عقل
معرفی اجمالی شیعه
 شیعه در لغت به معنی پیروان و یاران و تابعان شخص معینی است و چون شیعیان به لایت حضرت علی بن ابی طالب(علیه السلام) و به پیروی از مکتب روحانی آن حضرت اعتقاد داشتند از این جهت ایشان را شیعه علی(علیه السلام) یعنی پیروان علی(علیه السلام) گفته اند، که بعدها در اثر کثرت استعمال مضاف الیه علی(علیه السلام) …
اصول اخلاق اسلامى در روایات
در روایات اسلامى احادیثى که بیانگر اصول اخلاقى حسنه و سیّئه است دیده مى شود که روش مخصوص به خود را تعقیب مى کند، نه روشى را که حکماى یونان داشته اند، از جمله: در حدیث معروفى که در کتاب «اصول کافى» از امام صادق علیه السلام نقل شده است چنین مى خوانیم که: یکى از یاران آن حضرت به نام  «سماعه بن مهرا…
منابع اجتهاد در فقه شیعه
منابع اجتهاد در فقه شیعه منابع و مآخذی که صاحبنظران مسائل اسلامی و کارشناسان علوم دینی یعنی فقها و مجتهدین جامع الشرایط، احکام و قوانین الهی را از آن استنباط و استخراج می نمایند عبارتند از: ا . کتاب. ب . سنت. ج . اجماع. د . عقل. اما توضیح هر یک بطور اختصار این چنین است: ا . کتاب خدا اولین و مه…
اثبات معاد از نظر عقل
تاکنون دلایل عقلی متعدد بر وجود معاد ایراد شده است که در ذیل به نمونه‌هایی از آنها اشاره می‌شود: ۱ ـ یکی از ملموس‌ترین دلایل عقلی بر معاد و جاودانگی روح "میل به جاودانگی" در انسان است و از آن جایی که در نظامات طبیعت هیچ میلی گزاف و بیهوده نیست، می‌توان این میل را دلیلی بر بقاء بشر پس از مرگ دانست. این که م…
احکام زکات
 پیشگفتار آن هنگام که آیه زکات بر پیام آور وحی صلی الله علیه و آله نازل شد، به منادی فرمان داد تا میان مسلمانان ندا برآورد: «أیّها المسلمون! زَکّوا أموالَکُم تُقبَلَ صَلَواتُکُم»( وسائل الشیعه، ج ۶، ص ۳٫) «ای مسلمانان! زکات داراییهای خویش را بدهید تا نمازتان پذیره حق شود.» این ندا، ندایی وحیانی …
شرح مناجات الشاکین (۱)
شکوه از نفس سرکش و عصیانگر دومین مناجات از مناجات های پانزده گانه منقول از امام زین العابدین علیه السلام، مناجات شکایت کنندگان نزد خداوند است. شکایت های امام سجاد علیه السلام در این مناجات مربوط به امور دنیوی، مادی و ظلم هایی که متوجه ایشان شده نیست، بلکه معطوف به مشکلاتی است که در راه انجام وظایف، طری…
شرح مناجات الشاکین (۱)
 شکوه از نفس سرکش و عصیانگر دومین مناجات از مناجات های پانزده گانه منقول از امام زین العابدین علیه السلام، مناجات شکایت کنندگان نزد خداوند است. شکایت های امام سجاد علیه السلام در این مناجات مربوط به امور دنیوی، مادی و ظلم هایی که متوجه ایشان شده نیست، بلکه معطوف به مشکلاتی است که در راه انجام وظ…
عقل در دین مسیحیت
عقل در جمله موضوعاتی است که بحث‌های مفصلی در ذیل آن به وجود آمده است. یکی از این موضوعات؛ نقش عقل در ادیان و رابطه آن با ایمان است. این بحث‌ها در ادیان آسمانی، گستره بسیاری داشته و متکلمان و فیلسوفان بسیاری ذیل آن به بحث پرداهته‌اند. موضوع جایگاه عقل در مسیحیت، از جمله موضوعاتی است که بسیار پر حجم و گسترده …
امام موسی بن جعفر(ع) رهبر فکری و معنوی
پیشوایان معصوم (ع) هر کدام بنوبت خود منبع فضایل و مناقب و آموزگاران واقعی فضیلت و شرف و اصول انسانیت هستند.آنان پایه گذاران تمدن واقعی و پی افکنان اصول معاشرت و روابط اجتماعی صحیح و سالم میباشند.همگان از یک نور سرچشمه گرفته اند و در یک مکتب تربیتی الهی پرورش یافته اند و رو به یک سو  و یک هدف گام برمی دارند و غای…
نبوّت لازمه نظام اکمل
مقدمه: یکى از استدلالات قرآن بر نبوت عامه، نیاز انسان به هدایت است. در این مقاله این استدلال قرآنى تبیین شده است. یک بیان براى نبوت عامه، یعنى نه براى اثبات پیغمبرى فلان پیغمبر یا پیغمبرانى که در تاریخ آمده‏ اند، بلکه یک بحث کلى راجع به‏ نبوت که در میان بشر نبى وجود دارد و باید وجود داشته باشد - بیانى …
راز  کثرت پیامبران
پس از پذیرش اصل لزوم نبوت پرسش دیگر آنست که چرا یک برنامه براى تمام انسانها نیامد به عبارت دیگر راز تعدد انبیا و تجدید نبوت چپست؟ مى دانیم که: اولاً عمر هر انسانى ـ و از جمله پیامبران ـ محدود است و مقتضاى حکمت آفرینش، این نبوده که نخستین پیامبر تا پایان جهان، زنده بماند و همه انسانها را شخصاً راهنمای…
اخلاق عملی و نظری و منشأ اخلاق
اخلاق در لغت اخلاق بر وزن افعال، کلمه ای عربی و جمع خُلْق و خُلُق می باشد. خلق (به ضم ل(۱)ام و سکون آن) به معنی طبع و سجیه است. اخلاق در اصطلاح برای(۲) اخلاق، تعاریف اصطلاحی متعددی مطرح شده است که همه آنها در دو گروه قرار می گیرند: تعریف اخلاق به حالتی در نفس، مثل تعریف ابوعلی مسکویه رازی که می گ…
تقیه درمذهب شیعه
 شبهه برخی به ویژه وهابیت تقیه در مذهب شیعه را مساوی با منافقت دانسته و شیعیان را متهم می کنند که آنان دین را زیر چتر تقیه قرار داده اند از این رو آیه : «و اذا لقوالذین آمنوا قالوا امنّا و اذا خلوا الی شیاطینهم قالوا انا معکم انما نحن مستهزئون[۱]شامل حال شیعیان می شود. پاسخ شبهه برای پاسخ این …
جایگاه عقل در فلسفه سیاسی تشیع و نقش آن در نظام سیاسی
 چکیده این مقاله در صدد پاسخ به این پرسش است که جایگاه عقل در فلسفۀ سیاسی شیعه چیست و چه نقشی در نظام سیاسی شیعه دارد؟ نویسنده با تبیین ویژگی‌های مهم و کلان عقل در فلسفۀ اسلامی (با رویکرد شیعی)، تأثیر آن را در تدوین نظام سیاسی شیعه نشان داده است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که با توجه به اینکه در فلسف…
تأثیرات عقل فلسفی بر کلام شیعه
 تاریخ شکل گیری و تحول کلام فلسفی شیعه چالش های جدید چکیده این مقاله در آغاز یک چشم انداز کلّی از زمینه های تاریخی شکل گیری کلام ارائه می دهد، سپس پرسش های بنیادین و پاسخ های درخور و متناسب را مطرح می سازد تا وجوه اشتراک و افتراق و ریشه های تقابل و چالش های کلام دینی و فلسفی را از دیدگاه شیعه بررسی نماید…
پویایی فقه شیعه
 چکیده فقه امامیه از ویژگی‌هایی برخوردار است که نظیر آن را در کمتر دانشی می‌توان یافت. در میان این شاخصه‌ها سه ویژگی که تا حدودی از گوشه‌ای از سیمای این دانش، پرده برمی‌گیرد؛ یعنی جاودانه‌بودن فقه، فراگیربودن فقه و انعطاف‌پذیری فقه، دارای اهمیت بیشتری می‌باشند.بیان ویژگی‌های مزبور، هر انسان آزاداندیشی را به طرح این پرس…