شیعه
ابو فراس حمدانی‌.
اشاره: ابو فراس حارث بن ابی العلاء سعید بن حمدان بن حمدون بن تغلبی، سردار شجاع و شاعر فصیح و توانا که در سال ۳۲۰ هجری در عراق به دنیا آمد. پدرش در جنگ با برادرزاده‌اش ناصر الدوله برای تصرّف موصل به دست او اسیر و مقتول شد. مادرش، ابو فراس را که طفلی سه ساله بود نزد پسر عمش سیف الدوله به حلب برد و تحت سرپر…
آخرین نامه امام زمان(عج) به آخرین نائب خاص خودشان.
اشاره: توقیع به نامه‌ها و نوشته‌های امامان به ویژه امام مهدی (عج)، گفته می‌شود. در روایات بسیاری، تصریح شده که توقیعات امام زمان(عج) به خط خودِ امام بوده است. از دلایل این انتساب را وجود مهر امام (عج) در نوشته و یا تأکید امام (عج) بر نگارش نامه به دست خود شمرده‌اند. توقیعاتی که در عصر غیبت صغرا صادر…
اَلْإرْشاد فی مَعْرفه حُجَجِ الله عَلَی الْعِباد.
اشاره: اَلْإرْشاد فی مَعْرفه حُجَجِ الله عَلَی الْعِباد (تألیف: ۴۱۱ق) معروف به «الارشاد» کتابی کلامی تاریخی به زبان عربی درباره تاریخ اهل بیت(ع)، نوشته ابو عبدالله محمد بن محمد بن نعمان عکبری بغدادی معروف به شیخ مفید متوفای ۴۱۳ هجری قمری از متکلمان و فقهای برجسته شیعه است. این کتاب در دو بخش تشکیل شده ک…
مناقب پیامبر در روایات.
اشاره: در روایات گوناگون و متنوع شیعه از فضائل بیکران رسول گرامی اسلام سخن گفته شده است. که برخی از آنها را به طور اجمال در این جا ذکر مینمایم تا قطرهای از دریای فضائل ایشان را درک کرده باشیم مانند این روایت که خداوند بهتر از ایشان نیافریده است . روایات ۱ .  در کتاب «عیون اخبار الرضا علیه السلام…
شیخ طوسی.
اشاره: شیخ طوسی در رمضان ۳۸۵ هجری قمری، ۴ سال پس از وفات شیخ صدوق در طوس یکی از شهرهای مهم خراسان متولد شد.[۱] کنیه او ابوجعفر است که گاهی در برابر شیخ کلینی و شیخ صدوق که کنیه هر دوی آنها ابوجعفر بود به او ابوجعفر ثالث می‌گویند. وی در ۴۰۸ ه‍.ق. در ۲۳ سالگی به عراق رفت و ۵ سال شاگرد شیخ مفید (متولد ۴…
شیخ بهائی.
اشاره: محمد بن عزّالدین حسین (۹۵۳ق ـ۱۰۳۱/۱۰۳۰ق) متخلص به بهائی و معروف به شیخ بهائی و بهاءالدین عاملی،فقیه، محدث، حکیم و ریاضیدان. شیخ بهائی بیش از ۱۰۰ کتاب در زمینه‌های مختلف تالیف کرده است. جامع عباسی و اربعین شیخ بهایی از جمله آثار اوست. آثاری نیز در معماری بر جای گذاشته که منارجنبان اصفهان، تقسیم زای…
مدرسه سپهدار اراک.
  اشاره: مدرسه سپهدار یکی از بناهای تاریخی باقی مانده از دوره قاجار است که همزمان با تاسیس بازار اراک به دستور یوسف خان گرجی سپهدار اعظم و بانی شهر اراک ساخته شد.[۱] مدرسه سپهدار، نخستین مدرسه بناشده در اراک (سلطان‌آباد) به حساب می‌آید.[۲] پیشینه این مدرسه اولین مرکز علوم دینی در اراک است…
وضع فرهنگی شیعه در عصر امام هادی ـ علیه السّلام.
اشاره: شیعه یکی از دو مذهب بزرگ دین اسلام است که نگرش پیروان آن به دو اصل امامت و عدل، سبب تمایز شیعیان از اهل‌ سنت می‌شود. بنابر عقیده شیعیان، خداوند حضرت علی(ع) را به جانشینی بلافصل پیامبر اکرم(ص) منصوب کرده است. پیروان این مذهب به فرقه‌های متعددی تقسیم شدند که مهمترین آنها امامیه، اسماعیلیه و زید…
شهید ثانی.
اشاره: زین الدین بن علی بن محمد جبعی عاملی ، اهل لبنان . خاستگاه خاندان اوجبع ، از مناطق لبنان ، بود . درجبع به دنیا آمد ودر میان افراد عالم خانواده ، از جمله پدرش ، نورالدین علی ، به فراگیری فقه و ادبیات عرب و علوم اولیۀ اسلامی پرداخت . در اوان کودکی به شهرمیس نزد شوهرخاله اش ، علی بن عبدالعالی میسی ، رفت …
توبیخ خیانتکار در بیت المال.
و من کتاب له (علیه السلام) إلى بعض عُمّاله: أَمَّا بَعْدُ، فَإِنِّی کُنْتُ أَشْرَکْتُکَ فِی أَمَانَتِی وَ جَعَلْتُکَ شِعَارِی وَ بِطَانَتِی وَ لَمْ یَکُنْ [فِی أَهْلِی رَجُلٌ] رَجُلٌ مِنْ أَهْلِی أَوْثَقَ مِنْکَ فِی نَفْسِی لِمُوَاسَاتِی وَ مُوَازَرَتِی وَ أَدَاءِ الْأَمَانَهِ إِلَیَّ؛ فَلَمَّا رَأَیْتَ …
مهدویّت در شعر حافظ.
اشاره: شمس الدین محمد شیرازی متخلص به حافظ و ملقب به لسان الغیب، یکی از پر رمز و رازترین شاعران جهان است. نام پدرش بهاءالدین می‌باشد که بازرگانی می‌کرده و مادرش اهل کازرون شیراز بوده است. تاریخ تولد او را بعضی‌ها سال ۷۹۲ هـ ق و برخی بین سالهای ۷۳۰ – ۷۲۰ هـ ق ثبت کرده‌اند که اوایل قرن ۸ هجری بوده است. بعد از م…
جایگاه اهل ‏بیت(ع) در آثار سنایی غزنوی.
اشاره: در صحیفه الهی «آل عبا» به «اهل بیت(علیه السلام)» تعبیر گردیده است و در منابع معتبر روایی مورد وفاق شیعه و اهل سنت و بر پایه ‏احادیث تفسیرگر آیه ۳۳ سوره احزاب، به رسول خدا(صلی الله علیه و آله )، حضرت علی(علیه السلام)، فاطمه زهرا(سلام الله علیها)، امامان حسن(علیه السلام) و حسین(علیه السلام) تعری…
کتاب مقدّس و جایگاه آن در مناظرات امام رضا(علیه السلام).
اشاره: بر اساس آموزه های حدیثی و کلامی شیعه، امام به عنوان داناترین و باتقواترین فرد جامعه اسلامی، مرجع دینی، علمی و سیاسی آن به شمار میرود و بر همین اساس، بیش از همه، شایستگی لازم را برای رهبری و مدیریت آن داراست. طرح و بررسی جلوه های معرفتی و چگونگی مناظرات امامان شیعه(علیهم السلام) در حوزه های گو…
شیعه در عصر امام موسی کاظم (علیه‌السّلام)
اشاره: عصر امام کاظم (علیه‌‌السلام) عصر اختناق بوه و فضای بسیار امنیتی از سوی منصور خلیفه عباسی بر شیعیان حاکم بوده است. در این عصر دسترسی شیعاین به امام خود شان بسیار سخت انجام می گرفته و حتی برخی از شیعیان نمی دانستند در سردرگمی به سر می بردند. اما در عین حال امام کاظم (علیه‌السلام) با هر وسیله ممک…
موالی و ایرانیان مهاجر یکی از عوامل گسترش شیعه در ایران
اشاره: یک از عوامل خاص گسترش مذهب شیعه در ایران، حضور برخی ایرانیان که به آنها موالی می گفتند در کنار عربهای مسلمان است که بعد از اسلام آوردن، با برگشت شان به ایران و ارتباط آنان با خانواده های ایرانی شان مذهب شیعه را در ایران گسترش داده اند. در این مقاله به چگونگی پیوستن ایرانیان با عربها و سپس شیعه شدن آنان…
نقش فقیهان عصر صفوی در گسترش تشیع
اشاره: در دوره صفویان علمای برجسته شیعی نقش اساسی در گسترش مذهب شیعه داشته اند. صفویان که در قرن دهم ظهور کردند، توانستند چند پاره‌گی ایجاد شده بر نواحی مختلف را از بین برده و یک حکومت مرکزی ملی تشکیل دهند، این سلسله از سال ۹۰۷ تا ۱۱۴۸ یعنی ۲۴۱ سال در ایران حکومت کردند. شاه اسماعیل اول و فرزندش شاه طهم…