی تصمیم های رهبری جامعه سهم عظیمی در موفقیت و پیش رفت آن جامعه خواهد داشت، اگر رهبری حکومت بتواند قوانین، دستورالعمل ها، برنامه ریزی های خرد و کلان، عزل ونصب کارگزاران و دیگر احکام حکومتی را سخته، پخته و دقیق به انجام رساند، جامعه از پیچ وخم مشکلات فزاینده و رویایی با طوفان ها و رخدادهای…
کلیاتی در قواعد فقهیه
از جمله مباحث مهمی که معمولا در میان دروس حوزوی به صورت مستقل و مجزا بدان پرداخته نمی شود؛ قواعد فقه است که هم در فهم و استنباط احکام برای محققین بسیار کاربردی است و هم در تطبیق بر موضوعات جزئی و مسائل شرعی. در سلسله مباحثی که پیش رو دارید، تبیان بنا دارد برای محققان جوان، مجموعه مقالاتی را به صورت «…
اسلام دین تعامل است یا تقابل ؟
جهاد از منظر فقه شیعه در اسلام اصل اولی بر دعوت مسالمت‌‌‌‌آمیز، چشم‌‌‌‌ نپوشیدن از صلح، انعقاد پیمان‌‌‌‌های طرفینی و هدایت دشمنان است و در موارد ضروری، دفاع از جان مردم، اعم از اینکه مسلمان باشند یا غیرمسلمانِ تحت حمایت اسلام و در عصر حاضر، مطابق آرای عموم فقها، وجهی برای آغازیدن جنگ با دیگران نیست. …
منابع اجتهاد در فقه شیعه
منابع اجتهاد در فقه شیعه منابع و مآخذی که صاحبنظران مسائل اسلامی و کارشناسان علوم دینی یعنی فقها و مجتهدین جامع الشرایط، احکام و قوانین الهی را از آن استنباط و استخراج می نمایند عبارتند از: ا . کتاب. ب . سنت. ج . اجماع. د . عقل. اما توضیح هر یک بطور اختصار این چنین است: ا . کتاب خدا اولین و مه…
موارد جهاد در فقه شیعه
می دانیم که در دین اسلام جهاد هست. جهاد در چند مورد است. یک مورد، جهاد ابتدایی است، یعنی جهاد بر مبنای اینکه اگر دیگران [غیرمسلمان باشند و] مخصوصاً اگر مشرک باشند، اسلام اجازه می دهد که مسلمین ولو اینکه سابقه ی عداوت و دشمنی هم با آنها نداشته باشند به آنها حمله کنند برای از بین بردن شرک. شرط این نوع ج…
اجتهاد جواهری و فقه پویا در اندیشه امام خمینی(قدس سره)
در میان آشنایان با فقه شیعه، کسی را نمی توان سراغ گرفت که نام بلند آوازه کتاب (جواهر الکلام) را نشنیده باشد یا آن را نشناسند و در برابر عظمت و سترگی مقام پدید آورنده آن دست تعظیم بر سینه نگذارد. بی تردید این کتاب گرانسنگ را اگر از زمره بی نظیرترین کتب فقهی امامیه ندانیم می بایست آن را در شمار کم نظیرترین …
سیر عقل گرایی در فقه شیعه
جایگاه عقل در اسلام، جایگاهی تشریفاتی نیست تا تعامل آن با شرع به هیچ انگاشته شود. اگر عقل نوری از نور خداست و سلطان مملکت وجود، پس بایستی از مرتبت ویژه ای برخوردار بوده و نقش آن هم مشخص شده باشد. رویکرد پیشوایان اسلام در برابر عقل گرایی و اجتهاد پیشوایان اسلام اگر از جایگاه عقل گفته اند، کاربرد آن ر…
جهاد از منظر فقه شیعه
در اسلام اصل اولی بر دعوت مسالمت‌‌‌‌آمیز، چشم‌‌‌‌ نپوشیدن از صلح، انعقاد پیمان‌‌‌‌های طرفینی و هدایت دشمنان است و در موارد ضروری، دفاع از جان مردم، اعم از اینکه مسلمان باشند یا غیرمسلمانِ تحت حمایت اسلام و در عصر حاضر، مطابق آرای عموم فقها، وجهی برای آغازیدن جنگ با دیگران نیست. خشونت، تروریسم و افراطی‌‌…
فقه اهل سنت کامل تر از فقه شیعه
شبهه یکی از شبهاتی که متوجه فقه شیعه شده است این است که می گویند فقه اهل سنت کامل تر از فقه شیعه است زیرا در فقه شیعه امامیه خبر واحد حجت است و حتی قرآن را با آن تخصیص می زنند. زیرا از دیدگاه شیعه باب علم منسد است و به ناچار به جای یقین به ظن و گمان عمل می کنند و به همین علت شیعه به احادیث متضاد و ض…