خاورشناسى

نوشته‌ها

آسین پالاسیوس

آسین پالاسیوس

Miguel Asin Palacios
(۱۸۷۱ – ۱۹۴۴ م.)

خاورشناس پرکار اسپانیایى، که داراى مطالعات و آثارى در ادبیات فارسى، عربى، الهیات،فلسفه اسلامى و مسیحیت است.

پایان نامه دکترى خود را درباره غزالى نوشت (۱۸۹۶).

اشتغلات علمى او عبارتند از: استاد زبان عربى در دانشگاه مادرید، تاسیس مجله فرهنگ اسپانیایى، سرپرست مجموعه کتب آباء شرقى، سردبیر مجله آندلس و عضو مجمع علمى عربى دمشق.
حاکمیت اسلام در پهنه بخشى از اروپا و نفوذ فرهنگ اسلامى در آنجا، به ویژه در اسپانیاو آثار باقى مانده از آن دوران، زمینه هاى گرایش آسین به فرهنگ و تمدن اسلامى شد و درهمین راستا، وى حاصل پژوهشهاى متعدد خود را در قالب کتاب و مقاله منتشر ساخت.

درمورد فرقه ها و گرایشهاى اسلامى، تحقیقات وى درباره ابن حزم، غزالى به عنوان یک متفکربرجسته اشعرى و جاحظ به عنوان یک اندیشمند معتزلى و نیز در خصوص شاذلیه قابل توجه اند.
کتاب الفصل فى اهواء الملل و النحل را همراه با ترجمه اسپانیایى و بررسى آراى ابن حزم، در پنج جلد منتشر کرد.

مطالعات وى در مورد ابن حزم، به همین جا پایان نیافت، بلکه الاخلاق و السلوک ابن حزم را به اسپانیایى ترجمه کرد.

دو کتاب با عنوانهاى ابن حزم قرطبى نخستین مورخ آراى دینى وابن حزم قرطبى در سالهاى ۱۹۲۴ و ۱۹۲۶ به زبان اسپانیایى در مادرید منتشر کرد.

مقاله تحلیلى «کلام نقلى ابن حزم قرطبى » را نوشت و رساله اى از ابن حزم با عنوان «نسخه خطى منتشر نشده ابن حزم » به چاپ سپرد.
اما آثار آسین در مورد غزالى، شامل ترجمه برخى آثار غزالى و تحلیل آراى اوست.

وى کتاب الاقتصاد فى الاعتقاد را به اسپانیایى ترجمه کرد. همچنین هفت مقاله و کتاب در بررسى آراى غزالى نوشت که عناوین آنها عبارتند از: عقیده و اخلاق و پارسایى از نگاه غزالى، «معنى واژه تهافت در آثار غزالى وابن رشد»، «عرفان غزالى »، غزالى و مسیحیت (وى در این کتاب تحلیل گسترده اى از کتاب احیاء علوم الدین ابوحامد غزالى ارائه کرده است، «نفسانیه الاعتقاد بحسب الغزالى »، «نقسانیه الوجد الصوفى عند صوفیین کبیرین: الغزالى وابن عربى ».
تورمدا رساله «منازعه الحمار» اخوان الصفا را به خود نسبت داده بود، آسین با توضیح اینکه این رساله ها از اخوان الصفاست، آن را در مادرید منتشر کرد (۱۹۱۴).

در سال ۱۹۳۰ مقاله اى در توصیف و تحلیل کتاب الحیوان و البیان و التبیین جاحظ نوشت.

آسین در مقاله اى در مجله اندلس، به شاذلیه پرداخت.

شاذلیه از فرق صوفیه در شمال آفریقا و داراى اعتقادات کلامى ویژه اى است. سلسله جنبان این فرقه على بن عبدالله بن عبدالجبار بن تمیم شاذلى (۵۹۱ – ۶۵۶ق.) است.

بروكلمان، كارل

Calr Brockelmann

(1868 – 1956 م.)

خاورشناس نامدار آلمانى، كه فارغ التحصيل دانشگاههاى رشتوك و اشتراسبورگ واستاد دانشگاههاى بروتسلاو، بروكسل، برلين و كونيگسبرگ، در تاريخ اسلام و زبانهاى شرقى بود.

وى در سال 1922 در برلين مؤسسه خاورشناسى را تاسيس كرد و در سال 1946رياست كتابخانه جمعيت آلمانى خاورشناسان را عهده دار شد.

بروكلمان نويسنده دهها مقاله و كتاب در مباحث مربوط به تاريخ ادبيات اسلامى است.

در مورد فرقه هاى اسلامى، مقالاتى درباره عبدالقادر بغدادى فرقه شناس و نويسنده الفرق و باقلانى از دانشمندان اشعرى و سيدمرتضى دانشمند شيعه و ماوردى متفكر معتزلى دردائرة المعارف اسلام چاپ ليدن دارد.

همچنين پس از تحقيق كتاب الفرق بين الفرق عبدالقاهر بغدادى، ملاحظاتى در توضيح پاره اى نكات به صورت مقاله اى در مجله عالم شرقى، (1925/19) ( Die Welt des Orients ) منتشر كرد.

كتاب ديگر بروكلمان Die Geschichte Der Natioen Und Islamische Stasten نام داردو در سال 1939 به آلمانى منتشر شد.

اين اثر توسط نسيه امين فارسى و منير بعلبكى باعنوان تاريخ الشعوب الاسلامية (بيروت، دارالملايين، 1948) به عربى ترجمه و منتشر شد.

وآقاى هادى جزايرى آن را به عنوان تاريخ ملل و دول اسلامى به فارسى ترجمه كرد.

در اين اثرمباحث مفيدى در تحليل فرقه ها يا مطالب تاريخى آنها آمده است.

بروكلمان كتابى با عنوان Geschichte Der Arabischen Litteratur در دو جلد (برلين،1902 – 1898) و مجددا به كوشش بريل (ليدن، 1942 – 1937) همراه با سه جلد ملحقات منتشر كرد.

عبدالحليم نجار نويسنده مصرى ترجمه عربى آن را با عنوان تاريخ الادب العربى آغاز نمودو با درگذشت نجار يعقوب بكر و رمضان عبدالتواب ترجمه آن را به پايان بردند.

با توجه به اينكه ادبيات در نظر بروكلمان به معناى مصطلح آن به كار نرفته، بلكه به معناى فرهنگى عربى – اسلامى است.

از اين رو مشتمل بر اطلاعات فراوانى درباره فرقه هاى اسلامى است.

براى نمونه فصلهايى با عناوين مذاهب شيعه، زيديه، اماميه، قرامطه، اسماعيليه و علويه دارد.