تشیع
جایگاه تشیع در قلمرو حکومت ممالیک
اشاره پیشینۀ تشیع در قلمرو ممالیک (۶۴۸-۹۲۳ق)، به ویژه در مصر، به صدر اسلام برمی‌گردد. در قلمرو ممالیک، تشیع در قرن‌های نخستین، حتی با وجود سیاست‌های خشن بنی‌امیه و بنی‌العباس علیه شیعیان فراگیر بود. با روی‌کارآمدن خلافت شیعی فاطمیان، تشیع هرچه بیشتر رشد کرد. با وجود سخت‌گیری‌های ایوبیان، تشیع همچنان تا اوایل عهد حکومت …
تاریخ تشیع در مکه، مدینه، جبل عامل و حلب
اشاره: شیعه امامیه تاریخ پر ماجرایی دارد. شیعه قبل از اینکه در ایران به رسمیت برسد و مذهب رسمی این کشور شود، در مناطق دیگر دنیا حضور داشته و باعث تحولات فرهنگی و علمی در این مناطق شده است. شیعه پیش از اینکه در ایران حضور گسترده داشته باشد در خراسان قدیم حضور پررنگ تری داشته است. از مناطقی که شیعه در آ…
امام جواد (علیه السلام) و چگونگی حذف تشیع.
اشاره: بارزترین نوع تبلیغ امام جواد علیه السلام مناظره است. مناظره های آن حضرت - که از نخستین روزهای امامتش آغاز شد - وی را در تثبیت جایگاه ولایت و امامت، هدایت حق جویان و آشکار ساختن سستی گفتار ستمگران یاری داد... امام به پیروانش اجازه می داد درون دستگاه حکومت نفوذ کنند و با رسیدن به موقعیت های ممتا…
نشانه شناسی مکتب امام صادق(علیه السلام).
اشاره: کسانی که   از طریق شبهه افکنی می خواهند تا در جوانان نفوذ کنند و مسلمانان را از هم متلاشی سازند و دچار تشتّت نمایند یعنی همان شرایط زمان امام صادق(ع) در عصر حاضر نیز به وضوح مشاهده می شود. در سالروز شهادت رئیس مذهب تشیع حضرت امام جعفرصادق (علیه السلام)، ضرورت واکاوی ابعاد علمی و فکری آن حضرت …
نشانه های یازده گانه شیعه در کلام امام باقر (علیه‌السلام)
اشاره: در روایات اهل بیت (علیهم‌السلام) از اوصاف و نشانه های شیعه سخن گفته شده است. همه ائمه اهل بیت(علیهم‌السلام) در هدایت و رشد شیعیان تلاشهای زیادی داشته و در شرایطی که برای آنان حاصل می شده، آموزه های که به نیازهای بشر در حوزه های مختلف پاسخ می‌گوید، بیان می کرده اند. یک یاز این آموزه ها نشانه ها …
تشویق بر مخالفت با خواسته هاى نفسى و نفس‏
اشاره: خداوند متعال در آیه سیزدهم سوره سوم (آل عمران) فرموده است: «آراسته شد براى مردمان دوستى خواسته‏هاى نفسى از داشتن زنان و پسران و اموال فراوان از زر و سیم ....». و در آیه ۵۳ سوره دوازدهم (یوسف) فرموده است «و برى نمى‏دارم نفس خود را که هر آینه نفس، امرکننده به بدى است.» و خداوند متعال در آیه چهلم…
مال و فرزند
اشاره: خداوند متعال در آیه چهل و پنجم سوره کهف فرموده است «مال و پسران آرایش زندگانى این جهانى است و چیزهاى پایدار شایسته نزد پروردگار تو از لحاظ پاداش و امید بهتر است.» و در آیه شانزدهم سوره شصت و چهارم (تغابن) فرموده است «جز این نیست که اموال و فرزندان شما بلا و موجب آزمایش است و خداوند نزد او مزد بز…
شیعیان اوکراین.
اشاره اوکراین، از کشورهای اروپای شرقی که اسلام پس از مسیحیت، بیشترین پیروان را در این کشور دارد. بنا بر بالاترین آمار، حدود صد هزار نفر از جمعیت اوکراین، شیعیان هستند. شیعیان این کشور غالباً مهاجرانی از کشورهای آذربایجان، قزاقستان و ازبکستان هستند. دین رایج در اوکراین مسیحیت است.  این کشور از شرق با ر…
واژه شناسی «شیعه» و «تشیّع»
مقدّمه یکی از حوزه های نوین در مطالعات تاریخی، «لغت شناسی» «فقه اللغه»(۱) یا «فیلولوژی» (Philology) است که به شناخت اصل و بن مایه یک لغت (واژه) و سیر تغییر و تحول آن در دوره های مختلف تاریخی می پردازد. البته، از دیرباز، در روش های تحقیق رایج در «حوزه های علمیه اسلامی» همواره مرسوم بوده است که در آغاز هر…
بررسی دلائل موفقیت دولت شیعی علویان طبرستان در گسترش مذهب تشیع
چکیده: محدوده‌ی جغرافیای طبرستان قدیم که امروزه از آن به مازندران یاد می شود، همواره‌ی تاریخ یکی از کانون‌های اصلی و مورد توجه دوست داران ولایت علوی بوده است، به طوری که علویان که از جریان‌های معارض و ستیزه گر با خلفای اموی و عباسی بوده و مورد آزار و اذیت آنها بودند، برای پناه‌جویی و بسط و…
رقابت و رویارویی ایلخانان با ممالک و تأثیر آن بر گسترش تشیع
چکیده: یکی از مباحث اساسی در تاریخ ایلخانان، گسترش تشیع اثنی عشری در این عصر و رسمیت یافتن این مذهب در دوره ای هر چند کوتاه در سلطنت سلطان محمد خدابنده(۷۰۳ ۷۱۶) می باشد. بطور مسلم عوامل بسیاری در این مسأله دخیل بوده است. یکی از این عوامل که برخی مورّخان بطور گذرا به آن اشاره کرده اند، رویارویی و رقاب…
نقش ایرانیان در ماندگاری تفکر شیعی
چکیده این مسأله ای کلیدی است که ایرانیان، در ماندگاری فرهنگ تشیع، چه سهمی داشته و چه نقشی آفریده اند. این مسأله از جهتی که اکثریت شیعه در ایران تمرکز دارند بسیار مهم است. علی(ع) در پاسخ به گزافه گویی اشعث کندی که درباره ی ایرانیان اعتراض کرده بود، به آنها فرمود: این شکم گنده ها خودشان روزها در بس…
مبدأ ظهور تشیع در گذر تاریخ
شیعه در لغت، به گروهی که پیرو شخصی هستند گفته می شود و همچنین به مجموعه ای که پیرو یک هدف و عقیده اند.در «قرآن مجید» نیز به همین معنا آمده است؛ مانند: «وَ اِنَّ مِنْ شِیعَتِهِ لابْراهِیم»۱ و همچنین آیه شریفه «... فَوَجَدَ فِیهَا رَجُلَینِ یقْتَتِلانِ هذا مِنْ شِیعَتِهِ وَ هَذا مِنْ عَدُوِّهِ فَاسْتَغاثَهُ الَّذ…
تشیع در تکاپوی تاریخ
با آغاز دهه ی هشتاد میلادی مطالعات درباره ی تشیع در غرب گسترشی چشم گیر یافت و مؤسسه های پژوهشی غربی، به ویژه مراکزی که درباره ی کشورهای اسلامی مطالعه می کنند، در شناخت دقیق جزئیات تاریخ شیعه و ارتباط آن با مسلمان شیعی معاصر کوشیدند. شیوه ی پژوهشی غرب بر استقرار واقعیات و نیز روحیه ی غربی ـ که رفتار ا…
مروّج تشیّع در تایلند
تشیّع از حدود چهارصد سال پیش توسط فردی به نام شیخ احمد قمی وارد تایلند شد. در قرن یازدهم هجری قمری دو برادر به نام های شیخ احمد و شیخ سعید قمی به وسیله کشتی از طریق «بندر مالاکا» به «آیوتایا»، پایتخت «سیام» (نام سابق تایلند)، وارد شدند. در اینکه شیخ احمد، روحانی بوده یا نه، تردید وجود دارد و سندی دالّ…
عوامل گرایش ایرانیان به تشیع
عوامل گرایش ایرانیان به تشیع چیست؟  عوامل پیدایش و گسترش مکتب تشیّع در ایران بسیار است که هر کدام باید در جای خود بررسی شود. در پاسخ به این پرسش، به سه عامل مردمی اشاره میشود که در گسترش فرهنگ تشیع نقش بسزایی داشته اند: [۱] ۱. موالی (ایرانیان مهاجر)؛ ۲. هجرت علویان و سادات به ایران؛ ۳. حضور امام …