روایات
مصداق «اهل الذّکر» در روایات اهل بیت(علیه السلام)
اشاره: اهل‌الذکر ترکیبی اضافی و مرکب از « اهل » و « ذکر » است. واژه أهل به معانی سزاوار و لایق به چیزی، مختار و منتخب، خاندان، خویشان، عیال و فرزندان، ملت و امت و... آمده است که قدر جامع همه آن‌ها تعلق، سنخیت، أنس و الفت داشتن با چیزی و اختصاص داشتن به آن است. البته هرچه تعلق چیزی به چیزی بیش‌تر باش…
مراد از «اولى الامر» در روایات اهل سنّت
اشاره: اوُلو الْاَمْر، کسانی که برطبق قرآن، اطاعت از آنان واجب است. این واژه در آیه ۵۹ سوره نساء به‌کار رفته است که به آیه اولو الامر شهرت دارد. در خصوص عصمت اولو الامر و اینکه چه کسانی هستند، بحث‌های بسیاری در کتاب‌های کلامی و تفسیری صورت گرفته است. به باور شیعیان آیه اولو الامر بر عصمت اولو الامر د…
بایستگى امامت در پرتو روایات
اشاره: امامت رهبری و پیشوایی جامعه اسلامی به نصب الهی و جانشینی پیامبر اکرم(ص) در امور دینی و دنیوی است. این آموزه، از اصول مذهب شیعه و از اختلافات اعتقادی میان شیعه و اهل سنت است. اهمیت امامت نزد شیعیان باعث شده که آنان امامیه لقب گیرند. در باره امامان پس از پیامبر بزرگوار اسلام صلى الله علیه و آله، و ب…
لزوم برترى امام از دیدگاه اهل سنّت
اشاره: چکیده مسئله خلافت (جانشینی پیامبر صلی الله علیه و آله) بعد از ارتحال رسول الله مورد اختلاف صحابه قرار گرفت. جمعی از آنان، یعنی اهل سنّت، امامت را تابع انتخاب دانسته و آن را امری فقهی می دانند که به خود مسلمانان واگذار شده است و جمعی دیگر، یعنی شیعیان ، قائل به نص و انتصاب امامت شده و آن را از مسائل …
علم غیب پیامبر و امامان(علیه السلام) تعلیم الهی
اشاره: علم غیب، گونه‌ای آگاهی که در حالت طبیعی برای انسان دست‌یافتنی نیست و خداوند، برخی انسان‌ها را از آن بهره‌مند می‌کند. بنابر آموزه‌های شیعی، آگاهی از غیب، مخصوص خداوند است؛ ولی او بنابر مصالحی، برخی انسان‌ها را از آن بهره‌مند می‌کند. با این حال، برخی علوم غیبی مانند علم به ذات خداوند، مخصوص خود اوست …
ابو حاتم بن حبّان و مصادیق «دوازده خلیفه»
اشاره: حدیث دوازده خلیفه حدیثی از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) که خلفای بعد از خود را در دوازده خلیفه منحصر کرده‌اند که همه از قبیله قریش هستند. این حدیث با الفاظ مختلفی از جابر بن سمره از پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) در صحیح بخاری آمده و از نظر حدیث‌شناسان اهل سنت حدیثی صحیح است. شیعیان ا…
مقصود از «مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الکِتاب» در قرآن
    اشاره: با مراجعه به روایات تفسیرى اهل سنّت و شیعه پى مى بریم که مقصود از ( مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتابِ) «کسى که علم کتاب (و آگاهى بر قرآن) نزد اوست» در آیه ۴۳ سوره رعد، اهل بیت عصمت و طهارت و در رأس آنان على بن ابى طالب(علیه السلام) است. در اینجا روایات شیعه و اهل سنّت را مور…
قیامهای علویان در زمان امام رضا علیه السلام (۴)
اشاره: قیام محمد بن جعفرعلیه السلام، معروف به دیباج (۲۰۰ق.)عصر امام رضا علیه السلام شاهد حرکتی دیگر از جانب علویان علیه عباسیان بود .این حرکت توسط محمد دیباج سازماندهی شد. او از فرزندان امام صادق علیه السلام بود وگروهی از شیعیان گمان کردند که بعد از جعفر بن محمد علیه السلام امامت شیعیان به وی می رسد …
نقش موالی در تشیع
اشاره:  یکی از نظریات در مورد آغاز تشیع یا رشد و گسترش آن در قرن اوّل، آن است که موالی از خارج محدوده اسلامی به این گستره وارد شدند و با اهداف خاص خود که اغلب غیر خیرخواهانه نیز بود، محبّت اهل بیت علیه السلام را به عنوان تشیّع برگزیده و با مخلوط کردن آموزه های قلبی خود با این محبّت، این مکتب را به وجود آورد…
عوامل نادیده گرفتن غدیر و اجتماع در سقیفه
چکیده(۱) واقعه مهم غدیرخم، از طریق روایات شیعه و سنی، به طور متواتر نقل شده است و در اصل وقوع آن هیچ تردیدی نیست . پس باید به این پرسش پاسخ داد که چه عواملی سبب شد تا پس از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله، مردم، بخصوص انصار، بدون توجه به واقعه غدیر خم، در سقیفه اجتماع کردند و اقدام به تعیین جانشی…
مناقب پیامبر در روایات.
اشاره: در روایات گوناگون و متنوع شیعه از فضائل بیکران رسول گرامی اسلام سخن گفته شده است. که برخی از آنها را به طور اجمال در این جا ذکر مینمایم تا قطرهای از دریای فضائل ایشان را درک کرده باشیم مانند این روایت که خداوند بهتر از ایشان نیافریده است . روایات ۱ .  در کتاب «عیون اخبار الرضا علیه السلام…
امام مهدی (عج) در روایات.
اشاره: روایات فراوانی درباره حضرت مهدی (علیه السلام) در مجامع حدیثی و روایی شیعه و اهل‌سنت وجود دارد که در آن علاوه بر نام و مشخصات مهدی علیه السلام، برخی از ویژگی‌های ایشان نیز بیان شده است. این روایات به شیعه یا مذهب خاصی از مسلمانان اختصاص ندارد و در زمره اخبار مشترک همه فرق اسلامی محسوب می‌شود. بی…
تصریح به دوازده خلیفه در بیان اهل بیت(علیه السلام)
اشاره:  در متون اهل سنت احادیث نبوی در باره خلفای دوازده گانه پیامبر اسلام (صلی‌الله علیه و آله)به صورت کلی نقل شده است. این خلفاء و جانشنیان پیامبر با عبارات متنوع تحت عناوین دوازده امیر و دوازده خلیفه که همه آنان از قریش اند از سوی اهل سنت مورد قبول قرار گرفته است اما هرگز نخواسته اند مصداق آنها را …
امامت درحدیث
اشاره: در احادیث نبوى، امام شناسی  جزئى از تفقه ضرورى دین شناخته شده و امامت، بخشى از اسلام است و امامان، نجوم آسمان هدایت و جدا ناشدنى از قرآن و نیز خلیفه، وصی،  ولى امر و حاکم معرفی شده اند. امامت در حقیقت استمرار ولایت پیامبر اسلام است که امت اسلامی به آن نیازمند است. به همین دلیل پیامبر(صلی‌الله علیه…
چهل حدیث « عدل الهی ».
اشاره: در آیات قرآن کریم، عادل بودن و قیام به عدل به عنوان یک صفت مثبت برای خداوند ذکر شده است یعنی در قرآن تنها به تنزیه خداوند از ظلم و ستم در آیات قرآن قناعت نشده است بلکه به طور مستقیم نیز صفت عدالت برای خداوند اثبات شده است چنانکه می فرماید: «شهدالله انه لا اله الا هو والملائکه واولوالعلم قائما…
عبدالعزیز جلودی.
اشاره ابواحمد عبدالعزیز بن‌ یحیی‌ بن‌ احمد بصری‌، مشهور به عبدالعزیز جَلودی‌ (؟ ـ ۳۳۲/۳۳۰ق)، از روات و فقهای شیعه در قرن‌ سوم‌ و اوایل‌ قرن‌ چهارم‌ قمری. منزلت او در بصره چنان بوده که او را شیخ بصره خوانده‌اند. تفسیر علی (علیه السلام)، مسند علی (علیه السلام)، مجموع قرائات علی (ع) و...، از آثار اوست. …