سنین پیری

نوشته‌ها

برای شادابی مادر مسن‌تان بکوشید

وقتی مادر دیگر جوان نیست

معمولا وقتی فرزندان یک خانواده به سن و سال جوانی می‌رسند، مادرشان پا به سنین پیری گذاشته یا سال‌های آخر دوره میانسالی را سپری می‌کند.

کیفیت زندگی فرزند جوان خانواده، به کیفیت زندگی مادر و پدرش بستگی دارد و چون به احتمال زیاد مادر است که اوقات بیشتری را در کنار دختر یا پسر جوانش می‌گذراند، سلامتی و شادابی جسم و روانش با سلامت و نشاط دیگر اعضا به ویژه فرزند جوان بیشتر در ارتباط است. هر قدر که بتوانید در جهت حفظ سلامتی و توانایی جسمی و سرزندگی مادرتان در این سال‌ها بیشتر بکوشید، دوران بهتر و مفیدتری را پیش‌رو خواهید داشت.

البته توجه به این نکته فقط برای فرزند یا فرزندانی که هنوز با مادر زندگی می‌کنند مهم نیست بلکه دختران یا پسرانی که ازدواج کرده‌اند و خود تشکیل خانواده داده‌اند، هم نقشی مهم دارند. بدانید که کیفیت «سال‌های طلایی» زندگی شما به سلامت جسمی و روانی مادرتان بستگی دارد که اکنون دیگر جوان نیست. هر آنچه در این جا برای بهبود شرایط مادران گفته می‌شود، برای حفظ نیروی جسمی و سلامتی روانی پدران در همین سنین هم صدق می‌کند و مانند آن اهمیت دارد.

اگر می‌بینید که مادرتان هنوز سرحال است و از شرایط خودش راضی است، فراموش نکنید که اوضاع همیشه این طور نخواهد بود و اگر از الان برای حفظ سلامتی‌اش برنامه‌ریزی و کار نکند، چند سال بعد به مشکلات عدیده‌ای دچار خواهد شد. برای تغییر شرایط کنونی به شرایطی بهتر دو چیز لازم است:

اول این که مادرتان راضی به قبول و اعمال این تغییرات باشد.

دوم این که شما بدانید باید چه کنید که او احساس راحتی کند.

وقتی ما چندین سال طبق یک رویه مشخص زندگی می‌‌کنیم، تغییر آن مشکل خواهد بود. بنابراین بهتر است زمانی که او می‌داند که باید در بهبود کیفیت زندگی و حفظ سلامتی‌اش نقشی فعال بازی کند، به تدریج این تغییرات شکل بگیرد. در این صورت هم خودش لذت خواهد برد و هم این که شما با راهنمایی او خواهید توانست راحت‌تر شرایط دلخواه و مفیدی برایش فراهم کنید.

منبع: سلامت نیوز

حق شگفت‌ پدر و مادر در سنین پیری

جوانی در زمان زنده بودن پدر و مادرش به آنان فراوان خدمت می‌کند، پس از مرگ والدین خود در وصیت‌نامه ایشان این جمله را می‌بیند: «فرزندم، مقداری بدهکار هستم و از عهده پرداختش برنیامدم، تو از جانب من این بدهی را ادا کن!».

به آنان همواره دعا کن

پروردگار هستی، برای پدران و مادران سالخورده، اکرامی شگفت و احترامی شکوهمند را می‌طلبد و می فرماید:

«اگر هر دو یا یکی از آنها در نزد تو پیر و سالخورده شوند، زنهار کوچک‌ترین کلمه‌ای که رنجیده خاطرشان کند، مگویی! و کم‌ترین آزاری به آنها نرسانی! و با ایشان به اکرام و احترام سخن بگو! و همیشه پر و بال تواضع را با کمال مهربانی نزد پدر و مادر بگستران! و همواره دعایشان کن و بگو:”پروردگارا، با آنها مهربانی کن، همان گونه که مرا در کودکی مهربانانه پرورش دادند».۱

اُف گفتن، به معنای کم‌ترین اظهار ناراحتی است؛ یعنی فرزند حتی حق ندارد در مقابل پدر و مادر خویش کوچک‌ترین نارضایتی را در زبان یا چهره‌اش ظاهر گرداند و آنها را از خود برنجاند.۲

امام صادق(علیه السلام) در تفسیر این آیه فرمود:

در صورتی که به خاطر پیری و ضعف و کم‌حوصلگی تو را ناراحت و دلتنگ کردند، به آنان اف نگو! و اگر حتی تو را زدند، صدایت را بلند نکن! با آنان با سخن کریمانه و کلام بزرگوارانه رو به رو شو و اگر باز به روی تو دست بلند کردند، بگو: «خداوند هر دوی شما را مورد مغفرت قرار دهد» و این نیست مگر قول کریم. نهایت تواضع و فروتنی را نسبت به آنان رعایت کن و جز به رحمت و رأفت به آنان نظر مینداز! و صدا و دستت را بالای صدا و دست آنان بلند مکن! و جلوتر از ایشان منشین و برایشان مقدم مشو!

به آنان همواره دعا کن و بگو :«خدایا این دو نفر را مورد رحمت خود قرار ده، چنان که در کودکی مرا پرورش دادند تا به این‌جا رسیدم».۳ امام صادق(علیه السلام) می فرمایند: در صورتی که به خاطر پیری و ضعف و کم‌حوصلگی تو را ناراحت و دلتنگ کردند، به آنان اف نگو! و اگر حتی تو را زدند، صدایت را بلند نکن! با آنان با سخن کریمانه و کلام بزرگوارانه رو به رو شو و اگر باز به روی تو دست بلند کردند، بگو: «خداوند هر دوی شما را مورد مغفرت قرار دهد» و این نیست مگر قول کریم حق عظیم پدر و مادر پس از مرگ سرور و آقای نیکوکاران در روز قیامت، کسی است که پس از درگذشت پدر و مادر خود، به آنان نیکی و احسان نماید.۴

جوانی در زمان زنده بودن پدر و مادرش به آنان فراوان خدمت می‌کند، پس از مرگ والدین خود در وصیت‌نامه ایشان این جمله را می‌بیند: «فرزندم، مقداری بدهکار هستم و از عهده پرداختش برنیامدم، تو از جانب من این بدهی را ادا کن!» پسر می گوید: «به من هیچ ربطی ندارد، می‌خواستند خودشان در زمان حیات بدهی خود را ادا کنند.» او از خداوند حتی برای آنان طلب مغفرت نیز نمی‌کند. از این رو خداوند دستور می‌دهد وی را از جمله عاق شده‌ها ثبت کنند.۵

و در مقابل فرزندی که در حیات پدر و مادر عاق شده است، ولی چون پس از مرگ آنها بدهی آنها را ادا می‌کند و برای آنها طلب مغفرت می‌نماید، جزء نیکوکاران به پدر و مادر ثبت می‌شود.۶

عمده حقوق والدین پس از مرگ عبارت است از:

۱- عمل‌کردن به وصیت والدین، چنان‌چه براساس قوانین شرعی باشد؛

۲- دعا و درخواست رحمت و مغفرت از خدا برای ایشان؛

۳- رسیدگی به بدهکاری مالی ایشان؛

۴- انجام عبادات و خواندن قرآن و نماز و هدیه‌کردن ثوابش به روح ایشان؛

۵- خواندن نماز قضا و گرفتن روزه قضای آنها؛

۶- مداومت بر زیارت قبور ایشان؛

۷- حفظ مودّت و ارتباط سالم خانوادگی پس از ایشان؛

۸- احسان به آشنایان و دوستان ایشان پس از وفاتشان؛

۹- صدقه‌دادن و خدمت به مردم به نیت آنان؛

۱۰- زیارت معصومین(علیهم السلام) به نیت ایشان.۷

پی‌نوشت‌ها

۱-(…إِمّا یبلُغَنَّ عِندَکَ الکِبَرَ أحَدُهُما أو کِلاهُما فلا تَقُل لَهُما اُفٍّ وَ لا تَنهَرهُما وَ قُل لَهُما قَولاً کَریماً * وَ اخفِض لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحمَهِ وَ قُل رَبِّ ارحَمُها کَما رَبَّیانی صَغیراً) اسراء(۱۷)، ۲۳ـ۲۴

۲- یثربی، سید محمد، سیری در رساله حقوق امام سجاد(علیه السلام)، ج۲، ص۲۰۰

۳- شیخ کلینی، الکافی، ص۱۵۷

۴- رسول الله(صلی الله علیه و آله و سلم): «سَیدُ الأبرارِ یومَ القِیامَهِ رَجُلٌ بِرَّ والِدَیهِ بَعدَ مَوتِهِما» علامه مجلسی، بحار الانوار، ج۷۴، ص۸۶، ح۱۰۰

۵- علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۷۴، ص۸۶

۶- علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۷۴، ص۸۶

۷- ر.ک: نیلی‌پور، مهدی، بهشت اخلاق، ج۲، ص۵۴۴

منبع: پایگاه اطلاع رسانی حجت الاسلام و المسلمین آقاتهرانی