جهیزیه

نوشته‌ها

چهل حدیث ازدواج

فصل اول: فضیلت ازدواج

۱. تاثیر ازدواج

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:

اذا تزوج الرجل احرز نصف دینه.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

کسی که ازدواج کند، نصف دینش را حفظ کرده است.

مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۵۴.

۲. ازدواج در هنگام تنگدستی

قال الامام الصادق علیه السلام:

من ترک التزویج مخافه الفقر فقد اساء الظن بالله-عز و جل-، ان الله- عز و جل – یقول: «ان یکونوا فقراء یغنهم الله من فضله.» (۲)

امام صادق علیه السلام فرمود:

هر کس از ترس فقر ازدواج نکند نسبت به لطف خداوند بدگمان شده است. چرا که خداوند می فرماید: اگر آنان فقیر باشند خداوند از فضل و کرم خود بی نیازشان می کند.

من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۵۱

۳. ازدواج رحمت است

قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم:

یفتح ابواب السماء بالرحمه فی اربع مواضع: عند نزول المطر، و عند نظر الولد فی وجه الوالدین، و عند فتح باب الکعبه، و عند النکاح.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

درهای رحمت آسمانی در چهار وقت گشوده می شود:

۱– موقع بارش باران.

۲- زمانی که فرزند به چهره پدر و مادرش می نگرد.

۳- هنگام گشوده شدن در کعبه.

۴- هنگام برپایی مراسم عقد و عروسی.

بحار الانوار، ج ۱۰۳، ص ۲۲۱

۴. آفات بی همسری

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:

اکثر اهل النار العزاب.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

بیشترین اهل جهنم انسان های بی همسر هستند.

من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۵۱

فصل دوم: وظیفه توانگران

۵. تلاش در ازدواج بی همسران

عن الصادق علیه السلام قال:

من زوج اعزبا کان ممن ینظر الله- عز و جل-الیه یوم القیامه.

امام صادق علیه السلام فرمود:

کسی که مجردی را تزویج کند و امکان ازدواج او را فراهم نماید از کسانی است که در قیامت خداوند به آنان نظر لطف می کند.

وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۴۵

۶. در سایه عرش

قال موسی بن جعفر علیه السلام:

ثلاثه یستظلون یظل عرش الله یوم القیامه، یوم لا ظل الا ظله: رجل زوج اخاه المسلم او اخدمه او کتم له سرا.

امام کاظم علیه السلام فرمود:

سه دسته در روز قیامت، روزی که سایه و پناهی جزء سایه خداوند نیست، در سایه و پناه خدا هستند:

۱-مردی که زمینه ازدواج برادر مسلمانش را آماده نماید.

۲- مردی که (به برادر مسلمانش خدمت کند.)

۳-کسی که سر برادر مسلمانش را بپوشاند.

وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۴۶

۷. منظور نظر حق

قال الامام الصادق علیه السلام:

اربعه ینظر الله الیهم یوم القیامه:

من اقال نادما او اغاث لهفان او اعتق نسمه او زوج عزبا.

امام صادق علیه السلام فرمود:

چهار کس در قیامت مورد نظر پروردگارند:

۱-آنکه چون طرف معامله پشیمان شود، معامله را برگرداند.

۲- کسی که غم از دلی برگیرد.

۳- کسی که برده ای را آزاد کند.

۴- کسی که بی همسران را به ازدواج درآورد.

وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۴۶

۸. بهترین وساطت

قال امیرالمؤمنین علی علیه السلام:

افضل الشفاعات ان تشفع بین اثنین فی نکاح یجمع الله بینهما.

حضرت علی علیه السلام فرمود:

از بهترین شفاعتها، شفاعت بین دو نفر در امر ازدواج است تا اینکه خداوند آنان را مجذوب یکدیگر گرداند.

تهذیب، ج ۷، ص ۴۰۵، وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۴۵

فصل سوم: دیدار قبل از ازدواج

۹. ازدواج با دینداران

عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم قال:

من تزوج امراه لمالها وکله الله الیه، و من تزوجها لجمالها رای فیها ما یکره، و من تزوجها لدینها جمع الله له ذلک.

از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است:

هر که با زنی به خاطر مالش ازدواج کند، خداوند او را به مال وی واگذار می کند، و هر که با او به خاطر جمال و زیبائی اش ازدواج نماید، در او چیزی را که خوشایند او نیست، خواهد دید، و هر که با وی به خاطر دینش ازدواج کند، خداوند تمامی این مزایا را برای او جمع می کند.

وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۳۱

۱۰. دیدار قبل از وصلت

عن الصادق علیه السلام قال:

لا باس بان ینظر الرجل الی المراه اذا اراد ان یتزوجها. ینظر الی خلفها و الی وجهها.

امام صادق علیه السلام فرمود:

مانعی ندارد که مرد قامت و صورت زنی را که قصد ازدواج با او دارد، ببیند.

وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۸۸

۱۱. دیدار عروس و داماد قبل از ازدواج

عن محمد بن مسلم قال: سالت ابا جعفر علیه السلام عن الرجل یرید ان یتزوج المراه، اینظر الیها؟ قال: نعم انما یشتریها باغلی الثمن.

محمد بن مسلم می گوید: از امام باقر علیه السلام پرسیدم:

مردی که می خواهد با زنی ازدواج کند آیا حق دارد او را ببیند؟

امام علیه السلام فرمود: آری، چون در برابر آن بهای سنگینی می پردازد.

وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۸۸

۱۲. سؤال از اوصاف

قال علی علیه السلام:

اذا اراد احدکم ان یتزوج فلیسال عن شعرها کما یسال عن وجهها فان الشعر احد الجمالین.

حضرت علی علیه السلام فرمود:

هر وقت یکی از شما، بخواهد، ازدواج کند، از اوصاف موی سر زن نیز سؤال کند هم چنان که از چگونگی رخسار او می پرسد. چون که موی زن یکی از دو زیبایی (مو و صورت) اوست.

من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۵۴

فصل چهارم: عروس و داماد شایسته

۱۳. خواستگار مذهبی و خوش اخلاق

قال الامام الرضا علیه السلام:

اذا خطب الیک رجل رضیت دینه و خلقه فزوجه و لا یمنعک فقره و…

امام رضا علیه السلام فرمود:

هنگامی که مردی از شما خواستگاری کرد که از دین و اخلاق او راضی بودید به ازدواج با او رضایت دهید. و مبادا فقر او ترا از این رضایت باز دارد و…

میزان الحکمه، ج ۴، ص ۲۸۰

۱۴. داماد هم شان

قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم:

اذا جائکم الاکفاء فانکحوهن و لا تربصوا بهن الحدثان.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

وقتی که اشخاص هم شان به خواستگاری دختران شما آمدند، به آنها دختر دهید و در کار آنها منتظر حوادث نباشید.

نهج الفصاحه، ص ۳۷، ح ۱۹۳

۱۵. عروس شایسته

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:

ما استفاد امرء فائده بعد الاسلام افضل من زوجه مسلمه تسره اذا نظر الیها، تطیعه اذا امرها و تحفظه اذا غاب عنها فی نفسها و ماله.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

پس از اسلام، هیچ نعمتی برای مرد بهتر از زن مسلمانی نیست که هر گاه به او بنگرد، مسرورش کند و هر گاه به او فرمان دهد، اطاعتش نماید و در غیاب او حافظ ناموس و مالش باشد.

من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۵۵

فصل پنجم: انتخاب سرنوشت

۱۶. دقت در انتخاب

قال الامام الصادق علیه السلام:

انما المراه قلاده فانظر ما تتقلد.

امام صادق علیه السلام فرمود:

زن همانا گردنبندی است، نیک بنگر که چه گردنبندی را به گردنت آویزان می کنی.

وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۳۳

۱۷. وصلت نکردن با خانواده ناشایست

عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم قال:

ایاکم و خضراء الدمن، قیل: یا رسول الله و ما خضراء الدمن؟ قال: المراه الحسناء فی منبت السوء.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

بپرهیزید از سبزه هایی که در مزبله می روید. عرض شد: یا رسول الله! سبزه هایی که در مزبله می روید چیست؟ حضرت صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:زن زیبایی که در خانواده پست و ناشایست بوجود آمده باشد.

من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۵۶، مکارم الاخلاق، ص ۲۰۵

۱۸. ازدواج با دوشیزگان

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:

تزوجوا الابکار فانهن اعذب افواها و ارتق ارحاما و اسرع تعلما و اثبت للموده.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

با دختران باکره ازدواج کنید زیرا که دهان آنان شیرین و رحمشان مناسبتر است و زود چیزی را یاد می گیرند و محبتشان پایدارتر است.

بحار الانوار، ج ۱۰۳، ص ۲۳۷

۱۹. رضایت داماد

سئل عن الصادق علیه السلام:

انی ارید ان اتزوج امراه و ان ابوی اراد غیرها. قال: تزوج التی هویت ودع التی هوی ابواک.

کسی از امام صادق علیه السلام سؤال کرد:

من می خواهم با زنی ازدواج کنم ولی پدر و مادرم مایلند با دیگری ازدواج کنم. امام علیه السلام فرمود: با زنی که خودت مایل هستی ازدواج کن، و زنی را که پدر و مادرت [بدون رضایت تو] انتخاب کرده اند، رها کن.

تهذیب، الاحکام، ج ۷، ص ۳۹۲

فصل ششم: آداب خواستگاری

۲۰. سهولت خواستگاری

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:

ان من یمن المراه تیسیر خطبتها.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

از نشانه های برکت زن آن است که خواستگاریش بی تکلف و آسان انجام گیرد.

کنز العمال، ج ۱۶، ص ۳۲۲، ح ۴۴۷۲۱

۲۱. آداب خواستگاری

قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم:

لا یخطب احدکم علی خطبه اخیه.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

هیچ یک از شما زنی را که دیگری خواستگاری می کند، خواستگاری نکند. [تا اینکه با او ازدواج کند و یا اینکه منصرف شود. اگر منصرف شد خواستگاریش بلامانع است.]صحیح مسلم، ج ۲، ص ۱۰۳۴، ح ۵۶

۲۲. خواستگار شرابخوار

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:

شارب الخمر لا یزوج اذا خطب.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

شراب خوار اگر تقاضای ازدواج کرد قبول نکنید.

وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۷۹

فصل هفتم: آداب عروسی

۲۳. مراسم عروسی در شب

قال الامام الرضا علیه السلام:

من سنته [رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم]التزویج باللیل، لان الله تعالی جعل اللیل سکنا و النساء انما هن سکن.

امام رضا علیه السلام فرمود:

مراسم عروسی در شب، سنت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم است، چرا که خداوند شب را مایه آرامش قرار داده و زن هم آرامش خاطر است.

وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۹۱

۲۴. سور عروسی

قال النبی صلی الله علیه و آله و سلم:

لا ولیمه الا فی خمس: عرس او خرس او عذار او وکار او رکاز.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

سور و ولیمه در پنج مورد است:

۱– عروسی ۲- تولد اولاد ۳- ختنه کردن نوزاد ۴- خریدن خانه ۵- بازگشت از سفر مکه.

من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۶۳

۲۵. ولیمه در عروسی

قال الامام الصادق علیه السلام:

ان رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم حین تزوج میمونه بنت الحارث اولم علیها و اطعم الناس الحیس.

امام صادق علیه السلام فرمود:

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم در هنگام تزویج «میمونه » دختر «حارث » ولیمه داد و با غذای معجون خرما از حاضرین پذیرایی فرمود.

فروع کافی، ج ۵، ص ۳۶۸.

۲۶. طعام دادن در عروسی

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:

ان من سنن المرسلین الاطعام عند التزویج.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

سور دادن و اطعام در ازدواج، از سنت پیامبران است.

فروع کافی، ج ۵،ص ۳۶۷

فصل هشتم: مهریه و جهیزیه

۲۷. برترین زنان امت

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:

افضل نساء امتی اصبحهن وجهان و اقلهن مهرا.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

بهترین زنان امت من زنانی هستند که خوشروتر و مهریه ایشان کمتر باشد.

من لایحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۵۲

۲۸. کمی مهریه برکت زن

قال الامام الصادق علیه السلام:

ان من برکه المراه قله مهرها.

امام صادق علیه السلام فرمود:

از برکات زن کمی مهریه اوست.

من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۵۴

۲۹. سنگینی مهریه

قال امیرالمؤمنین علی علیه السلام:

لا تغالوا بمهور النساء فتکون عداوه.

حضرت علی علیه السلام فرمود:

مهریه زنها را سنگین نگیرید که موجب کدورت و دشمنی گردد.

وسائل الشیعه، ج ۱۵، ص ۱۱

۳۰. جهیزیه بی منت

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:

لو ان جمیع ما فی الارض من ذهب و فضه حملته المراه الی بیت زوجها ثم ضربت علی راس زوجها یوما من الایام، تقول: من انت؟ انما المال مالی، حبط عملها و لو کانت من اعبد الناس الا ان تتوب و ترجع و تعتذر الی زوجها.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

اگر تمام چیزهایی که در روی زمین از طلا و نقره وجود دارد و زن آنها را به خانه شوهرش بیاورد. آنگاه یک روز از روزها بر سر شوهرش منت بگذارد و بگوید تو کیستی؟ این اموال مال من است. در این صورت اجر و عمل زن از بین می رود اگر چه از عابدترین مردم باشد. مگر اینکه توبه کند و برگردد و از شوهرش عذرخواهی کند.

مکارم الاخلاق، باب ۸، ص ۲۰۲

۳۱. مهریه چیست؟

عن ابی جعفر علیه السلام قال:

الصداق ما تراضیا علیه من قلیل او کثیر فهذا الصداق.

امام باقر علیه السلام فرمود:

مهریه همان چیزی است که طرفین بر آن توافق می کنند، کم باشد یا زیاد.

فروع کافی، ج ۵، ص ۳۷۸

۳۲. ندادن مهریه

عن ابی عبدالله علیه السلام قال:

من امهر مهرا ثم لا ینوی قضاءه کان بمنزله السارق.

امام صادق علیه السلام فرمود:

کسی که مهریه ای (برای زن قرار دهد) و قصدش این باشد که به او ندهد او همانند دزد است.

فروع کافی، ج ۵، ص، ۳۸۳.

فصل نهم: از خانه پدر تا خانه شوهر

۳۳. خانه دوست داشتنی

قال الامام الصادق علیه السلام:

ان الله یحب البیت الذی هو العرس.

امام صادق علیه السلام فرمود:

خداوند خانه ای را که در آن عروسی انجام گرفته، دوست می دارد.

وسائل الشیعه، ج ۲۲، ص ۷

۳۴. بیداری در شب عروسی

قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم:

لا سهر الا فی ثلاث: متهجد بالقرآن، او فی طلب العلم، او عروس تهدی الی زوجها.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

شب بیداری روا نیست، مگر در سه مورد:

۱-تلاوت قرآن.

۲-تحصیل علم.

۳-بردن عروس به خانه داماد.

وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۹۲

۳۵. بدرقه عروس

امر النبی صلی الله علیه و آله و سلم بنات عبدالمطلب و نساء المهاجرین و الانصار: ان یمضین فی صحبه فاطمه علیها السلام و ان یفرحن و یرجزن و یکبرن و یحمدن و لا یقلن ما لا یرضی الله.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم امر فرمود، دختران عبدالمطلب و زنان مهاجر و انصار در شب عروسی حضرت فاطمه علیه السلام به همراه او بروند و شادی کنند، شعر و سرود بخوانند، تکبیر و حمد بگویند. و از گفتن حرفهایی که خدا بدان راضی نیست، بپرهیزند.

مستدرک الوسائل، ج ۱۴، ص ۱۹۸

۳۶. زفاف و مهمانی

عن الصادق علیه السلام قال:

زفوا عرائسکم لیلا و اطعموا ضحی.

امام صادق علیه السلام فرمود:

مراسم عروسی را در شب و مهمانی را در روز انجام دهید.

من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۶۲

۳۷. دعای شب زفاف

قال الصادق علیه السلام:

اذا دخلت علیک اهلک فخذ بناصیتها و استقبل بها القبله و قل: اللهم… فان قضیت لی منها ولدا فاجعله مبارکا سویا.

امام صادق علیه السلام فرمود:

چون همسرت به خانه تو آمد، دست بر پیشانیش بگذار، و رو به قبله اش برگردان و [دعا کن و] بگو: خداوندا!… اگر از این همسرم، فرزندی برای من تقدیر نمایی، فرزند مبارک و سالم عنایت فرمای.

من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۶۳

۳۸. هفته عروسی

سئل عن ابی عبدالله علیه السلام فی الرجل یتزوج البکر، قال:

یقیم عندها سبعه ایام.

از امام صادق علیه السلام سؤال شد در مورد مردی که با دختر باکره ای ازدواج می کند، امام علیه السلام فرمود:

شوهر یک هفته در پیش او باشد.

وسائل الشیعه، ج ۲۱، ص ۳۳۹

فصل دهم: زن و شوهر خوشبخت

۳۹. آب دادن زن به شوهر

قال الامام الکاظم علیه السلام:

ما من امراه تسقی زوجها شربه من ماء الا کان خیرا لها من عباده سنه.

امام کاظم علیه السلام فرمود:

هر زنی که به شوهرش قدری آب آشامیدنی بدهد، پاداش آن از عبادت یک ساله بالاتر است.

وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۷۲

۴۰. محبت به زن

قال الامام الصادق علیه السلام:

العبد کلما ازداد للنساء حبا ازداد فی الایمان فضلا.

امام صادق علیه السلام فرمود:

هر چه محبت مرد بر زن بیشتر گردد، بر فضیلت ایمانش افزوده می شود.

من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۵۱

پی نوشت ها:

۱) زیارت جامعه کبیره.

۲) سوره نور، آیه ۳۲.

مثل اروپایی‌ها جهیزیه بگیریم!

کاش آن قدری که در نکات منفی مثل طرز لباس پوشیدن و پوشش، از اروپایی‌ها تقلید می‌کنیم، در نکات مثبتی مثل ازدواج کردن اروپایی بودیم… اروپایی‌ها خیلی‌هاشان مسلمان هم نیستند اما در ازدواج کردن، بهتر از ما ایرانی‌ها عمل می‌کنند…

انگار برخی از ما آدم‌ها نشسته‌ایم تا ببینیم دیگران درباره ما چه می‌گویند؛ حاضریم خودمان را در چاله و چوله بیاندازیم تا حرف مردم را نشنویم؛ با هزار آرزو ازدواج می‌کنی تا طعم زندگی را بچشی، اما آن قدر در پیچ و خم و دردسرهای ازدواج گرفتار می‌شوی که تنها، تلخیش نصیبت می‌شود… چشم و هم چشمی، خیلی وقت است که پای خود در زندگی زوج‌های جوان باز کرده است. تهیه جهیزیه، یکی از مقوله‌های دردسر ساز ازدواج است که همان مردم منتظر این هستند تا ببینند خانواده عروس، چه جهیزیه‌ای به دخترشان می‌دهند تا همه انگشت به دهان بمانند!

چه کسی را دیده‌اید که به خاطر جهیزیه آنچنانی، خوشبخت شده باشد؟! واقعا خوشبختی در جهیزیه و مهریه و برگزاری عروسی‌های آنچنانی خلاصه می‌شود یا در اخلاق و شخصیت و ایمان طرفین؟

این روزها دیگر جهیزیه، چهار تیکه وسیله ضروری زندگی نیست؛ جهیزیه، باید کامل باشد حتی اگر ضروری نیست هم باید داده شود! در جایی دیدم لوازم مورد نیاز عروس خانم برای جهیزیه را ۳۳۳ مورد نام برده بود؛ در این لیست، اقلامی گنجانده شده بود که ممکن است تاکنون حتی نام آنها را هم نشنیده باشید. نکته قابل توجه این است که اگر شما زندگی یه زوجی را که چندین سال از زندگی مشترکشان می‌گذرد بررسی کنید، متوجه خواهید شد که بسیاری از این لوازم، حتی یکبار هم مورد استفاده قرار نگرفته است اما خانواده دختر، برای به اصطلاح “سربلندی “دختر خود، باید بهای این موارد را پرداخت کنند کما این که سربلندی یک دختر با فلان مارک برند و فلان مبلمان و فرش ابریشم و… به دست نمی‌آید؛ عفت، نجابت، حیا و صبوری و اخلاق است که سربلندی می‌آورد.

رهبر معظم انقلاب اسلامی در این زمینه می‌فرمایند: “جهیزیه برای دختر، مایه عزت نیست. عزت دختر به اخلاق او، به رفتار و شخصیت اوست. بعضی از خانواده‌های عروس، خودشان را اذیت می‌کنند و به زحمت می‌اندازند و اگر پول هم ندارند، به زور پول تهیه می‌کنند، اگر پول دارند، زیادی خرج می‌کنند، برای این که یک جهیزیه پر زرق و برقی را مثلا در اختیار دخترشان بگذارند.”(خطبه عقد٧٧/١٢/٢٨)

کاش آن قدری که در نکات منفی مثل طرز لباس پوشیدن و پوشش از اروپایی‌ها تقلید می‌کنیم، در نکات مثبتی مثل ازدواج کردن اروپایی بودیم… اروپایی‌ها خیلی‌هاشان مسلمان هم نیستند اما در ازدواج کردن، بهتر از ما ایرانی‌ها عمل می‌کنند. آنها به گونه‌ای ازدواج می‌کنند که نه خودشان و نه خانواده‌هایشان دچار قرض و قسط نشوند. ساده ی ساده به خانه ی بخت می‌روند و گاهی همان لوازم دست دوم خانه ی پدریشان را با خود می‌برند و به عنوان لوازم زندگی جدیدشان استفاده می‌کنند. حالا ما؟! محال است لوازم دست دوم را در جهیزیه بگذاریم. آخر مگر می‌شود با لوازم دست دوم خوشبخت شد؟!!

جهیزیه‌دادن‌های عجیب و غریب ایرانی‌ها!

در حالی که روز به روز، لیست جهیزیه عروس‌های ایرانی مفصل‌تر می‌شود، جوامع دیگر رو به سادگی می‌روند. یکی از دوستان ما که چند سالی می‌شود در آمریکا زندگی می‌کند برایمان تعریف می‌کرد:

افزایش میزان جهیزیه و مهریه و برگزاری جشن‌های آن‌چنانی، که در باور عمومی ما، به معنای سربلند کردن عروس و داماد است، نه تنها به این نتیجه ختم نشده که آن‌چه آمارها نشان می‌دهد، بالا و بالاتر رفتن سن ازدواج از یکسو و افزایش طلاق از سوی دیگر است.

“زندگی در این کشورها، خیلی آسان‌تر از جامعه ماست. هیچ چیز را سخت نمی‌گیرند… شاید ایرانی‌ها تصور کنند در اروپا همه چیز گل و بلبل است اما این گونه نیست این خود مردمش هستند که زندگی را به کام خودشان تلخ نمی‌کنند. در آمریکا کار زیاد است چون مردمش کار کردن را عار نمی‌دانند و هر کاری را انجام می‌هند حتی ازدواج کردن‌هایشان هم با ایرانی‌ها متفاوت است. این جا حتی افراد مرفه هم سعی نمی‌کنند با ریخت و پاش و تجمل‌گرایی برای خودشان جایگاه بخرند. من دوستان زیادی در اینجا داشته‌ام که اول زندیگشان را با لوازم خیلی جزیی شروع کردند و کسی هم نه برایشان حرفی درآورده و نه حتی کسی به بهانه ی دیدن خانه و زندگی آنها به خانه شان رفته است اما متاسفانه در ایران، مردم ماه‌ها و روزها وقت خود را صرف می‌کنند تا وسایلی را بخرند که دیگران از آنها تعریف و تمجید کنند! و در ایران کسی به خانه ی عروس و داماد نمی‌رود مگر برای دیدن جهیزیه‌شان! در اروپا حتی شخصیت‌های معروف هم دغدغه ی برگزاری مراسم‌های تجملاتی و به گونه‌ای خودنمایی را ندارند نمونه‌اش مراسم ازدواج مسی یکی از ثروتمندترین بازیکن اروپایی بود که در ماه اخیر برگزار شد. از مراسم عروسی و آرایش عروس و…همه چیز به سادگی برگزار شد.

به هر ترتیب، افزایش میزان جهیزیه و مهریه و برگزاری جشن‌های آن‌چنانی، که در باور عمومی ما به معنای سربلند کردن عروس و داماد است، نه تنها به این نتیجه ختم نشده که آن‌چه آمارها نشان می‌دهد، بالا و بالاتر رفتن سن ازدواج از یکسو و افزایش طلاق از سوی دیگر است.

متاسفانه بسیاری از ما، اصل را که ازدواج آسان و خوشبختی است، فراموش کرده‌ایم و به سمت غرور کاذب با هزینه‌های نجومی روی آورده‌ایم. جهیزیه، مهریه و… رسومی هستند که ما آن‌ها را تحریف کرده‌ایم و نتیجه آن، ازدواج‌گریزی جوانان و افزایش اختلاف‌ها و جدایی‌هاست.

منبع: هدی سادات پاک نهاد؛ بخش کلوب ازدواج تبیان

دغدغه بزرگ عروس‌ها بعد از بله گفتن!

از‌‌ همان ابتدای خواستگاری و شروع مراسم بله‌برون، خانواده‌ها بر اساس رسم و رسومات شهری خود، تهیه لوازم و برگزار کردن جشن را با یکدیگر تقسیم می‌کنند که تمام هزینه‌ها و کار‌ها بر دوش یک خانواده نباشد اما این روز‌ها در بسیاری از خانواده‌ها، مشاهده شده است که تجمل‌گرایی را در جشن‌ها و حتی در انتخاب وسایل زندگیشان باب کرده‌اند. طوری که بسیاری از وسایل غیرضروری را صرفا جهت به نمایش گذاشتن در جهیزیه عروس خریداری می‌کنند! لوازمی که تا سال‌های سال، در گوشه‌ای از کمد خاک می‌خورد و هیچ کارایی برای عروس و داماد ندارد!

بسیاری از دختران مجرد، تنها به دلیل عدم توانایی در تهیه جهیزیه، از ازدواج کردن امتناع می‌کنند و برخی دختران نیز که عقد طولانی مدت دارند و نمی‌تواند به خانه بخت بروند، قربانی تجمل‌گرایی در تهیه جهیزیه می‌شوند اما ملاک‌هایی برای تهیه جهیزیه مطرح است که در ادامه، به برخی از آنها اشاره می‌کنیم…

ملاک خرید جهیزیه

– جهیزیه یعنی تهیه‌ی لوازم ضروری برای شروع یک زندگی نه تأمین مایحتاج عمر یک فرد. انتظار نداشته باشید خانه شما از همان اول، همان قدر شیک و مجهز و کامل باشد که خانه پدر و مادرتان بعد از ده‌ها سال زندگی مشترک به آنجا رسیده.

– وسایل ضروری جهیزیه، وسایلی است که نبودش یعنی ایجاد مشکل برای زندگی زوج. به جز آن، هر چیزی که اضافه خریده شود یا تجمل است یا اسراف.

– در تهیه ی جهیزیه، ملاک اصلی باید کیفیت و مرغوبیت کالا باشد نه فقط زیبایی آن.

– با دعای پدر به زندگی فرزند برکت داده می‌شود، نه با اجناس قیمتی و تزئینی!

– عدم توانایی و مهارت در مدیریت و اداره ی زندگی را با جهیزیه سنگین و گران قیمت نمی‌توان جبران کرد.

– یک مثل قدیمی می‌گوید: هر که بامش بیش، برفش بیش. نه به این معنا که هر چه بیشتر بخریم، آرامش و آسایش زیادتر می‌شود بلکه بسیاری اوقات، دردسر و زحمت ما بیشتر می‌شود. این وسایل نیاز به نگهداری و مواظبت دارد و جاگیر است، اگر مستأجر هم باشید، وضع بدتر خواهد شد.

– خرید جهیزیه قرار است شروع یک زندگی را آسان‌تر کند، نه این که سدی باشد برای آغاز آن.

– ساده زندگی کردن منافاتی با رفاه ندارد، آسایش هم که اصلاً در سایه ی ساده زندگی کردن است.

– سعی کنید وسایل غیرضروری را با تلاش خود در وقت نیاز تهیه کنید، تا هم لذت خرید را ببرید و هم احساس مسؤولیت و تلاش برای ساختن زندگی مشترک را تجربه کنید.

– نخریدن وسایل غیرضروری توسط پدر عروس، هم زحمت خانواده عروس را کمتر می‌کند و هم ازدواج را راحت‌تر.

– آن کسانی که با مجالس و محافل سنگین با جهیزیه‌های سنگین کار را بر دیگران مشکل می‌کنند، حسابشان پیش خداوند بسیار سخت است.

– خانواده‌ها روی چشم و هم چشمی، جهیزیه را برای خودشان یک معضل می‌کنند؛ بعد نوبت دیگران است که رنج این معضل را ببرند. این چشم و هم چشمی‌ها آخر به کجا می‌رسد؟

– مسلمانان باید در جهیزیه ی عروس، اقتصاد را رعایت کنند و تظاهر و ریا و فخرفروشی را کنار بگذارند.

– قناعت مربوط به آدم‌های فقیر نیست. آن که ندارد، نیاز به قناعت ندارد. قناعت مربوط به آدم‌های پولدار است. قناعت یعنی در حدّ لازم و در حد کفایت انسان توقّف کند.

– فراموش نکنیم! اگر خانواده ی عروس جهیزیه را فراهم کرده‌اند، وظیفه ی شرعی یا حقوقی آن‌ها نبوده بلکه هدیه‌ای بوده از سر لطف و احسان به زندگی دختر و دامادشان؛ پس هر چه از دوست رسد، نیکوست.

رسم تهیه جهیزیه در کشورهای مختلف

اگر بخواهیم نگاهی به رسومات رایج در گوشه و کنار دنیا بیندازیم و کشورهای مختلف را از نظر رسومی که در تهیه جهیزیه دارند، مورد مقایسه قرار دهیم، بدون تردید باید بگوییم که کشورهای آسیایی بیش از کشورهای اروپایی و آمریکایی، به رسوماتی که از گذشته‌های دور مرسوم بوده است پایبند هستند.

برای مثال هند از جمله کشورهایی است که در آنجا تهیه جهیزیه از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و از این رو، تهیه جهیزیه و قوانینی که در خصوص تهیه آن وجود دارد از عوامل محدودکننده ازدواج دختران جوان بوده است. در کشور هند تهیه کالا‌ها و اجناس مورد نیاز و همچنین تامین پول نقد و طلا از طرف خانواده عروس به عنوان جهیزیه نه‌ تنها در زمان ازدواج بلکه در مناسبت‌های مختلف پس از ازدواج و حتی گاهی تا پایان عمر پدر و مادر فرزند دختر ادامه دارد در واقع در خانواده‌های هندی، جهیزیه به عنوان راهکاری برای گریز از فقر پسران است.

در گذشته در کشورهای اروپایی و آمریکایی، برخلاف آنچه امروزه در این کشور‌ها مرسوم است، موقعیت اجتماعی داماد، ملاکی برای تعیین مقدار جهیزیه بود و از این رو، افرادی که توانایی مالی چندان خوبی نداشتند، هرگز نمی‌توانستند با افرادی از طبقات بالای اجتماع ازدواج کنند که امروزه هیچ اثری از این باور دیرینه در فرهنگ کشورهای اروپایی و امریکایی یافت نمی‌شود، علی‌رغم این که این سنت در گذشته در کشورهای اروپایی بخشی از حقوق مدنی افراد محسوب می‌شد.

در کشورهای آسیای شرقی مانند چین، ژاپن، کره و برخی از دیگر کشورهای آسیایی، رسم بر این است که چند روز پیش از مراسم ازدواج، خانواده داماد، هدایایی شامل چای، میوه، غذاهای دریایی و همچنین گوشت را به عنوان هدیه ازدواج به عروس هدیه می‌کنند و در مقابل، خانواده عروس هم جهیزیه مختصری که شامل لباس، جواهرات، وسایل آشپزخانه و وسایل دکوری است را به عنوان هدیه به داماد می‌دهند تا این دو جوان که قصد آغاز زندگی مشترک را دارند بتوانند با مقدمات اولیه زندگی که هر دو خانواده در اختیارشان قرار می‌دهند زندگی خود را آغاز کنند و تهیه دیگر ملزومات زندگی بر عهده خود آن‌ها خواهد بود.

در کشورهای عرب‌زبان حاشیه خلیج‌فارس هم، تهیه جهیزیه بر عهده خانواده داماد است و در این کشور‌ها، هر گونه لوازم و اثاثیه‌ای که از طرف خانواده دختر هدیه شود، ناپسند تلقی می‌شود و به این ترتیب، خانواده داماد نه‌ تنها مسئولیت برگزاری مراسم ازدواج بلکه وظیفه تامین نیازهای اولیه برای آغاز زندگی مشترک فرزند خود را نیز بر عهده دارند.

آنچه جامعه ما را از جوامع غربی متمایز می‌سازد، این است که اگر چه امروزه در کشورهای اروپایی و آمریکایی، جوانان خودشان مسوولیت تهیه لوازم ضروری برای آغاز یک زندگی مشترک را بر عهده می‌گیرند، اما در مقابل در کشور ما، جهیزیه قدم فرا‌تر از آماده‌سازی لوازم ضروری و حتی غیرضروری گذاشته است تا جایی که در بسیاری از خانواده‌ها حتی مارک کالاهای تهیه شده به عنوان جهیزیه نیز از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و به این ترتیب، در برخی از خانواده‌ها، هزینه اختصاص یافته برای تهیه جهیزیه، ‌گاه به بیش از ده‌ها میلیون تومان افزایش یافته و خانواده‌ها وسایلی را در جهیزیه دخترانشان تهیه می‌کنند که بسیاری از خانواده‌های قدیمی تنها با بخش کوچکی از آن سال‌های طولانی به زندگی مشترک خود ادامه داده‌اند و این در حالی است که حتی برخی از این کالا‌ها هیچ‌گاه مورد استفاده قرار نخواهد گرفت و قصد خانواده عروس از خرید این کالاهای غیرضروری، این بوده است که به همه نشان دهند جهیزیه کامل و بی‌نقصی را برای فرزندشان تهیه کرده‌اند!

منابع: پارس ناز؛ تابناک پارس

فرآوری: پاک نهاد؛ بخش کلوب ازداج تبیان