بغداد
علی بن عیسی اربلی (ره)
اشاره: ابوالحسن علی بن عیسی هَکّاری (۶۲۰ تا ۶۲۵-۶۹۲)، مشهور به بهاءالدین اِرْبِلی محدّث، مورّخ، ادیب و شاعر شیعی قرن هفتم و نویسنده کتاب کشف الغمه فی معرفه الائمه، از منابع معتبر دانسته شده در شرح حال پیامبر(صلی‌الله علیه و آله) و امامان شیعه (علیه‌السلام) است. در این مقاله این عالم شیعی همراه با آ…
موقعیت شیعه در عصر شیخ مفید
اشاره: تشیع، تاریخ مظلومیت و غربت را با اشک و خون نگاشته است. بر فراز دار، در حبس های بی حساب، در شکنجه های مدام، در قتل و شکنجه زنان و کودکان، ناله های درد و مقاومت ر، هنوز می توان شنود. هرگز نمی توان آن را اسطوره و افسانه نامید. از تاریخ مسطور، یعنی راوی عیش حاکمان، هیچ گاه نمی توان روایت …
بخشش امام جواد (علیه‌السلام)
  اشاره: یکی از فضایل اخلاقی که در وجود ائمه اهل بیت(علیهم‌السلام) بسیار نمود دارد جود و بخشش آن حضرات است. این صفت پسندیده در هرکس یممکن است وجود داشته باشد اما در امامان معصوم در حد کمال و به صورت معقول و برای رضای خدای متعال تبلور دارد. در این مقاله کوتاه به جود و بخشش امام جواد (علیه‌الس…
دستگیری امام کاظم علیه السّلام ۲۰ شوال
در سال (۱۷۹ق)در این روز هارون ملعون به مسجد النبی صلّی اللَّه علیه و آله به ظاهر برای زیارت و در حقیقت برای دستگیر نمودن حضرت موسی بن جعفر (علیه السّلام) آمد و آن حضرت را از مدینه به بغداد فرستاد. (کافی: ج ۲، ص ۵۰۷٫ بحار الانوار: ج ۴۸، ص ۲۰۶)…
نخستین دولت های مقتدرى شیعه.
اشاره نخستین دولت مقتدرى که توانست وضع «ملوک الطوائفی» ایران را زیر یک پرچم جمع آورى کند و روى اساس مذهب شیعه(۱) یک ایران نیرومند پدید آورد، پادشاهان «آل بویه» بودند که در میان آنها «رکن الدوله» و «عضد الدوله» از همه بزرگتر و معروف ترند. آغاز حکومت آل بویه به سال ۳۲۱ هجری در شیراز و به حکومت «عماد الدو…
محمد بن علقمی.
اشاره محمد بن محمد بن علی بن ابی طالب بن علقمی (۵۹۱ -۶۵۶ق) مشهور به اِبْنِ عَلْقَمی، سیاستمدار شیعه‌مذهب و آخرین وزیر عباسیان. برخی از مورخان اهل سنت که رفتار او را در واقعه تسخیر بغداد نکوهش کرده‌اند، از کفایت و کاردانی و آگاهی او در کشورداری به نیکی سخن گفته‌اند. وی در ۵۹۱ق به دنیا آمد.[۱] اما بر…
تقسیم گوسفند و طىّ الارض
شخصى از اصحاب امام علىّ هادى علیه السلام - به نام اسحاق جلاّب (گلاب گیر) - حکایت کند: روزى طبق دستور آن حضرت ، تعداد بسیارى گوسفند خریدارى کردم و سپس آن ها را در طویله اى بزرگ - که در گوشه اى از منزل ایشان بود - بردم . پس از گذشت چند روز، امام علیه السلام مرا احضار نمود و به همراه یکدیگر وارد طویل…
پیدایش آب و نجات همراهان
مرحوم شیخ حرّ عاملى به نقل از علىّ بن الحسین مسعودى از کتاب إثبات الوصیّه آورده است : یکى از وزراى متوکّل عبّاسى - که به نام یحیى بن هرثمه معروف مى باشد - حکایت کند: در آن مسافرتى که از شهر مدینه منوّره حضرت ابوالحسن ، امام هادى علیه السلام را به سوى شهر سامراء به همراه تعدادى از افراد حرکت مى دادیم …
قطره ای از کرامات امام هادی علیه السلام
 کلینى ‏رحمه الله در کتاب «کافى» از اسحاق جلاّب[۱] نقل کرده است که گفت: براى حضرت هادى علیه السلام گوسفندان زیادى خریدارى کرده بودم، روزى مرا طلبید و وارد اصطبل نمود، و آن به محل وسیعى که نمى ‏شناختم متّصل بود من گوسفندان را طبق دستورى که حضرت مى ‏فرمود بین اشخاص پخش مى ‏کردم، از آن جمله براى حضرت ا…
مسجد براثا.
اشاره: بَراثا (یا بُراثا)، محلّه و مسجدی در مغرب بغداد می‌باشد. این محلّه که امروزه در جنوب دروازه مُحَوَّل قرار دارد، در اصل حدود سه کیلوم‌تر با مرکز بغداد کهن فاصله داشته است. نام براثا از لغت آرامی «بَرثیا» به معنی «بیرون» گرفته شده است. [۱] قدمت محله به پیش از اسلام می‌رسد، اما در دوره اسلامی، ب…
دولت آل بویه
فعالیت های دینی و مذهبی در دوره آل بویه روند اسلام گرایی در ایران تا قرن چهارم هجری تاکنون به طور پراکنده، مطالبی درباره نفوذ اسلام در ایران آورده ایم.در اینجا به این مناسبت که قرن چهارم قرن سیطره کامل اسلام در ایران است، به برخی از نکات تاریخی و تحلیلی نفوذ تدریجی اسلام در ایران اشاره می کن…
آل بویه، عباسیان و تشیع
سالها قبل از ورود آل بویه به بغداد، خلفای عباسی، عملا قدرت دنیوی خود را به امیرالامراها منتقل کرده بودند. برادران بویه که گرایش­های شیعی داشتند، پس از فتوح خویش در ایران، متوجه بغداد شدند. معزالدوله پس از ورود به بغداد، در صدد برآمد تا خلافت را از عباسیان به خاندان علی(ع) منتقل نماید، ولی با صلاحدید وزیرش، …
نفوذ سياسى و موقعيت اجتماعى امام جواد عليه السلام
اولين اقدامى که معتصم انجام داد احضار امام به بغداد بود. امام جواد(عليه السلام) در محرم سال220 هجرى يعنى در همان سالى که به شهادت رسيدند وارد بغداد شدند.[1] موقعيت سياسى، نفوذ اجتماعى و فعاليتهاى گسترده امام جواد(عليه السلام) از نظر معتصم و دست اندرکاران حکومت او پنهان نبود از اين رو خليفه عباسى، پس…
تأملى بر دوران امامت امام جواد (عليه السلام)
امامت امام جواد (علیه السلام) از سال 203هجري پس از شهادت امام رضا(علیه السلام) شروع و تا سال 220 هجري كه آن حضرت به شهادت رسيد حدود 17 سال و چند ماه و چند روز به طول انجاميد. دوران امامت امام جواد (علیه السلام) از حدود 8سالگي شروع شد. در بين ائمه اطهار(علیهم السلام) امام جواد (علیه السلام) تنها امامي بود كه …
امام جواد علیه السلام غریب بغداد
امام جواد علیه السلام از همان آغاز امامت با سیل رنجها رویارو بود؛ مشکلاتی که گاه از سوی حاکمان، زمانی از طرف کارگزاران و منسوبین به طاغوتها و گاهی از سوی جاهلان، متعصبان، گروههای انحرافی متوجه آن حضرت می شد. الف) سیمای جواد الائمه در یک نگاه امام محمد بن علی علیهما السلام (جواد الائمه) نهمین امام از خان…
تاريخچه حرم كاظمين
به هنگام انتخاب بغداد به عنوان پايتخت در دوره خلافت منصور، در جوار اين شهر باغ هايي وجود داشت كه به شونيزيه معروف بود. منصور در 145 ق اين باغ را به عنوان مقبره خانوادگي خود انتخاب كرد و آن را « مقابر قريش » ناميد. نخستين كسي كه در اين قبرستان دفن شد جعفر فرزند منصور عباسي بود كه در 150 ق از دنيا رفت. د…