شعر
فدایى مازندرانى
میرزا محمّد (فدایى) مازندرانى (درگذشته نیمه دوم سده سیزدهم هجرى) از شعراى توانا و عاشورایى سرایانِ درد آشناى سده سیزدهم هجرى است. آقاى فریدون اکبرى شلدره اى، پژوهشگر فرهیخته که بر دیوان فدایى مازندرانى مقدمه جامعى نگاشته، و این مقتل منظوم حاوى «چهار نظام» را پس از تصحیح و تعلیق به دست چاپ سپرده اند…
فدوى خویى
ملاّ مهرعلى (فدوى) خویى (متوفاى ۱۲۶۲ هـ  . ق) از شعرا و فضلاى نیمه اول سده سیزدهم هجرى است. وى در زمانه محمّد شاه قاجار مى زیسته و طبق نوشته میرزا حسن زُنوزى بحرالعلوم، مردى بود عالم، عارف، جامع، حکیم، کثیرالکنایه، سریع القلم و در اکثر علوم متداول زمان خبیر و آگاه بوده است۱. ملاّ مهرعلى به سه زبان …
فردوسى طوسى
حکیم ابوالقاسم فردوسى (متوفاى ۴۱۶ هـ . ق) بزرگ ترین شاعر حماسه سراى ایران، بلکه جهان است و شاهنامه این سخنور توانا یکى از متون متین و منابع وزین و گران سنگ ادب پارسى است و اهل لغت در معانى واژه ها به ابیاتى از این اثر ماندگار استناد مى کنند. فردوسى براى آفرینش شاهنامه به مدت سى سال زحمت کشید، و تنها آرز…
فیضى دکنى
شیخ ابوالفیض فیضى دکنى (متوفاى ۱۳۰۰ هـ . ق) به سال ۹۵۴ هـ  . ق در تاگور از شهرهاى معروف هند به دنیا آمد و پس از آموختن علوم مقدماتى به تحصیل علوم ادبى و حدیث و تفسیر پرداخت و در نوجوانى به شهرت زودیابى نایل آمد. فیض دکنى، ملک الشعراى دربار اکبر شاه هندى بوده و از این روى بخشى از خمسه اى را که در اقتفاى …
شکوه حماسه عاشورا در شعر شاعران شیعه
 چند و چون هر انسانی به چند و چون دل اوست.۱ مؤمن به عزای حبیب خدا چون ننشیند که خداوند او را (أشدُّ حُباً) نسبت به خود خوانده است.۲ مسلمان بر حبیب خدا چون نگرید که اسلام فطری است۳ و خود چیزی به جز محبوبهای خداوند نیست.۴ یعنی که حبّ حبیبان خدا فطری است پس گریه بر سوگ آنان نیز فطری ا…
علاقه دختر امام حسین (علیه‌السّلام) به شعر و موسیقی
شبهه: آیا سکینه دختر امام حسین (علیه‌السّلام) به شعر و موسیقی پرداخته است آیا جایز است دختر امام چنان کند؟ پاسخ : شعر و موسیقی از نظر شرع مقدس بطور مطلق مذموم نیست و هیچگاه دین اسلام با این دو ابزار و وسیله هنری بطور همه جانبه مبارزه نکرده و آنها را مردود نمی‌داند بلکه درباره شعر از پیامبر چنین حدیثی آمده …
انوری ابیوردی
اوحدالدّین علی بن محمّد انوری معروف به انوری ابیوردی و «حجّه الحق» از دانشمندان و شاعران ایرانی سده ۶ قمری در دوران سلجوقیان است. انوری، در فلسفه، ریاضیات، نجوم و موسیقی دانشمند بود. او «عیون الحکمه» بوعلی را بازنویسی کرده و در البشارات فی شرح الاشارات ، اشارات او را شرح کرده است. انوری ابیوردی، در قصیده،…
سید محمدکاظم بلبل کابلی
سید محمد کاظم بلبل کابلی (۱۲۶۰- ۱۳۲۳ش) که گاه علامه بلبل یا علامه بلبل کابلی هم خوانده می‌شود، عالم و خطیب افغانستانی است که اشعار آیینی او به‌ویژه درباره واقعه عاشورا، به ۲۰ هزار بیت می‌رسد. او نزدیک به ۲۰ سال در حوزه‌های علمیه مشهد و نجف تحصیل کرد و سپس به افغانستان بازگشت. سید محمدکاظم در سال ۱۲۶۰ش د…
سید اسماعیل بلخی
سید اسماعیل بلخی (۱۲۹۹-۱۳۴۷ش) مشهور به شهید بلخی و علامه بلخی، در حوزه علمیه مشهد به تحصیل علوم اسلامی پرداخت و نقشی جدی در قیام مسجد گوهرشاد داشت. او سپس به زادگاه خود بازگشت و با تشکیل گروه‌هایی از جمله حزب ارشاد، برای اصلاح قانون اساسی و انتخابات مجلس شورای ملی افغانستان تلاش کرد. بلخی را پیشگام …
فرزدق
فرزدق همام بن غالب معروف به فرزدق از شعرای مشهور عرب در قرن اول و دوم هجری. قصیده‌ای که به صورت فی‌البداهه در ستایش امام زین العابدین(ع) و در برابر هشام بن عبدالملک سرود، معروف است. فرزدق به خاندان اهل بیت ارادت داشت ولی در عین حال در مدح خلفای اموی نیز شعر می‌سرود و نمی‌توان وی را در ردیف کمیت و دعبل که…
قاآنى شيرازى
حكيم ميرزا حبيب اللّه (قاآنى) شيرازى (متوفاى 1270 هـ  . ق) از چكامه سرايان بلند آوازه عصر قاجاريه است. وى فرزند ميرزا محمّدعلى (گلشن) شيرازى (متوفاى 1234 هـ  . ق) است هنگامى كه در سن يازده سالگى، پدر را از دست داد و ضمن آن كه با فقر و تنگدستى دست و پنجه نرم مى كرد، به تحصيل علوم متداول زمانه خود پرداخ…
اشعار نبوی امیر خسرو دهلوی
امیر خسرو دهلوى امیر خسرو دهلوى (متوفاى ۷۲۵هـ  . ق) به سال ۶۵۱ هـ. ق در شهر پیتالى از توابع دهلى در خانوده اى اشرافى به دنیا آمد و به سال ۷۲۵ هـ  . ق در سن ۷۴ سالگى در شهر دهلى بدرود حیات گفت و در کنار مراد روحانى خود نظام الدین اولیا به خاک سپرده شد. او چونان شیخ مصلح الدین شیرازى (متوفاى ۶۹۱ هـ  . ق…
مدح رسول الله در سروده های ابوالحسن فراهانی
ابوالحسن فراهانى سیّد ابوالحسن حسینى فراهانى (متوفاى ۱۰۲۸ هـ  . ق به بعد) از دانشمندان بنام علوم عقلى و نقلى و کلامى و ادبى در نیمه اول سده یازدهم هجرى است و «شرح مشکلات دیوان انورى» از تألیفات ارزشمند آن حکیم سخنور است که به اهتمام استاد مدرس رضوى پس از تنقیح و تصحیح توسط انتشارات دانشگاه تهران چاپ و م…
كمال الدين مسعود خجندى
شيخ كمال الدين مسعود خجندى متخلّص به كمال و معروف به شيخ كمال از عرفا و شعراى مشهور سده هشتم هجرى است كه وفات او در سومين سال از سده نهم (803 هـ  . ق) اتفاق افتاده است. وى در خجند از شهرهاى ماوراء النّهر به دنيا آمد و از سنين جوانى به شاعرى پرداخت و ديرى نپاييد كه شهرت او از زادگاهش فراتر رفت و غزلي…
اهل بیت در اشعار سنايى غزنوى
حكيم سنايى غزنوى (متوفّاى 545 هـ  . ق) با نام مجدود و كنيه ابوامجد از شاعران گرانمايه و عارفان بلندپايه نيمه اوّل شده ششم هجرى است. وى در اواسط نيمه دوم سده پنجم در غزنين به دنيا آمد و در ايام جوانى به دربار غزنويان راه يافت و به ستايش سلطان مسعود (492ـ509هـ . ق) و پسرش بهرام شاه (511ـ548هـ . ق) پردا…
غزل معروف شهریار در وصف امیرالمؤمنین، علی(ع)+ دستخط
 شعر آیینی یکی از جریان‌های قوی شعری در میان شاعران فارسی‌زبان در کشورهای مختلف است که کنار دیگر جریان‌های قوی شعری مانند شعر اجتماعی به حیات خود ادامه می‌دهد. در این میان میزان قابل توجهی از  این سروده‌ها به آثار شاعران جوانی اختصاص دارد که با مضامین نو و بدیع‌تر تلاش دارند پا جای پای بزرگان خود …