صفات رذیله
ارتباط دین و عرفان
اشاره: عرفان و معنویت گرایی چیزی نیست که اختصاص به مسلمانان داشته باشد. در میان پیروان تمام ادیان این پدیده در مراتب مختلف وجود دارد و عده ای را به خود مشغول داشته است. در میان مسلمانان عرفان غالباً با اسم تصوف گره خورده است. در این مقاله بیان شده که نسبت بین عرفان و دین چیست آِیا عرفان و آموزه های …
سوء ظن و بد دلى به خدا و خلق
اشاره: یکی از بیماری‌های روانی که تاثیر زیانباری بر شخصیت و رفتارهای فردی و اجتماعی بجا می‌گذارد، بدگمانی یا سوء ظن است. با نگاهی به آثار زیانبار آن که در آیات و روایات بیان شده به روشنی دانسته می‌شود که بسیاری از مشکلات فردی و اجتماعی و حتی اختلالات شناختی و بیماری‌های روانی چون اضطراب و تشویش و افسردگ…
مشتبه شدن صفات رذیله به صفات حسنه‏
اشاره: از امورى که دانستن آن قبل از شروع در تفصیل اخلاق و معالجات آنها لازم است، آن است که بدانى بسیار اتفاق مى افتد که از بعضى مردمان صفات و افعالى چند به ظهور مى آید که در ظاهر نیک است و صاحب آنها از ارباب اخلاق حسنه متصور مى شود و حال آنکه چنین نیست.پس باید فرق میان فضایل صفات و آنچه شبیه به آنهاست…
صفات رذیله متعلق به قوه غضبیه‏
اشاره: قوّه غضبیّه یا قوّه دفع ؛ این قوّه هر آنچه را که نفس به ضرر انسان بداند از وی دور می سازد. عمل دفع از سوی این قوّه گاه با هجمه بر عوامل مزاحم است و گاه به فرار از آن ؛ لذا ترس ، تنفّر ، شجاعت ، بی باکی ، خشم و امثال این امور از نمودهای این قوّه اند. این قوّه نیز اگر زیر فرمان عقل باشد منشاء خی…
اجناس صفات رذیله‏
اشاره: فضایل و رذایل اخلاقی دارای اجناسی هستند که صفات متعددی را در تحت خود قرار می دهند. البته به دلیل اینکه این صفات دارای مراتب هستند و در بین افراط و تفریط مراتب مختلفی وجود دارد. در فضایل اخلاقی حد وسط آن را می توان فضیلت شمرد و خروج آز به سوی افراط و تفریط نیز به رذیله تبدیل می شود. در نوشته کوتاه به …
کبر و فرق آن با عجب
کبر عبارت است از حالتى که آدمى خود را بالاتر از دیگرى ببیند و به برترى خود بر غیر اعتقاد داشته باشد. اما عجب، آن است که آدمى خود را شخصى داند، و خود پسند باشد، اگر چه پاى کسى دیگر در میان نباشد. کبر، صفتى است در نفس و باطن و از براى این صفت، در ظاهر، آثار و ثمرات چندى است که اظهار آن آثار را تکبّر گو…
تأثیر متقابل «اخلاق» و «رفتار»
رابطه اخلاق و عمل، و تأثیر اخلاق در عمل، چیزى نیست که بر کسى مخفى باشد چرا که اعمال ما معمولًا از صفات درونى ما سرچشمه مى گیرد، شخصى که بخل یا حسد یا تکبّر در درون قلب او لانه کرده و روح و فکر او را به رنگ خود در آورده است، طبیعى است که اعمالش به همان رنگ باشد؛ حسود همیشه اعمالش نشان مى دهد که این خوى…
گناه و صفات رذیله مانع اجابت دعا‏
یکى از موانع مهم اجابت دعاى انسان، ارتکاب گناه است. انسانى که از امر خداى سبحان نافرمانى مى‏کند، چگونه انتظار دارد دعاى او مستجاب شود؟ همچنین صفات رذیله، اجازه وصول رحمت حق به انسان را نمى ‏دهد. آدمى که حسود، مغرور، متکبر و یا خودخواه است، نباید توقع برآورده شدن حاجات خود را داشته باشد. پول‏ پرستى و ریاست ‏…