شیخ مفید
موقعیت شیعه در عصر شیخ مفید
اشاره: تشیع، تاریخ مظلومیت و غربت را با اشک و خون نگاشته است. بر فراز دار، در حبس های بی حساب، در شکنجه های مدام، در قتل و شکنجه زنان و کودکان، ناله های درد و مقاومت ر، هنوز می توان شنود. هرگز نمی توان آن را اسطوره و افسانه نامید. از تاریخ مسطور، یعنی راوی عیش حاکمان، هیچ گاه نمی توان روایت …
هدیه به شاعر از خزینه خالی
اشاره: امام باقر(علیه السلام)، در میان خاندان پیامبر(صلی الله علیه و آله) نخستین کسی بود که هم پدر و هم مادر وی فاطمی و علوی بودند؛ زیرا پدر او امام زین العابدین (علیه السلام) فرزند امام حسین(علیه السلام) و مادرش فاطمه (مکنی به ام عبدالله) دختر امام حسن مجتبی(علیه السلام) بود که از زنان با فضیلت و دانشمند بنی…
اَلْإرْشاد فی مَعْرفه حُجَجِ الله عَلَی الْعِباد.
اشاره: اَلْإرْشاد فی مَعْرفه حُجَجِ الله عَلَی الْعِباد (تألیف: ۴۱۱ق) معروف به «الارشاد» کتابی کلامی تاریخی به زبان عربی درباره تاریخ اهل بیت(ع)، نوشته ابو عبدالله محمد بن محمد بن نعمان عکبری بغدادی معروف به شیخ مفید متوفای ۴۱۳ هجری قمری از متکلمان و فقهای برجسته شیعه است. این کتاب در دو بخش تشکیل شده ک…
دیده شدن امام زمان (عج‌الله فرجه) با پدر بزرگوارش امام حسن عسکری (علیه‌السلام)
  اشاره: برخی در تولد امام مهدی(عج‌الله فرجه) تردید می کنند به ویژه مخالفین اهل بیت(علیهم‌السلام) تلاش دارند که در این مسئله خدشه ایجاد کنند. افزون بر دلایل دیگیری که بر تولد آن حضرت وجود دارد ، یکی از ادله تولد آن حضرت دیده شدن او در کنار پدر گرامی شان است از سوی کسانی است که در این مقاله از…
نقش متکلمین شیعه در گسترش مذهب شیعه
اشاره: در عصر ائمه شاگردان آنان، متکفل ترویج عقاید حق بوده اند که از بعضی آنها آثاری به یادگار مانده و بسیاری دیگر در قالب احادیث و روایات از طریق آنان از اهل بیت(علیهم‌السلام) به ما رسیده است. قرن چهارم و پنجم هجری، قرن ظهور متکلمین بزرگ شیعه، و پایه گذاران مکتب کلامی شیعه است که نقش مهمی را در تبیین مسائل کلامی اه…
نامه‎های امام زمان(علیه السلام) به شیخ مفید(ره).
  اشاره: توقیعات امام زمان(علیه السلام) نامه‌ها و نوشته‌های حضرت مهدی است که گاه در مورد سخنان غیر مکتوب ایشان نیز به کار رفته است. توقیعات امام زمان که در حدود ۸۰ مورد است، غالبا در دوره غیبت صغرا در موضوعات گوناگون اعتقادی، فقهی، مالی و... صادر شده است. نامه اول: برادر با ایمان و دوست رشید ما ن…
فضایل امام کاظم (علیه السلام) ازنگاه شیخ مفید.
اشاره: حضرتش در علم و حلم و تواضع و مکارم اخلاق و کثرت صدقات و سخاوت و بخشندگی ضرب المثل بود. بدان و بداندیشان را با عفو و احسان بی‌کران خویش تربیت می‌فرمود. شبها بطور ناشناس در کوچه‌های مدینه می‌گشت و به مستمندان کمک می‌کرد. مبلغ دویست، سیصد و چهارصد دینار در کیسه‌ها می‌گذاشت و در مدینه میان نیازم…
توقیعات امام مهدی (علیه السلام)به شیخ مفید (ره)
اشاره: توقیع به نامه‌ها و نوشته‌های امامان به ویژه امام مهدی (عج‌الله فرجه)، گفته می‌شود. در روایات بسیاری، تصریح شده که توقیعات امام زمان(عج‌الله فرجه) به خط خودِ امام بوده است. از دلایل این انتساب را وجود مهر امام (عج‌الله فرجه) در نوشته و یا تأکید امام (عج‌الله فرجه) بر نگارش نامه به دست خود شمرده‌اند. …
عدل و حکمت از دیدگاه شیخ مفید
چکیده در کلام عدلیه، اصل عدل و حکمت است.که زیر بنای بسیاری از مسائل کلامی بشمار می‏رود. از نظر عدلیه خدای تعالی عادل و حکیم است، و نسبت دادن ظلم و بدی به او روا نیست.نسبت میان عدل و حکمت، عموم و خصوص مطلق است، زیرا آنچه مصداق عدل کلامی است (تنزه از قبایح و عبث)مصداق حکمت نیز می‏باشد، ولی حکمت دو مصداق …
اوج کمال مکتب کلامى شیعه در عصر شیخ مفید
شیخ مفید، فقیه و متکلم شیعى بود که بیشتر در علم کلام تبحر داشت و مکتب کلامى شیعه در عصر او به اوج کمال رسید و مناظراتش با رهبران فرق معتزله و اشاعره نیز معروف بود. ۱۰۹۰ سال پیش در سال ۳۳۸ هجرى قمرى ، محمدبن محمدبن نعمان معروف به شیخ مفید، فقیه و متکلم بزرگ شیعى در حومه شهر بغداد دیده به جهان گشود. وى استا…
تقدم‌ شیعه‌ در علم‌ مکارم‌ اخلاق‌
اوَّلین‌ کسی‌ که‌ در این‌ علم‌ تصنیف‌ نمود، امیرالمومنین‌ علی‌ بن‌ أبیطالب‌ (علیه السلام) است‌ که‌ کتابی‌ در هنگام‌ مراجعتش‌ از جنگ‌ صِفّین‌ بنوشت‌، و آن‌ را به‌ سوی‌ فرزندش‌ حسن‌ یا محمد بن‌ حَنَفِیَّه‌ ارسال‌ فرمود. این‌ مکتوب‌، مکتوب‌ طویلی‌ است‌ که‌ تمام‌ أبواب‌ این‌ علم‌، و طرق‌ سلوک‌ آن‌، و مک…
ویژگى هاى تاریخ نگارى شیخ مفید
چکیده شیخ مفید برخلاف برخى تاریخ نگاران گذشته و حال، براى نقل و بررسى گزارش هاى تاریخى تنها به گزارش هاى پیشینیان اکتفا نکرده است. وى در کنار گزارش هاى تاریخى، از عناصر دیگرى استفاده کرده و توانسته است متون تاریخى متقن و قابل استنادى را فراهم آورد که پیش از او کمتر وجود داشت. در نوشته حاضر به این پرسش …
قطره ای از دریای عنایات حضرت جواد علیه السلام
طبق بینش وحیانی قرآن، پیامبر صلی الله علیه و آله و اولیاء الهی به اذن خداوند متعال علاوه بر ولایت تشریعی بر موجودات عالم، از ولایت تکوینی نیز برخوردارند؛ زیرا امامت امام معصوم علیه السلام به دو دلیل ثابت می شود: یکی نص از معصوم قبلی و دیگری سیره و روش آن حضرت و تصرف در موجودات به اذن الهی و صدور معجزات و ک…
سید مرتضی
علی بن حسین بن موسی (۳۵۵-۴۳۶ق)، معروف به سیدِ مرتضی، شریف مرتضی و علم الهدی، فقیه و متکلم امامی و از شخصیت‌های پرنفوذ اجتماعی شیعی. سید مرتضی مانند پدر و همچنین برادرش سید رضی، مدتی نقیب طالبیان بود و در بغداد زندگی می‌کرد و خلفای عباسی و حاکمان آل بویه به وی احترام می‌گذاشتند. وی همچنین مدتی امیر ا…
متکلمان معروف شیعه
  در مذهب شیعه امامیه عالمان دینی در حوزه های مختلفی پرورش یافته و خدماتی ارزنده را ربا دین اسلام انجام داده اند. یکی از حوزه های دینی حوزه کلام و مسائل اعتقادی است که عالمان شیعی برای دفاع از کیان اعتقادی و اثبات مسائل آن زحماتی را متحمل شده و آثار با ارزش علمی و کلامی را بر جای گذاشته اند. در سه…
پیشه زمینه و ریشه های کتب اربعه حدیث شیعه
 حدیث یکی از مهمترین ارکان و مبانی احکام و قوانین اسلام بلکه پایه و اساس بیشتر علوم اسلامی است . چه ، حدیث منحصر به احکام نبوده ، بلکه شامل مباحث الهی و اخلاق و تفسیر قرآن و سیره رسول اکرم و شرح غزوات و حوادث تاریخی دیگر می گردید . تفسیر خود یک قسمت از حدیث به شمار می رفت و به قول احمد امین ، دانشمند معا…