علویان
علل فراخوانی امام رضا (علیه‌السلام) از مدینه به مرو
اشاره: مأمون عباسی یک فرد بسیار سیاست مدار و با هوش بود. او خوب می دانست که امام رضا(علیه‌اسلام) از امامان اهل بیت است و منصب خلافت و امامت از آن اوست. او می دانست مسلمانان و به ویژه شیعیان مدینه و کشورهای اطراف به خاطر آگاهی از علم و معنویت امام رضا(علیه‌السلام) به آن حضرت ارادت دارند و این مسئله را باع…
شیعه در عصر امام موسی کاظم (علیه‌السّلام)
اشاره: عصر امام کاظم (علیه‌‌السلام) عصر اختناق بوه و فضای بسیار امنیتی از سوی منصور خلیفه عباسی بر شیعیان حاکم بوده است. در این عصر دسترسی شیعاین به امام خود شان بسیار سخت انجام می گرفته و حتی برخی از شیعیان نمی دانستند در سردرگمی به سر می بردند. اما در عین حال امام کاظم (علیه‌السلام) با هر وسیله ممک…
هجرت علویان و سادات از عوامل گسترش مذهب شیعه در ایران
اشاره: همانگونه که اسلام و هر دینی دیگری با هجرت پیروان آها گسترش پیدا نموده، مذهب شیعه نیز از کانون اصلی خود عربستان و عراق به سایر نقاط دنیا به وسیله هجرت پیروان این مذهب گسترش پیدا کرده است. البته مبلغین و پیام رسانان یک دین و مذهب نیز در گسترش آن نقش به سزایی دارد. یکی از عوامل گسترش مذهب شیعه د…
سیر علوم و تاریخ شیعه در عصر امام کاظم (علیه‌السلام)
اشاره: در عصر امام کاظم (علیه‌السلام) از سوی حکام بنی عباس اختناق شدیدی علیه شیعیان به خصوص علیه امام کاظم (علیه‌السلام) اعمال می گردید. از این‌رو در این عصر مانعی جدی برای نشر علوم اهل بیت (علیهم‌السلام) وجود داشته است. امام در عین حال امام (علیه‌السلام) از راهای مختلف علوم را به پیروانش منتقل می کر…
علویان طبرستان
اشاره علویان طبرستان نخستین حکومت شیعی در مناطق شمالی ایران است. حکومت علویان در طبرستان، در سال ۲۵۰ هجری قمری توسط زیدیان تاسیس شده است. نخستین حاکم علوی در شمال ایران حسن بن زید بن اسماعیل بن زید بن حسن بن علی ملقب به داعی کبیر بود. پس از او ناصر اطروش از مهم‎ترین حاکمان علوی در طبرستان به شمار می‎رود…
تأثیر حضور امام رضا (علیه السلام) در گسترش تشیع در ایران
امام رضا (علیه السلام) هشتمین امام شیعیان اثنی عشری بنا به درخواست و اجبار مأمون، خلیفه عباسی مدّتی را در ایران (مرو) حضور یافتند و در این مدّت عنوان ولایتعهدی مأمون را علی رغم میل باطنی خویش قبول کردند.(۱)و این مدّت مهم‌ترین فصل تاریخی زندگی آن امام همام می‌باشد. با توجّه به اینکه تشیع و محبت به اه…
شیعه, در عصر امام حسن عسکری و امام مهدی ـ علیهما السّلام ـ
شیعه در عصر امام عسکری(ع) وقتی که امام رضا ـ علیه السّلام ـ به خراسان آمد سادات علوی, به دلایل گوناگونی به نقاط مختلف کشور پهناور اسلامی مهاجرت کردند. این مهاجرت از زمانی که فشار و اختناق برای مقابله با علویان و شیعیان, در عراق, شدت گرفت, رو به گسترش نهاد. شیعیان ناچار شدند به مناطق امن تری کوچ نمایند. …
گسترش تشیع در ایران
هر فرایند فرهنگی همچون فرایندهای اجتماعی و سیاسی، در سیر تحول خود، با عوامل شتاب دهنده یا کاهنده روبرو می شود که تأثیر محسوس و گاه شگرفی در پیش رفت یا پس رفت فرایند مورد اشاره به همراه دارد. بی شک باید حضور امام رضا (علیه السلام) را در نیشابور نقطه عطفی در تاریخ تشیّع این منطقه (و به دنبال آن در ایران)…
شمه‏ اى از علم امام هادى‏ علیه السلام
در دوران امام هادی علیه السلام، ظلم و جور و غارت بیت المال در دستگاه حکومت رواج داشت و خلفای عباسی به جای برطرف کردن مشکلات مردم و رفع حوائج آنان، به خوش گذرانی و میگساری می پرداختند و اموال بیت المال را در این راه به تاراج می بردند. از طرف دیگر حکّام عباسی چون موقعیت خود را متزلزل و ناپایدار می دیدند، ا…
نفوذ معنوى امام حسن عسکری علیه السلام
ثقه الاسلام کلینى در کافى و شیخ مفید در ارشاد نقل مى‏ کند: از حسین بن محمد اشعرى و محمد بن یحیى و دیگران که گویند: احمد بن عبیدالله بن خاقان (وزیر معتمد عباسى) و کیل املاک و مستغلات خلیفه در قم و عامل اخذ مالیات از آنها بود، او در عداوت اهل بیت علیهم السلام بسیار شدید بود. روزى در مجلس او سخن از علویا…
قبول ولایتعهدی و فروکش کردن شورش‌های علویان بر علیه خلافت
شبهه:  با قبول ولایتعهدی توسط امام رضا (علیه السّلام) شورش‌های علویان بر علیه خلافت فروکش کرد. بنابراین ولایتعهدی امام رضا (ص) به نفع مأمون عباسی تمام شد. پاسخ : در اول ماه رمضان سال ۲۰۱ ه‍ . ق در مرو با حضرت امام رضا (علیه السّلام) به عنوان ولایتعهدی مأمون بیعت صورت گرفت.[۱] با وجود اینکه حضرت شرط…
ورود امام رضا علیه السلام به ایران عامل گسترش شیعه در ایران
پس از آن‌كه مأمون بر برادرش امین پیروز شد و با توجّه به علاقه‎ی مردم ایران به علویان، مأمون از موقعیت استفاده كرد و اقدام به دعوت امام رضا علیه السلام نمود؛ چون یكی از نخستین مراكز تشیع در ایران خراسان بود، كه پس از استیلای بنی‌ عباس بر بنی ‌امیه و تسلط بر خراسان، مردم به طرف آنها رفتند و فكر می ‌كردن…
قيامهاي شيعيان در دوران عباسيان
مريم علوي كلمات كليدي:  تاريخ، قيام، شورشهاي شيعيان، عباسيان، الرضا من آل محمد، نفس زكيه، ابن طباطبا، شهيد فخ، حسن بن زيد "عباسيان" با ادعاي انتساب به خاندان پيامبر و شعار جلب رضايت و احقاق حقوق از دست رفته آنان قدرت را به دست گرفتند. گروهي از شيعيان پس از دوران سختي كه در زمان امويان پشت سرگذاشته ب…
ماجراي فخ
فخ مكاني نزديك مكه در عربستان است كه در آنجا جمعي از صحابه پيامبر خدا صلي‌الله‌عليه ‌و آله مدفون هستند. شهرت فخ به دليل واقعه‌اي است كه روز ۸ ذي حجه سال ۱۶۹ هـ. ق در زمان هادي عباسي در آنجا روي داد. در اين روز كه به يوم فخ معروف است، عده زيادي از علويان به جهت قيام بر ضد خليفه عباسي كشته شدند. شرح ماجرا …
تأثیر ولایت عهدی امام رضا (ع) بر قیام های علویان
امام رضا (ع) و مأمون، در سال 198قمری، بیعت عمومی کردند و مأمون مرو را مرکز خلافت خویش قرار داد، در حالی که مقر خلفای پیش از او بغداد بود. مأمون به سبب کارهای فراوان ماه های نخستین خلافتش، در ابتدا با امام رضا(ع) کاری نداشت و آن حضرت نیز در مدینه به فعالیت های فرهنگی، علمی و رهبری شیعیان اشتغال داشتند،…
امام حسن عسکری(ع) از چند منظر
محمد بن اسماعیل علوی همچنین علي بن عبد الغفار روایت کرده اند که بنی عباس بر صالح بن وصیف زمانی که حضرت امام حسن عسکری علیه السلام را حبس کرده بود، وارد شدند و به او گفتند که تا می توانی بر امام حسن عسکری تنگ بگیر و هیچ نوع ترحمی به ایشان نکن.صالح گفت: من با او چه کنم! او را به دو نفر که بدترین افراد بود…