رفتار مناسب

نوشته‌ها

روش برخورد با شوهر بی‌مسئولیت

اغلب اوقات همسرتان فراموش می‌کند که دارای خانواده مستقل است و مسئولیت‌هایی در قبال شما دارد؟ وظایفش را انجام نداده و در پی لذت‌های مجردی خود به سر می‌برد؟ با شیوه برخورد با شوهر بی‌مسئولیت همراه ما باشید.

به قول چرچیل، مسئولیت‌پذیری بهایی است که برای بزرگی می‌پردازید. بی‌مسئولیتی از خصایص ناپسند شخصیتی است که در وجود تعدادی از افراد نهادینه شده است و متاسفانه در روابط صمیمانه و عاطفی نظیر ارتباط با همسر نیز خود را به شکلی پررنگ نشان می‌دهد.

شوهر بی‌مسئولیت

این دسته از افراد عموما خصلت بی‌مسئولیتی را از محیط خانواده و در ارتباط مستقیم با آموزش‌های پدر و مادر کسب کرده‌اند و یا در برهه‌ای از زندگی خود از طریق ارتباط با افراد بی‌مسئولیت به این نتیجه رسیده‌اند که چنانچه در مقابل امور مختلف زندگی بی‌مسئولیت باشند، پاداش بهتری دریافت خواهند کرد و زندگی راحت‌تر با دغدغه کمتر را سپری خواهند کرد.

بی‌مسئولیتی، زن و مرد نمی‌شناسد! حتما در اطرافیان خود همسرانی را دیده‌اید که به تنهایی بار مسئولیت زندگی را بر دوش می‌کشند، کسانی که بی‌توجهی همسرشان به انجام امور خانه، رسیدگی به امر و معاش خانواده و … باعث شده مسئولیت مضاعفی را متحمل شوند. اگر پای درددل این افراد بنشینید خواهید دید که چقدر از بی‌مسئولیتی همسرانشان شاکی هستند.
اگر شما هم با این مشکل دست و پنجه نرم می‌کنید و علاقمند هستید، همسرتان اندکی مسئولیت‌پذیر شود، توصیه می‌کنیم به راهکارهای پیشنهادی زیر توجه کنید:

در مقابل همسر بی‌مسئولیت بی‌تفاوت عبور نکنید

حواستان باشد عدم مسئولیت‌پذیری همسرتان را خیلی بی‌اهمیت تلقی نکنید، البته نمی‌گوئیم از این که این مشکل مهم است، هراسی به دل راه دهید بلکه فقط باید آن را جدی بگیرید و به فکر چاره کار باشید. چون اگر دلیل عدم انجام وظایف، مسئولیت‌پذیر نبودن همسرتان باشد، بی‌شک در مراحل بعدی زندگی و حتی در تربیت فرزندانتان با مشکلات عدیده‌ای مواجه خواهید شد.

صبور باشید

در وهله اول سعی کنید با این موضوع کنار بیایید و اجازه دهید گذر زمان شما را به هدف‌تان نزدیکتر سازد. البته در گذر زمان، لازم است صبری فعال داشته باشید نه صبر منفعل. منظور از صبر فعال، صبری است که شما را وادار می‌کند، به جای بی‌توجهی به این مساله و یا دست رو دست گذاشتن، به حل مشکل‌تان بپردازید. به عبارت دیگر صبورانه رفتار کنید و برای خروج از این وضعیت، به طور مستمر و بی‌وقفه تلاش کنید.
اگر می‌خواهید مسئولیت‌پذیری را به همسرتان بیاموزید، نباید همیشه همه کارهایی که بر عهده دیگری است، انجام دهید.

رفتارتان را تغییر دهید

این حقیقت را بپذیرید که همسرتان مسئولیت‌پذیر نیست. این شمایید که باید رویه‌تان را تغییر دهید تا همسرتان مسئولیت‌پذیر شود. به طور یقین بپذیرید رفتار همسرتان با تغییر رفتار شما تغییر خواهد کرد و شما انعکاس تغییر رفتار خود را در رفتار همسرتان خواهید دید.

جایگاه‌تان را در زندگی مشخص کنید

اگر می‌خواهید همسری مسئولیت‌پذیر داشته باشید، باید حد و حدودها را بشناسید و اندازه‌ها را رعایت کنید. زن و شوهر، هر یک باید ابتدا مسئولیت خود را به همسرش گوشزد نماید، سپس از او بخواهد که در انجام برخی از کارها به او کمک کند. توجه به این تفاوت جایگاه باعث می‌شود که هر یک از طرفین بدانند که اگر نباشند زندگی‌شان لنگ خواهد ماند، پس باید حتی المقدور وظیفه‌شان را به نحو احسن و به بهترین شکل ممکن انجام دهند.

همه کارها را انجام ندهید

اگر گمان می‌کنید می‌توانید با بر عهده گرفتن مسئولیت همه کارها، همسرتان را تادیب یا اصلاح کنید، باید بگوییم سخت در اشتباهید! این روش نه تنها مفید به فایده نیست بلکه باعث وخیم‌تر شدن شرایط‌تان می‌شود. وقتی زن یا مرد، انجام کارهای همسرش را بر عهده می‌گیرد، ناخواسته تصور می‌کند کار بسیار بزرگی انجام داده و طرف مقابلش برای همیشه باید مدیون محبت‌های او باشد. به بیان دیگرهر دو نسبت به هم طلبکار می‌شوند. برای جلوگیری از این حس، بهتر است هر یک از زن و شوهرها به انجام وظایف خودشان در زندگی بپردازند.
از سوی دیگر، قبول بیش از حد مسئولیت‌های زندگی، باعث می‌شود همسرتان به وظایف خویش آگاه نباشد و یا با توسل به هر ترفندی از انجام آنها سرباززند. همسرتان با زندگی در کنار شما فهمیده است، شما تمامی کارها را انجام می‌دهید، پس با خیال راحت از زیر بار مسئولیت شانه خالی کرده و تا جایی که امکانش هست انجام وظایفش را به شما واگذار می‌کند. سعی کنید به اندازه وظایف خودتان، کارها را بر عهده بگیرید، نه خیلی زیاد و نه خیلی کم! بهتر است گاهی همسرتان را با مشکلات روبرو کنید، ولی خودتان برای مدتی هم شده، برای حل آن مشکل تلاشی نکنید و یا لااقل خیلی زود برای حل آن مشکل وارد عمل نشوید.
برای ایجاد تغییر، باید این حقیقت را بپذیرید که همسرتان مسئولیت‌پذیر نیست و این شما هستید که باید رویه‌تان را تغییر دهید تا همسرتان مسئولیت‌پذیر شود.

جابجایی‌ نقش‌ها ممنوع

گاهی اوقات زن یا مرد، از سر محبت افراطی و یا با اتکا به این فکر اشتباه که همسرش به درستی نمی‌تواند آن کار را انجام دهد، سعی می‌کند تمامی وظایف دیگری را تقبل نماید. معمولا این سبک زندگی، به جابجایی نقش‌های زن و شوهر منجر می‌شود؛ مثلا، ممکن است مردی به زنش بگوئید: «با درآمد خوبی که داری، پس از این، برای تهیه مایحتاج شخصی‌ات، به من وابسته نباش.»

یکی از نکات مهمی که در ارتباط با مسئولیت زوجین، این است که مواظب باشید، کمک شما در ذهن همسرتان، به جابجایی نقش منجر نشود. مسئله بسیار مهم این است که محبت امروز شما، وظیفه‌تان تلقی نشود. لازم است، با همسرتان به صورت شفاف و صریح گفتگو کنید. اگر چه در این باره، استثتاهای زیادی وجود دارد و این مسئله هرگز به معنای بی‌توجهی به همکاری و کمک زوجین به یکدیگر نیست، چه بسا کمک به همسر، محبت و مهربانی بسیاری را به دنبال دارد ولی آن چه مهم بوده این است که بر عهده گرفتن تمامی وظایف همسر نباید همیشه و در همه حال بر عهده شما باشد.

همسرتان در بن بست تنبلی

برای وادار کردن همسران مسئولیت ناپذیر به همکاری می‌توانید از تکنیک «بن بست در تنبلی» استفاده کنید. در این روش شما باید به نوعی آن را مجبور به انجام کار خاصی کنید. انجام کاری را از همسرتان تقاضا می‌‌کنید و بعد می‌نشیند و تماشا کنید. در این روش شما هم باید صبر زیادی داشته باشید، مثلا اگر همسرتان انجام کاری را به تعویق انداخت، خودتان هرگز پیشقدم نشوید و مسئولیت انجام آن را بر عهده نگیرید بلکه سعی کنید زمان بیشتری در اختیار همسرتان قرار دهید. تجربه نشان داده است وقتی فرد به بن بست برسد، یعنی دقیقا زمانی که چاره‌ای نداشته باشد، می‌تواند مسئولیت انجام کارها را به خوبی بر عهده بگیرد.

مشاوره بگیرید

گاهی لازم است با شرکت در جلسات روان درمانی، زوج درمانی و خانواده درمانی علت اصلی این مشکل را ریشه‌یابی کنید و با بهره‌گیری از کمک‌های تخصصی در جهت رفع آن برآئید.

منبع: نمناک برگرفته از تبیان؛

آرام‌بخشی برای همسران

پیش از این در مقاله‌ای با عنوان «مدارا با زن، کلید زندگی شیرین» در باره ی فواید مدارا در زندگی زناشویی صحبت کردیم و مصادیق آن را نام بردیم و در این مقاله به توضیح آن مصادیق می‌پردازیم:

الف: عفو و بخشش

در روابط اجتماعی، عفو و بخشش از صفاتی است که موجب پیوند و محبت با یکدیگر می‌شود، از این رو در قرآن نسبت به این صفت، سفارش فراوان نموده است:

‌ای کسانى که ایمان آورده‌‏اید! بعضى از همسران و فرزندانتان دشمنان شما هستند، از آنها بر حذر باشید و اگر عفو کنید و چشم بپوشید و ببخشید،(خدا شما را می‌‏بخشد) چرا که خداوند بخشنده و مهربان است!(تغابن،۱۴)

خدا در قرآن وعده داده است که اگر عفو و گذشت کنید، شاید فرج و گشایشی به وجود آید:

شما آنها را عفو کنید و گذشت نمایید تا خداوند، فرمان خودش را بفرستد؛ خداوند بر هر چیزى تواناست.(بقره،۱۰۹)

عفو و بخشش دیگران، باعث جذب عفو و بخشش خدای غفور و رحیم می‌شود:

نسبت به خلق، عفو و گذشت پیشه کنید و از بدی‌ها درگذرید. آیا دوست نمی‌‏دارید که خدا هم در حق شما مغفرت و احسان کند که خدا بسیار آمرزنده و مهربان است(نور،۲۲).

عفو و گذشت، از صفات ممدوح است، این صفت الهی را خدا دوست دارد که بندگانش هم نیز دارا باشد؛ ولى از آنها درگذر و صرف نظر کن که خداوند نیکوکاران را دوست می‌‏دارد!(مائده،۱۳)

در زندگی زناشویی عفو و گذشت جزء حقوق همسر می‌باشد. امام صادق(علیه السلام) در مورد حق همسر می‌فرمایند:

«او را سیر کن و بدنش را بپوشان و گناهانش را مورد عفو و بخشش قرارده».( کافی ج۵ ص ۵۱۱).

و همچین پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله و سلم) نیز در مورد حق همسر می‌فرمایند:

«حق زن بر شوهرش این است که او را گرسنه نگذارد، بدنش را بپوشاند و با او ترش‌رویی نکند.»(بحارالانوار ج۱۰۰ص ۲۵۴).

بخشش عبارت است از رویارویی منطقی با تألم ناشی از جراحت روحی و بهسازی احساس‌ها و باورهای شخصی، فرایند بخشش شامل سه مرحله است:

۱- فراموش کردن آنچه که قبلاً روی داده است.

۲- تشخیص آنچه فعلاً در حال روی دادن است.

۳- آینده نگری(حسین زاده،ص۱۱۹).

ب ـ تحمل کردن رفتار بد دیگران

برای آمادگی عفو و بخشش، انسان باید رفتاری که موجب ناراحتی او شده است، به نحوی تحمل کند و الا عفو و بخشش اتفاق نمی‌افتد؛ اگر مردی بداند هر وقت که تندخویی و غُر و لند همسرش را تحمل می‌کند، چه مقدار به او اجر و ثواب می‌دهند، راحت‌تر، تحمل می‌کند. پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) اجر چنین مردی را این گونه فرمودند:

هر کسی که بر اخلاق بد همسرش صبر کند و به حساب خدا بگذارد، برای این کارش، خدا به او اجر شکرگزاران عطا می‌نماید(وسائل‏‌الشیعه ج،۲۰ ص، ۱۷۴).

در روانشناسی زن، گفته شده است که زن از نظر حواس، نسبت به مرد قوی تر می‌باشد، و همچنین او نزدیک‌بین است، به این معنای که او کمتر آینده‌نگر است، و مهمتر از همه، او احساسی و عاطفی است؛ لذا زن خیلی زود بعضی مسایل خرد و کوچک را حس می‌کند و احساسات او جریحه‌دار شده و رنجیده می‌شود، آنگاه نسبت به آن موضوع بلافاصله عکس‌العمل نشان می‌دهد؛ عموماً بعد هم پشیمان می‌شود. این حالت زن، سر منشأ خیلی از اختلافات زن و شوهر است. اگر مرد به این حالت زن واقف نباشد و نشناسد، او هم در مقابل اعتراض همسرش، واکنش نشان می‌دهد، همین امر موجب دعوای زناشویی شده و خدای نکرده گاهی به جدایی منجر می‌شود.

ت ـ هم مصاحبتی زیبا

یکی از ابزار ارتباط با دیگری، «گفتگو» می‌باشد، و آن در برقراری یک ارتباط خوب، آن قدر مهم است که قرآن سفارش به «احسن» آن کرده است:

«و به بندگانم بگو سخنى که بهتر است بگویید، چون شیطان می‌‏خواهد میان آنان کدورت بیفکند که شیطان براى انسان، دشمنى آشکار است»(اسراء،۵۳).

در آیه فوق، خدا از بندگان خود خواسته است که به بهترین وجه ممکن با یکدیگر صحبت کنید، یکی از پایه‌های اساسی بر عشق و مودت، زیبا صحبت کردن است و عدم رعایت آن، موجب سست شدن پیوند زناشویی می‌باشد؛ علی(علیه السلام) زیبا سخن گفتن را وسیله‌ای برای جلب رفتار و گفتار خوب همسر می‌دانند:

«زیبا خطاب کنید تا جواب زیبا بشنوید»(غررالحکم،ص ۱۳۹).

«با زنان، خوش گفتار و نیکو سخن باشید، تا ایشان هم خوش کردار و نیکو رفتار شوند.»(بحار ج ۱۰۳ ص۲۲۳).

چون انسان با شنیدن سخن زیبا، تحت تأثیر قرار می‌گیرد، توجه‌اش به گوینده جلب می‌شود و در نتیجه رابطه مؤثر برقرار می‌گردد؛ در ارتباط روابط زناشویی بیشتر از هر جای دیگر، به این ارتباط احترام‌آمیز و عاشقانه نیاز می‌باشد.

خوش رفتاری با همسر، آن قدر در زندگی زناشویی مهم است که خدا در قرآن به مردان دستور داده است که نسبت به زنان، به خوبی رفتار کنند، حتی اگر نسبت به آنها ناراحتند، باز هم باید به «معروف» رفتار کنند.

ث ـ خوش اخلاقی

خوش رفتاری با همسر آن قدر در زندگی زناشویی مهم می‌باشد که خدا در قرآن به مردان دستور داده است که نسبت به زنان، به خوبی رفتار کنند، حتی اگر نسبت به آنها ناراحتند، باز هم باید به «معروف» رفتار کنند:

و با آنان(زنان)، بطور شایسته رفتار کنید! و اگر از آنها، کراهت داشتید،(فوراً تصمیم به جدایى نگیرید!) چه بسا چیزى خوشایند شما نباشد، و خداوند خیر فراوانى در آن قرار می‌‏دهد!(نساء،۱۹)

تکریم همسر، یکی از خوش اخلاقی مرد نسبت به زن می‌باشد و از این رو، در آموزه‌های دینی ما سفارش شده است. امام باقر(علیه السلام) پیرامون احترام به همسر می‌فرمایند:

«هر کس زن بگیرد، باید احترامش کند. زن، لعبت و دلبر است، هر کس لعبتی به دست آورد، نباید آن را ضایع سازد»(بحارالانوار،ج۱۰۳،ص ۲۲۴).

در حدیث فوق، علت احترام به زن را «لعبت و دلبر» بودن او می‌داند، انسان به دلبر خود با حفظ عظمت او رفتار می‌کند و هیچگاه به او با حقارت و تندی برخورد نمی‌کند و به چشم فرد با ارزش می‌نگرد، در آموزه‌های دینی ما، زن به عنوان «امانت خدا» بیان شده است؛ علی(علیه السلام)می فرمایند:

و همانا زنان، امانت خدا در نزد شما هستند.(مستدرک،ج۲ص ۵۵۱ ).

آدم امین، سعی بر حفظ امانت می‌کند؛ مرد هم نیز باید در حفظ این امانت الهی دقت کند، با احترام تمام با او رفتار کند به گونه‌ای که موجب رضایت خدا «امانت دهنده» شود.

همکاری در منزل، از رفتارهایی است که مرد می‌تواند به وسیله ی آن، قلب همسرش را جلب نماید. برای آن که خانواده یک اجتماع کوچک و بنیادی می‌باشد، در هر اجتماعی، همکاری اعضای آن ضروری است، در خانه، این همکاری بیشتر لازم می‌باشد، این عمل موجب محبت و استحکام زندگی می‌شود.

روزی پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) به خانه علی(علیه السلام) تشریف آوردند و ملاحظه فرمودند که ایشان مشغول کار هستند، ایشان فرمودند:

«مردی نیست که به همسرش در خانه کمک کند مگر آن که به تعداد موهای بدنش، عبادت یک سال روزه با نماز در شبهایش برای او قرار می‌دهند و خداوند پاداش پیامبران صبوری مانند داوود(علیه السلام) و یعقوب(علیه السلام) و عیسی(علیه السلام) را برای او قرار می‌دهد. ای علی! کسی که از خدمت به خانواده خودداری نکند، خداوند نام او را در زمره شهدا می‌نویسد و… ای علی! خدمت نمی‌کند مگر صدیق یا شهید یا مردی که خداوند بخواهد خیر دنیا و آخرت را به او دهد»(بحارالانوار ج۱۰۱ ص۱۰۶).

ج ـ نیکی کردن

نیکی کردن به کسی که به ما بدی کرده است، از صفات بسیار ممدوح در قرآن است:

هرگز نیکى و بدى، یکسان نیست. بدى را با نیکى دفع کن، ناگاه(خواهى دید) همان کس که میان تو و او دشمنى است، گویى دوستى گرم و صمیمی‌ است! امّا جز کسانى که داراى صبر و استقامتند، به این مقام نمی‌‏رسند، و جز کسانى که بهره عظیمی‌(از ایمان و تقوا) دارند به آن نایل نمی‌‏گردند و هر گاه وسوسه‏‌هایى از شیطان متوجّه تو گردد، از خدا پناه بخواه که او شنوده و داناست!(فصلت، ۳۶ـ۳۴)

در آیه فوق علاوه بر این که سفارش شده بدی را باخوبی پاسخ دهید، به دو نکته دیگر نیز اشاره شده است:

اولاً این موجب رفع دشمنی و کدورت می‌شود.

ثانیاً کسی که به این اخلاق دست پیدا کرده است، از حظ و لذت معنوی فراوانی برخوردار می‌شود.

ثالثاً شیطان قصد دارد این کار خوب در بین مؤمنین صورت نپذیرد لذا باید از شر او به خدا پناه برد.

در خاتمه با توجه به ویژگی‌های زنان، برای تکمیل مدارا با آنها تا احساس ارزشمندی بیشتر کنند، باید به نکات ذیل توجه کنند:

ـ زن‌ها نیاز دارند که احساس ارزشمند بودن کنند و از مردها بشنوند که نقش مهمّی را در زندگی آنها ایفا می‌کنند.

ـ زن‌ها نیاز دارند مردها ارزش واحترامی را که برایشان قایلند در قالب گفتار‌ها و رفتاریشان به آنها نشان دهند.

ـ به زن نشان دهید که خوشحالی او، در اولویت اول شماست.

ـ به او نشان دهید که به زندگی‌اش علاقمند هستید.

ـ به او نشان دهید هرگز برایتان عادی نشده است.