غسل

نوشته‌ها

آداب و سنن پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) در غسل‏

 

اشاره:

غُسل عملی عبادی در فقه اسلامی است به معنای شستن تمامی بدن از سر تا پا با کیفیتی خاص. غسل بر دو نوع است: واجب و مستحب. غسل‌های واجب عبارت‌اند از غسل جِنابَت، غسل میّت، غسل مَسّ میّت و غسل‌های سه گانه بانوان (غسل حیض، نفاس و استحاضه). غسل‌های مستحبی فراوانی وجود دارد مانند غسل جمعه، غسل زیارت و غسل اعیاد سه‌گانهٔ فطر و قربان و غدیر.

امام صادق علیه السّلام می فرمود:

رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله با یک صاع (سه کیلو گرم) آب غسل می کرد، و اگر با یکى از زنانش غسل می کرد یک صاع و یک مدّ (سه کیلوو یک چارک) آب مصرف می نمود(۳).

حسن بن محمّد از جابر بن عبد اللّه درباره غسل رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله پرسید، جابر گفت: رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله سه بار آب بر سر می ریخت. حسن بن محمّد گفت : موی سر من چنانکه می بینى بسیار است؛جابر گفت: اى آزاده، این را مگو، همانا موى سررسول خدا صلّى اللّه علیه و آله بیشتر و خوشبوتر بود.

على علیه السّلام فرمود: غسل کردن در عیدها موجب پاکیزگى کسى است که ‏در طلب حوائج خود می رود، و نیز پیروى از سنّت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله است.

امام صادق علیه السّلام فرمود: غسل جمعه سنّتى است که رعایت آن بر هر مرد‏ و زن، در حضر و سفر لازم است (۴). . . غسل جمعه وسیله پاکیزگى و کفّاره گناهان ازجمعه تا جمعه دیگر است. و علت تشریع غسل جمعه آن است که انصار در ایّام هفته ‏به کار شتران آبکش و سایر حیوانات خود سرگرم بودند و چون روز جمعه فرامی رسید به مسجد می آمدند و مردم از بوى بد زیر بغلهاى آنان اذیت می شدند، بدین‏ جهت رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله دستور داد تا روزهاى جمعه غسل کنند. این بود که سنّت بر آن‏ جارى شد.

امام صادق علیه السّلام فرمود: غسل در روز عید فطر سنّت است.

على علیه السّلام ضمن حدیثى فرمود: پیامبر صلّى اللّه علیه و آله چون دهه آخر ماه مبارک‏ رمضان فرا می رسید براى عبادت آماده می شد و دامن همت به کمر زده، از خانه ‏بیرون می آمد و در مسجد اعتکاف می نمود و شبها را تا صبح بیدار بود و هر شب بین‏ نماز مغرب و عشا غسل می کرد(۵)

ملحقات‏

رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله فرمود: جبرئیل مرا دستور داد که در هنگام وضو وغسل جنابت انگشتر خود را در انگشت بگردانم (تا آب به زیر آن رود) .

رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله فرمود: جبرئیل مرا دستور داد که هنگام غسل جنابت، با انگشت خود داخل ناف را بشویم.

پی نوشت:
[۱]. در روایتى دیگر این اضافه را دارد که«هر دو از یک ظرف غسل می کردند». (مؤلف)
[۲]. یعنى مستحب مؤکّد است.
[۳]. به خواست خدا در باب نماز، برخى غسلهاى دیگر ذکر خواهد شد. (مؤلف)
منبع: سنن النبى،علامه سید محمدحسین طباطبائى

پیشگوئی امام سجاد(علیه‌السلام) در باره پسرش عبدالله

 

اشاره:

گاهی برخی از فرزندان امامان راه انحراف را در پیش گرفته و موجب ایجاد مشکلات می شده است. همانگونه فرزندان برخی از پیامبران نیز در مقابل پدران شان قرار می گرفتند. در این مقاله کوتاه پیشگویی امام سجاد(علیه‌السلام) درباره یکی از فرزندانش بازگو شده که با وجود داشتن  علم و مقام اجتماعی تمایل داشته که خود را امام معرفی کند.

 

علی بن حسین بن علی بن ابی‌طالب، مشهور به امام سجاد و زین العابدین (۳۸- ۹۵ق)، چهارمین امام شیعیان. مدت امامت وی ۳۵ سال بود. امام سجاد(علیه‌السلام) در واقعه کربلا حضور داشت ولی به علت بیماری، در جنگ شرکت نکرد. لشکر عمر بن سعد پس از شهادت امام حسین(علیه‌السلام) او را همراه اسیران کربلا به کوفه و شام بردند. خطبه امام سجاد در شام باعث آگاهی مردم از جایگاه اهل بیت شد.

واقعه حره، نهضت توابین و قیام مختار در زمان امام سجاد(علیه‌السلام) روی داد. مجموعه ادعیه و مناجات امام سجاد(علیه‌السلام) در کتاب صحیفه سجادیه گرد آمده است. رساله الحقوق، رساله‌ای کوچک درباره تکالیف بندگان در برابر خدا و خلق خدا، منسوب به اوست.

امام سجاد (علیه‌السلام) دارای چندین فرزن بود ه که از میان آنان امام محمد باقر (علیه‌السلام) امام بعد از آن حضرت است.

امام باقر(علیه‌السلام) مى ‏فرماید: پدرم در وصیّتش این گونه فرمود: فرزندم! وقتى که از دنیا رفتم، فقط تو مرا غسل بده؛ چون امام را باید امام غسل دهد. و بدان که برادرت عبد اللَّه، مردم را به سوى خود مى‏ خواند! اما او را از این کار منع کن و اگر قبول نکرد رهایش کن؛ زیرا عمرش کوتاه است.

امام باقر(علیه‌السلام) فرمود: وقتى که پدرم رحلت نمود، برادرم عبد اللَّه، ادعاى امامت نمود و من به او چیزى نگفتم و بعد از چند ماه، همان طور که پدرم خبر داده بود، از دنیا رفت‏ « بحار، ج ۴۶، ص ۱۶۶، حدیث ۹».

منبع:

جلوه ‏هاى اعجاز معصومین علیهم السلام (ترجمه الخرائج و الجرائج)، سعید بن هبه الله  قطب الدین راوندى، غلام حسن  محرمى، دفتر انتشارات اسلامى،قم:۱۳۷۸ ،ص۲۰۷.

اعمال عيد غدير

در نهايت تعظيم به درگاه حضرت دوست جهت شامل شدن به الطاف الهى مربوط به اعمال همان روز در بزرگ داشت عيد امامت و ولايت اهم اعمال اين روز جهت رسيدن به بهره کافى و وافى از برکات معنوى و در عين حال بر خوردارى از نعمات روحى و جسمى بزرگان به شرح ذيل نقل فرموده اند:

اعمال عيد غدير

اکملت لکم دينکم و اتممت عليکم نعمتى و رضيت لکم الاسلام دينا(مائده 3)

الحمد لله رب العالمين الصلاه والسلام على محمد و اله، بالاخص وصى و خليفته مولانا و قره عيوننا وشافع ذنوبنا امير المونين على(عليه السلام).

روز هيجده ذيحجه هر سال شور و شعفى وصف ناشدنى در ميان امت اسلامى در جوش و خوروش مى باشد، در چنين روزى در سال دهم هجرت سيد البهى رحمت خداوند بر عالميان (ص) به اذن خداوند متعال يد الهى صديق اکبر امير المومنين امام على (ع) را بالاى سرشان برده و مرد بي نهايت تاريخ بشريت را بعنوان ولى الله بر عالميان تبيين و ابلاغ نمودند.

غدير براستى شايسته چنين احترام باشکوهى است، زيرا که عيد الله اکبر و عيد نبى خدا(ص) مى باشد.

غدير يکى از اعياد معظم چهار گانه دين مبين اسلام مى باشد و تاريخ نبوت اين روز را همواره روزى مهم و محترم نگاشته است و رسولان و پيامبران خداوند غدير را عيد گرفته اند.

بر پيشانى عرش ملکوت اعلى خداوند غدير على را عهد معهود نقاش هستى خطاطى نموده است واولياءالهى با شهود حقيقت و حقانيت اين عيد نورانى غدير را روز ميثاق ماخوذ و جمع مشهود ناميده اند.

در نهايت تعظيم به درگاه حضرت دوست جهت شامل شدن به الطاف الهى مربوط به اعمال همان روز در بزرگ داشت عيد امامت و ولايت اهم اعمال اين روز جهت رسيدن به بهره کافى و وافى از برکات معنوى و در عين حال بر خوردارى از نعمات روحى و جسمى بزرگان به شرح ذيل نقل فرموده اند:

1 – روزه که کفاره 60 سال گناه گفته شده و در اخابر وارده از معصومين(ع) برابر با عمر دنيا و معادل 100 حج و عمره روايت شده است.

2. غسل(طهارت)

3. زيارت حضرت اميرالمومنين و شايسته است مومن بر جوار ملکوتى آن رهبر بحق مسلمين که در کمال قدرت بخاطر احياى دين مظلوم شد مشرف گردد و امين الله را در بوسه گاه ملائکه مقرب خداوند و زيارت گاه انبياء و اولياو صالحين و صديقين و شهداء بر زبان اش جارى کند اما ارادت بر مولى على محدود به مرقد مطهر ايشان نيست زيرا که قلب مومن خانه خداست و وقتى قلب او به عشق ملکوتى

مولا از دور و نزديک به تپد مولا را نزديک تر از کسانى خواهد يافت که به ضريح امن آن بزرگوار عاشقانه کبوتر وار پَرزده اند.

4. خواندن تعويذى که مرحوم محدث قمى (ره) از رسول اکرم (ص) در مفاتيح آورده اند.

5. نماز هايى در حق اين روز نقل نموده اند که برخى از ايشان به شرح ذيل مى باشد:

الف) 2 رکعت نماز بجاى اورده و پس از اتمام نماز در سجده با اعتقاد کامل به حقانيت عيد غدير شکر اين روز را با 100 مرتبه شکرا لله تقدير کند، پس از سجده دعايى وارد است که در مفاتيح ذيل اعمال اين روز نقل شده آن را خوانده، دوباره به سجده رود و در سجده و ذکر الحمد لله را 100 مرتبه و ذکر شکرا الله را 100 مرتبه بخواند که نقل شده اگر کسى اين نماز را با اين کيفيت بجاى آورد ثواب کسى را داراست که در روز غدير حاضر شده و در حظور رسول خدا (ص) با مولى على (ع) بيعت نموده است.

و بهتر است اين نماز نزديک زوال باشد که همزمان شود با نماز پيامبر (ص) که در غدير خم بعداز بيعت نمودن مسلمين با مولا على (ع) دو رکعت نماز خواندند که در رکعت اول بعد از حمد سوره قدر را خواندند و در رکعت دوم بعد از حمد سوره توحيد را قرائت نمودند.

ب) نزديک زوال بقدر نيم ساعت به آن نمازى را بخواند(دو رکعت)؛ در هر رکعت بعد از حمد، 10 بار قل هوالله، 10 بار سوره قدر، 10بار ايه الکرسى بخواند که سنگينى ارزش اين نماز را هم وزن کسى گفته اند که (يا اعتقاد کامل) صد هزار حج تمتع و صد هزار عمره بجاى آورده باشد و نمازى براى برآورده شدن حوائج شرعى در دنيا و آخرت از جانب خداوند متعال مى باشد. و بعد از اتمام نماز بهتر است دعي”ربنا آتنا سمعنا مناديا الدعا بطوله

6. خواندن دعاى ندبه.

7. خواندن دعايى را که سيد بن طاووس از شيخ مفيد نقل نموده است که در ذيل اعمال عيد غدير در مفاتيح ذکر شده است.

8. دستگيرى از افرا بى بضاعت که ثواب ان در اين روز افضل از هزار بار در ديگر اوقات مى باشد.

9. طالب افراد درمانده اى شدن که بخاطر آبرو و وقارش بر کسى مشکل خود را اظهار نمى کند.

10. شاد نمودن مومن(ديد و بازديد و….)

11. ديدار با سادات و عرض تبريک وتهنيت بر فرزندان رسول خدا(ص)

12. به نظر مى رسد بهترين اعمال اين روز تجديد ميثاق قلبى و عملى با نبوت و ولايت مى باشد که همانا خاست حضرت حق در اوست، مي باشد.

سيدخليل شاکرى

منبع: سايت باشگاه انديشه