شیعه واقعی

نوشته‌ها

شیعه واقعی چنین است

اشاره:

شیعه، یکی از دو مذهب بزرگ دین اسلام است. برپایه مذهب شیعه، پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله) به‌فرمان خداوند، حضرت علی(علیه السلام) را به جانشینی بلافصل خود برگزیده است. امامت از اصول اعتقادی شیعیان و وجه تمایز آنان با اهل‌سنت است. طبق این اصل، امام را خداوند تعیین و به‌واسطه پیامبر به مردم معرفی می‌کند. همه شیعیان به‌جز زیدیه، امام را معصوم می‌دانند و بر این باورند که آخرین امام، مهدی موعود است که در غیبت به‌سر می‌برد و روزی برای برقراری عدالت در جهان قیام خواهد کرد.

حضرت امام باقر (علیه السلام) در خطابی به یکی از صحابی خویش، جابر فرمودند:

«یا جابِرُ! أَیَکتَفِی مَنِ انتَحَلَ التَّشَیُّع أن یَقُولَ بِحُبِّنا أهل البَیتِ، فَوَالله ما شیعَتُنا إلا مَنِ اتّقی الله وأطاعَهُ، وما کانُوا یُعرَفُون إلا بِالتَّواضُعِ والتَّخَشُّعِ وأَداءِ الأمانَهِ وکَثرَهِ ذِکرِ اللهِ والصَّوم والصَّلاه والبِرِّ بِالوالدینِ و التَّعاهُدِ لِلجیرانِ مِن الفُقراءِ وأَهلِ المَسکَنَه والغَارِمِینَ والأیتامِ وصِدقِ الحَدیثِ وتَلاوَهِ القُرآنِ وکَفِّ الأَلسُنِ النَّاس إلا مِن خَیرِ وکانُوا أُمَناءَ عَشائِرِهِم فِی الأَشیاءِ؛… یَا جَابرُ! ما یَتَقرَّبُ العَبدُ إلَی الله تبارک وتعالی إلا بِالطّاعَهِ، و مَا مَعنَا بَرائَهٌ مِنَ النّارِ ولاعَلَی الله لأحَدٍ مِنکُم حُجَّهٌ، مَن کَان ِلله مُطیعا فَهُو لَنا وَلِیٌّ و مَن کان لِلّه عَاصِیاً فَهُو لَنا عَدُوٌّ، و ماتَنالُ وِلایَتُنا بِالعَمَل والوَرَعِ»

«ای جابر! آیا کسی که خود را به شیعه ببندد و منتسب کند، همین بس باشد که دوستی ما خاندان را دارد؟ به خدا جز کسی که تقوای خدا را داشته و او را فرمان برد، شیعه ما نباشد. شیعه‌های ما شناخته نمی‌شوند جز به تواضع، خشوع، امانت داری، کثرت یاد خدا، روزه، نماز، نیکی کردن به پدر و مادر، وارسی حال همسایگان نیازمند و مستمند و بدهکار و یتیم، راستگویی، خواندن قرآن و نگه داشتن زیان از مردم جز به ذکر خیر . آن‌ها در هر چیز امین خویشان خود هستند… ای جابر! جز با اطاعت نمی‌توان به خداوند تبارک و تعالی نزدیک شد و ما برات آزادی از دوزخ برای کسی نداریم و احدی را برخدا حجّتی نیست. هر که مطیع خداست، دوست ما است و هر که نافرمانی خدا کند، دشمن ماست. به ولایت ما جز با عمل و ورع نمی‌توان رسید.»

ابوبصیر (رحمه الله) می‌گوید:

« بعد از شهادت امام صادق (علیه السلام) به منزل ایشان رفتم تا به همسر حضرت، جناب حمیده تسلیت بگویم.

از ایشان خواستم که درباره آخرین روز امام برایم بگوید.

گفت: آقا فرمود: « بگویید همه خویشانم حاضر شوند.» وقتی همه حاضر شدند، فرمود:

«إنّ شَفاعَتَنا لاتَنالُ مُستَخِفّاً بِالصّلاهِ»

«هر کس که نماز را بی اهمیّت بشمارد به شفاعت ما نمی‌رسد.»

باید به نماز اهمیّت دهیم و این برای ما یک دغدغه باشد. زمان نماز، زمان وعده ما با خداست و ما حق نداریم این زمان را در اختیار دیگری قرار دهیم. نماز اول وقت بسیار مهم است. در هر صورت، ما چند دقیقه از وقت خود را برای نماز صرف خواهیم کرد و چه خوب است این دقایق را همان اول وقت، به نماز خود اختصاص دهیم. اگر نماز خود را اول وقت نخوانیم، شفاعت و دعای امام صادق (علیه السلام) شامل حال ما نخواهد شد، دعای امام زمان (ارواحنافداه) نیز همین طور.

بین خدا و احدی خویشی وجود ندارد؛

«کُلُّ نَفسٍ به ما کَسَبَت رَهینَهٌ»

هر کسی در گرو عمل خویش است.

امام صریحاً نجات را در گرو عمل می‌دانند. بنابراین اگر عمل بد بود باید بدانیم که عاقبت، راهمان از اهل بیت (علیهم السلام) جدا خواهد شد.

«ثُمَّ کَانَ عَاقِبَهَ الَّذِینَ أَسَاؤُوا السُّوأَی أَن کَذَّبُوا به آیات اللَّهِ وَکَانُوا بِهَا یَسْتَهْزِئُون» انسان تا گناه نکرده، در مسیر اهل بیت (علیهم السلام) است، ولی وقتی که گناه آمد، از مسیر بیرون می‌افتد. حال اگر مسلمانی با گناه از مسیر اهل بیت (علیهم السلام) خارج شد، باید زود عذر خواهی نموده و با توبه، خود را به مسیر درست برگرداند.

امام (علیه السلام) فرمود:

«گمان می‌کنی اگر کسی خودش را شیعه دانست، همین برای نجات او کافی است؟ ما خطّ امان از عذاب برای کسی نداریم».

تا به حال به هیچ کس وعده داده نداده‌اند که آسوده خاطر باش.

منبع :حدیث دل سپردن، آقاتهرانی، ص۱۳۳

گروه دین تبیان


پی نوشت ها:۱٫ابن بابویه، صفات الشیعه، ص۱۱، الاصول من الکافی، کتاب الایمان والکفر، باب الطاعه والتقوی، ج۲، ص۷۴، ح۳٫

۲٫بحار الانوار، ج ۴۷، ص۲٫

۳٫سوره مدثّر، آیه ۳۸٫

۴٫سوره روم، آیه ۱۰٫


 

 

نشانه‌های پیرو ولایت علوی از نگاه حضرت زهرا(س)

اشاره:

درباره اصل ولایت در قرآن کریم آیات متعددی وجود دارد و در احادیث متعددی از ولایت امام علی و سایر اهل بیت سخن گفته شده است. در مطلب حاضر نویسنده به برخی تلاش های حضرت زهرا(سلام الله علیها) در دفاع از ولایت علی(علیه السلام) و نشانه‌های شیعه واقعی از نگاه آن حضرت اشاره کرده است.

 

 

ولایت علی(علیه السلام) عامل یاس ابلیس و کافران

ابلیس از زمانی که تفاخر و خودبرتربینی کرد و از خلافت حضرت آدم(علیه السلام) سرباز زد، همواره بر آن بوده عدم شایستگی حضرت آدم(علیه السلام) و فرزندانش را برای این امانت و ماموریت الهی به اثبات برساند. از این رو با فریب حضرت آدم(علیه السلام) از راه وسوسه و سوگند دروغ و چشاندن میوه درخت ممنوع، حضرت آدم(علیه السلام) را از بهشتش بیرون راند و او را به شقاوت جسد مادی و دنیوی گرفتار کرد و از لطافت جسم بیرون آورد. (اعراف، آیه ۱۲ و ۲۰ و ۲۱؛ طه، آیات ۱۲۰ تا ۱۲۳؛ بقره، آیات ۳۵ تا ۳۷)

او همواره در کمین فرزندان آدم(علیه السلام) است و به دلیل این که دیده نمی‌شود (اعراف، آیه ۲۷) می‌تواند با نزدیک شدن و القای باطل و حرام، به قلب آدمی و تزیین و تدلیس و تشبیه باطل به حق (حجر، آیه ۳۹) آدمی را به شقاوت ابدی و دوزخ جلال و غضب الهی دچار کند.

اما هدایت درونی و بیرونی خداوند و الهامات تقوایی (شمس، آیات ۷ تا ۱۰) و هدایت‌های وحیانی (بقره، آیه ۳۸) مانع جدی بر سر راه مقاصد و اهداف شوم ابلیس و شیاطین پیرو اوست. از زمانی که هدایت الهی به واسطه وحی از طریق پیامبران(علیه السلام) صورت گرفت، ابلیس و شیاطین با مشکلاتی مواجه شدند و نتوانستند به مقصود خود برسند؛ زیرا در طول تاریخ انسان‌های بزرگی پدیدار شدند و در مقام ربانیون قرار گرفتند (آل‌عمران، آیه ۷۹) و ابلیس نتوانست بی‌لیاقتی و ناشایستگی مقام خلافت الهی را برای انسان به اثبات برساند.

البته او امیدوار بود که پس از پایان رسالت و هدایت وحیانی از طریق کتب و رسولان بتواند مردمان را گمراه کرده و آنان را به شقاوت ابدی دچار کند. اما زمانی که ولایت امیرمؤمنان علی(علیه السلام) و نصب ایشان از سوی خداوند به طور رسمی و علنی در روز غدیر خم ابلاغ شد و این‌گونه دین اسلام به اکمال و نعمت هدایت در قالب ولایت به اتمام رسید، ابلیس و کافران پیروش مایوس شدند (مائده، آیه ۳)؛ زیرا از این پس همان مسیر هدایت وحیانی به شکل دیگری انجام می‌گیرد و ارتباط خدا و انسان و آسمان و زمین قطع نشده و همواره فرشتگان بر اولیای معصوم الهی(علیه السلام) نزول می‌یابند (سوره قدر) و راهنمایان الهی در مقام ولایت، انسانها را سرپرستی و هدایت می‌کنند.

غدیر در تاریخ یک عید دانسته شده است؛ زیرا نقش کلیدی و اساسی در سرنوشت انسان‌ها پس از پایان نبوت و رسالت ایفا می‌کند و ولایت است که استمرار رسالت الهی و هدایت خداوندی است. از این رو فاطمه(سلام الله علیها) به مسئله غدیر احتجاج می‌کند و می‌فرماید که اگر کسی پس از غدیر ولایت را نپذیرد عذر و بهانه‌ای در پیشگاه خداوند نخواهد داشت. آن حضرت(سلام الله علیها) خطاب به مهاجرین و انصار کرد و فرمود: از من دور شوید و مرا به حال خود رها کنید، با آن همه بی‌تفاوتی و سهل‌انگاری‌هایتان، عذری برای شما باقی نمانده است. آیا پدرم در روز غدیر خم برای کسی جای عذری باقی گذاشت؟ (خصال؛ ج ۱، ص ۱۷۳، احتجاج: ج ۱، ص ۱۴۶)

توطئه‌های شیطانی برای نابودی ولایت

ابلیس و شیاطین بیکار ننشستند و با آنکه مأیوس و نومید شدند ولی به این دل خوش داشتند که تا می‌توانند جلوی قدرت‌گیری اولیای الهی را گرفته و سد راه ایشان شوند و اجازه ندهند تا مردم از اولیای الهی(علیه السلام) برای حرکت در مسیر صراط مستقیم استفاده کنند. این گونه است که از همان زمان ابلاغ ولایت و نصب ولایت الهی امیرمؤمنان علی(علیه السلام) توطئه‌ها آغاز شد که نخستین اقدام در این امر همان توطئه ترور پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) است که توسط ۱۲ منافق با پی کردن شتر پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) درگردنه‌ای اتفاق می‌افتد که البته به مدد الهی این توطئه ناکام می‌ماند و پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) به سلامت می‌رهد. (مائده، آیه ۶۷؛ صحیح مسلم، کتاب صفات المنافقین و احکامهم، احادیث ۹ و ۱۰؛ دلائل النبوه، بیهقی، ج ۵، ص ۲۵۷ و ۲۵۸؛‌ اسدالغابه، ابن اثیر، شرح حال حذیفه، ج ۱، ص ۴۶۸؛ المحلی، ابن حزم اندلسی، ج ۱۱، ص ۲۲۵؛ میزان الاعتدال، ذهبی، ج ۴، ص ۳۳۷، رقم ۹۳۶۲؛ و منابع دیگر حدیثی و تفسیری و تاریخی)

البته بعدها در هنگام رحلت پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) و درخواست قلم و دوات برای نگارش وصیت‌نامه و سپس در سقیفه بنی ساعده این روند ادامه پیدا می‌کند و غصب ولایت ظاهری اتفاق می‌افتد که با انکار و مخالفت حضرت امیرمومنان علی(علیه السلام) ، فاطمه(سلام الله علیها) و برخی از اصحاب از جمله سلمان محمدی، مقداد، ابوذر، عمار و برخی دیگر از اصحاب بویژه از بنی‌هاشم مواجه می‌شود.

جایگاه ولایت و اهل بیت(علیه السلام) از نگاه زهرا(سلام الله علیها)

خداوند در آیاتی از قرآن به صراحت از ولایت امیرمؤمنان علی(علیه السلام) سخن گفته که از جمله آنها آیه ۵۵ سوره مائده است که ولایت بر امت را بر خدا و پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) و امیرمومنان علی(علیه السلام) اثبات می‌کند؛ زیرا آن حضرت(علیه السلام) تنها کسی است که در هنگام رکوع انگشتری خود را انفاق می‌کند و خداوند با توصیف آن حضرت به این وصف ولایتش را تثبیت می‌کند؛ چنانکه در منابع تفسیری، ذیل آیه از شیعه و سنی نقل شده است، اما با این همه عده‌ای در برابر آن ایستادند و ولایت ظاهری را غصب کرده و خلافت را از صاحب الهی آن گرفتند.

در اینجا بود که حضرت فاطمه(سلام الله علیها) به حکم مسئولیت‌الهی و تکلیف و وظیفه شرعی به دفاع از ولایت برخاست. البته دفاع آن حضرت(سلام الله علیها) مبتنی بر مسایل شخصی و تعصب قومی و قبیله‌ای یا برای دنیا و موقعیت‌های شخصی و خانوادگی نبود، بلکه برای نجات و خوشبختی خود مردم بود. از این‌رو با اشاره به تاثیر ولایت امیرمومنان علی(علیه السلام) و لزوم پیروی از عترت طاهر(علیه السلام) به آثار و برکات آن در سعادت مردم و جامعه بشری اشاره کرده و می‌فرماید: به خدا سوگند، اگر حق- یعنی خلافت و امامت- را به اهلش سپرده بودند؛ و از عترت و اهل بیت پیامبر پیروی کرده بودند، حتی دو نفر هم با یکدیگر درباره خدا- و دین- اختلاف نمی‌کردند و مقام خلافت و امامت توسط افراد شایسته یکی پس از دیگری منتقل می‌گردید و در نهایت تحویل قائم آل محمد می‌شد که او نهمین فرزند از حسین(علیه السلام) می‌باشد. (الامامهًْ و التبصرهًْ: ص ۱، بحارالانوار: ج ۳۶، ص ۳۵۲، ح ۲۲۴)

آن حضرت(سلام الله علیها) بر همین اساس همواره به تبیین جایگاه حقیقی اهل‌بیت عصمت و طهارت چنانکه قرآن در آیاتی از جمله ۳۳ سوره احزاب اشاره کرده توجه داده و با توجه به این جایگاه والای اهل بیت خواهان تبعیت مردم از آنان می‌شود چنانکه فرمود: ما اهل بیت رسول خدا(صلی الله علیه و آله وسلم) وسیله ارتباط خدا با مخلوقاتیم، ما برگزیدگان خداییم و جایگاه نیکی‌ها، ما دلیل‌های روشن خداییم و وارث پیامبران الهی. (شرح نهج‌البلاغه، ج۱۶، ص ۲۱۱)

حضرت فاطمه زهرا(سلام الله علیها) در تعریف امام علی(علیه السلام) فرمود: او پیشوایی الهی و ربانی است، تجسم نور و روشنایی است، مرکز توجه تمامی موجودات و عارفان است، فرزندی پاک از خانواده پاکان می‌باشد، گوینده‌ای حقگو و هدایتگر است، او مرکز و محور امامت و رهبریت است. (ریاحین الشریعه: ج۱، ص ۹۳)

این جایگاه بلند است که امیرمومنان علی(علیه السلام) را شایسته ولایت و خلافت بر مردم ساخته است، نه نسبت خویشی و خانوادگی و قدرت و ثروت یا امور دیگری که در میان مردم به عنوان ملاک برتری و بزرگی مطرح است. مقام آن حضرت(علیه السلام) مقام پدری بر امت است چنانکه حضرت فاطمه(سلام الله علیها) در این‌باره می‌فرماید: حضرت محمد(صلی الله علیه و آله و سلم) و علی(علیه السلام) پدران این امت هستند، چنانچه از آن دو پیروی کنند آنها را از انحرافات دنیوی و عذاب همیشگی آخرت نجات می‌دهند و از نعمت‌های متنوع و وافر بهشتی بهره‌مندشان می‌سازند. (تفسیر الامام العسکری: ص ۳۳۰، ح ۱۹۱؛ بحارالانوار: ج ۲۳، ص ۲۵۹، ح ۸)

پس علت اینکه حضرت فاطمه(سلام الله علیها) بر ولایت اهل بیت(علیه السلام) تاکید دارد از باب یک نگاه خونی و نژادی و خانوادگی نیست، بلکه به سبب جایگاه ایشان و تاثیر این افراد در سعادت مردم است. ایشان ثمره اطاعت و امامت اهل بیت(علیه السلام) را اموری چون اتحاد امت و نظم اجتماعی جامعه اسلامی دانسته و می‌فرماید: خدا اطاعت و پیروی از ما اهل بیت را سبب برقراری نظم اجتماعی در امت اسلامی و امامت و رهبری ما را عامل وحدت و در امان ماندن از تفرقه‌ها قرار داده است. (بحارالانوار، ج ۴۳، ص ۱۵۸)

آن حضرت(علیه السلام) در جایی دیگر سعادت ابدی بشر را در گرو ولایت امیرمومنان علی(علیه السلام) و پذیرش آن دانسته و می‌فرماید: سعادتمند (به معنای) کامل و حقیقی کسی است که امام علی(علیه السلام) را در دوران زندگی و پس از مرگش دوست داشته باشد. (شرح نهج‌البلاغه ج۲، ص ۴۴۹ مجمع‌الزوائد: ج۹، ص ۱۳۲)

از نظر حضرت فاطمه(سلام الله علیها) هر کسی سعادت و خوشبختی را می‌جوید باید به ولایت علوی(علیه السلام) تمسک جسته و محبت علی(علیه السلام) را در دل و عمل داشته باشد و هرگز برخلاف خواست و فرمان علی(علیه السلام) نیندیشد و کاری نکند.

نشانه‌های شیعه واقعی

از نظر فاطمه(سلام الله علیها) ولایت تنها به محبت نیست که برخی گمان کرده‌اند، بلکه شیعه واقعی کسی است که علاوه بر محبت قلبی در فکر و عمل نیز شیعه و پیرو باشد و اطاعت ورزد.

آن حضرت(سلام الله علیها) فرموده است: اگر آنچه را که ما- اهل بیت عصمت و طهارت- دستور داده‌ایم عمل کنی و از آنچه نهی کرده‌ایم خودداری نمایی، تو از شیعیان ما هستی وگرنه، خیر. (تفسیر الامام العسکری: ص ۳۲۰، ح ۱۹۱)

اگر شیعه، مطیع اهل بیت(علیه السلام) و ولایت باشد بهترین جایگاه را در آخرت کسب خواهد کرد؛ زیرا بهترین‌ها در بهشت، اهل بیت(علیه السلام) و شیعیان ایشان هستند. آن حضرت(سلام الله علیها) در این‌باره می‌فرماید: شیعیان و پیروان ما و همچنین دوستداران اولیا ما و آنان که دشمن دشمنان ما باشند و آنهایی که با قلب و زبان، تسلیم ما هستند بهترین افراد بهشتیان خواهند بود. (بحارالانوار: ج ۶۸، ص ۱۵۵، س ۲۰، ضمن ح ۱۱)

روایت است که مردی به همسرش گفت: برو خدمت حضرت فاطمه زهرا(سلام الله علیها) و از او بپرس آیا من از شیعیان شما هستم یا نه؟

آن حضرت خدمت حضرت زهرا(سلام الله علیها) رسید و مطلب را پرسید. حضرت فرمود:

– به همسرت بگو اگر آنچه را که دستور داده‌ایم بجا می‌آوری و از آنچه که نهی کرده‌ایم دوری می‌جویی از شیعیان ما هستی وگرنه شیعه ما نیستی.

زن به منزل برگشت و فرمایش حضرت زهرا(سلام الله علیها) را برای همسرش نقل کرد. مرد با شنیدن جواب حضرت سخت ناراحت شد و فریاد کشید:

– وای بر من! چگونه ممکن است انسان به گناه و خطا آلوده نباشد؟

بنابراین من همیشه در آتش جهنم خواهم سوخت، زیرا هر کس از شیعیان ایشان نباشد همیشه در جهنم خواهد بود.

زن بار دیگر محضر فاطمه(سلام الله علیها) رسید و ناراحتی و سخنان همسرش را نزد آن حضرت بازگو کرد.

حضرت زهرا(سلام الله علیها) فرمود: به همسرت بگو؛ آن طور که فکر می‌کنی نیست. چه اینکه شیعیان ما بهترین‌های اهل بهشتند ولی هر کس ما را و دوستان ما را دوست بدارد، دشمن دشمنان ما باشد و نیز دل و زبان او تسلیم ما شود، ولی در عمل با اوامر و نواهی ما مخالفت کرده، مرتکب گناه شود، گرچه از شیعیان واقعی ما نیست اما در عین حال او نیز در بهشت خواهد بود، منتهی پس از پاک شدن از گناه.

به این طریق است که به گرفتاری‌های (دنیوی) و یا به شکنجه مشکلات صحنه قیامت و یا سرانجام در طبقه اول دوزخ کیفر دیده، پس از پاک شدن از آلودگی‌های گناه به خاطر ما از جهنم نجات یافته، در بهشت و در جوار رحمت ما منزل می‌گیرد. (بحارالانوار، ج ۶۸، ص ۱۵۵)

حضرت فاطمه(سلام الله علیها) اطاعت از ولی امر و مولی(علیه السلام) را به خوبی به نمایش گذاشت و در مسجد و خانه‌های انصار و مهاجران رفت و به دفاع از ولایت پرداخت و جان فرزندی که باردار بود و خود را بر سر راه دفاع از ولایت گذاشت و به سبب جراحات وارده و زخم جسمی و روحی که از اصحاب دید، در نهایت به شهادت رسید. این گونه شد که نخستین شهید ولایت، همسر مولی امیرمومنان علی(علیه السلام) فرزند رسول‌الله(صلی الله علیه و آله و سلم) شد.

منبع: کیهان

شاخص های اخلاقی شیعه

مشخصه اصلی شیعه واقعی

شاخص ها و ویژگی های اعتقادی ، اخلاقی و رفتاری و عملکردی شیعه را می توان در آیینه قرآن که تابلوی راهنمای زندگی انسان است، مشاهده کرد. به بیان دیگر مشخصه اصلی تشیع واقعی را در یک تابلوی کلی می توان چنین بیان کرد. « تسلیم و اطاعت محض خدا، و پرستش و ستایش او در هر وضعیت، با امامت قرآن و چهارده معصوم است» بیان همه شاخص های جزئی در مقام پاسخگویی به سؤلات ممکن نیست. از این رو به ذکر چند مشخصه بسنده می کنیم. می توانید به کتاب های ویژه ای که در این موضوع نوشته شده، و برخی از آنها را درذیل معرفی خواهیم کرد، رجوع کنید.

برخی از شاخص های اخلاقی و رفتاری شیعه

الف) ولایت پذیری

امام صادق (علیه السلام) در مورد میزان ولایت پذیری شیعیان فرمود: خدا رحمت کند شیعیان ما را که از سرشت ما و زیادى گل ما بوجود آمده، و با آب محبّت ما خمیرمایه ی وجودشان سرشته شده‌است، از این رو در غم ما غمگین، و در شادى ما شادمانند. [۱]

شاخصه ولایت پذیری در کلام علی (علیه السلام)

و امیر المؤمنین (علیه السلام) شاخصه ولایت پذیری شیعیان را این گونه معرفی می کند: شیعیان ما کسانى هستند که در راه ولایت ما و برای تقویت آن به یک دیگر بذل و بخشش مى‌کنند، و به خاطر عشق به ولایت ما با یک دیگر محبّت دارند، و براى زنده کردن فرمان ما و ماندگاری ولایت ما به دیدار یک دیگر مى‌روند. شیعیان ما در تقوا و کنترل نفس آن گونه اند که اگر خشمگین شوند، ستم نمى‌کنند، و اگر خشنود گردند، زیاده روى ندارند. براى همسایگان خود مایه برکت ، و براى هم نشین های خود مایه صلح و صفا هستند. [۲]

ب) عزت نفس و دوری از ذلت

شخصیت هر کس در گرو عزت نفس اوست. انسان به عزت نفس و تکریم شخصیت از همه چیز، حتی گاهی از آب و غذا بیشتر نیاز دارد. زیرا رنج گرسنگی و تشنگی موقتی است، ولی تحقیر شخصیت و آزردگی روح و روان به زودی و سادگی رفع نمی شود، بلکه ممکن است تا آخر عمر همراه انسان بماند.

عزت نفس در کلام امام صادق (علیه السلام)

براین پایه است که رئیس مذهب شیعه یعنی حضرت امام صادق (علیه السلام) پیروان خود را از هر عملی و گفتاری، و قرار گرفتن در هر موقعیتی که سبب ذلت نفس و تحقیر شخصیت گردد، نهی نموده است. آن حضرت در این مقام می فرماید: شِیعَتُنَا مَنْ لَا یهِرُّ هَرِیرَ الْکَلْبِ یطْمَعُ طَمَعَ الْغُرَابِ وَ لَا یسْأَلُ عَدُوَّنَا وَ إِنْ مَاتَ جُوعا، [۳] شیعیان ما (از فرط ذلت نفس، برای امورمادی و دنیایی) همانند سگ زوزه نمی کشند، و مانند کلاغ طمع نمی ورزند ،اگر از گرسنگی هم بمیرند دست نیاز و ذلت به سوی دشمنان ما دراز نمی کنند.

ج) استقامت و پایداری، در کنار تقوا و پرهیزگاری

قرآن کریم مکررا در مورد مجهز شدن به سلاح صبر و تقوا با بیان های مختلف از جمله «وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ ذلِکَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُور » [۴] اگر [ در جهاد مالی و جانی و در برابر تبلیغات زهر آگین و آزار و اذیت هایی که از یهودی ها و مسیحی ها و سایر کفار به شما می رسد،] استقامت کنیدو تقوا و پرهیزگاری پیشه کنید،(راه درستی را برای پیروزی و بی اثر کردن نقشه های دشمنان به کار گرفته اید،) زیرا این صبر و تقوا از کارهای مهم و مطمئن است.

مهمترین ویژگی شیعیان در کلام امام صادق (علیه السلام)

بر این اساس امام صادق (علیه السلام) یکی از مهم ترین ویژگی های شیعیان را تقوا و صبر در برابر سختی ها و حوادث گوناگون زندگی معرفی فرموده است. آن حضرت در گفتگویی با یکی از اصحاب خود فرمود: یا ابْنَ جُنْدَبٍ لَوْ أَنَّ شِیعَتَنَا اسْتَقَامُوا لَصَافَحَتْهُمُ الْمَلَائِکَهُ وَ لَأَظَلَّهُمُ الْغَمَامُ وَ لَأَشْرَقُوا نَهَاراً وَ لَأَکَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ وَ لَمَا سَأَلُوا اللَّهَ شَیئاً إِلَّا أَعْطَاهُمْ [۵] اگر شیعیان ما استقامت بورزند ملائکه با آنها مصافحه خواهند نمود و ابر بر سرشان سایه می افکند و روزهاى روشن و تابان دارند و از بالا و پائین نعمت بر آنها فرو می ریزد و هر چه از خدا بخواهند بایشان مى‌بخشد.

د) پایبندی به نماز اول وقت

امام جعفر صادق (علیه السلام) فرمود: شیعیان ما را در سه مورد آزمایش کنید: هنگام فرا رسیدن اوقات نماز که چگونه مراقب آن هستند، و در مورد اسرارى که نزد آنان هست که چگونه آن را از دشمنان ما حفظ مى‌کنند، و در زمینه اموالشان که چگونه بوسیله آن به برادرانشان یارى مى‌دهند. [۶]

ﮬ) شاخص های دیگری

همانند: بسیار تلاوت کردن قرآن و تدبر در آن ، زهد و ساده زیستی ، تلاش برای اصلاح خود و جامعه ، امانت داری و صداقت ، رسیدگی به امور خانواده و محبت به آنان، رعایت ادب در معاشرت با دیگران.

پی نوشتها:

۱.الحکم الزاهره، علیرضا صابری یزدی ، ترجمه محمد رضا انصاری، ص ۴۶۸، ناشر: سازمان تبلیغات اسلامی – قم

۲.بحار الانوار، علامه مجلسی، ج ۶۵، ص ۱۹۰، مؤسسه الوفاء بیروت – لبنان، سال انتشار ۱۴۰۴ ق

۳.بحار الانوار، علامه مجلسی، ج ۶۵، ص ۱۶۵، مؤسسه الوفاء بیروت – لبنان، سال انتشار ۱۴۰۴ ق

۴.آل عمران (۳)، آیه ۱۸۶و در آیات ۱۲۵ و ۱۲۰ همین سوره سوره های دیگر صبر و همراه با تقوا عامل موفقیت معرفی شده است

۵.بحار الانوار، علامه مجلسی، ج ۷۵، ص ۲۸۰، مؤسسه الوفاء بیروت – لبنان، سال انتشار ۱۴۰۴ ق

۶.بحار الانوار، علامه مجلسی، ج ۸۳، ص ۲۲، مؤسسه الوفاء بیروت – لبنان، سال انتشار ۱۴۰۴ ق

منبع: ویکی پرسش.