انس بن مالک

نوشته‌ها

سزای کتمان کنندگان حق

اشاره:

 پیامبر اسلام (صلی‌الله علیه و آله) ولایت و امامت امام علی(علیه‌السلام) را برای اصحاب اعلام کرده بود. به خصوص حدیث غدیر که همه اصحاب رسول خدا(صلی‌الله علیه و آله) آن را در غدیر خم از پیامبر گرامی اسلام شنیده بودند. اما بعد از رحلت پیامبر اسلام(صلی‌الله علیه و آله) اکثر صحابه این حادثه را کتمان کردند. از جمله آنها انس ابن مالک، براء بن عازب انصاری، اشعث بن قیس و خالد بن یزید بجلّی هستند که امام علی (علیه‌السلام) درباره هرکدام آنان چیزی را پیشگویی کردند که در این نوشته مختصر به آن اشاره شده است.

جابر بن عبدالله انصاری می گوید: امام علی(علیه‌السلام) برای ما که جمعیت بسیاری بودیم، سخنرانی کرد، پس از حمد و ثنا فرمود: در پیشاپیش جمعیت چهار نفر از اصحاب محمد (صلی‌الله علیه و آله) در این جا هستند که عبارتند از: ۱. انس ابن مالک ۲. براء بن عازب انصاری ۳. اشعث بن قیس ۴. خالد بن یزید بجلّی.

سپس رو به یک یک این چهار نفر کرد، نخست از انس بن مالک پرسید:

ای انس! اگر تو شنیده ای که رسول خدا(صلی‌الله علیه و آله) در حق من فرمود: من کنت مولاه فهذا علی مولاه (کسی که من مولا و رهبر او هستم، بداند که علی(علیه‌السلام) مولا و رهبر او است) ولی امروز گواهی به رهبری من ندهی، خداوند تو را به بیماری برص (پیسی) مبتلا می کند که لکه های سفید آن، سر و صورت را فرا می گیرد و عمامه ات آن را نمی پوشاند.

سپس به اشعث رو کرد و فرمود: اما تو ای اشعث! اگر شنیده ای که پیامبر(صلی‌الله علیه و آله) در حق من چنین گفت، ولی اکنون گواهی ندهی آخر عمر، از هر دو چشم کور می شوی و اما تو ای خالد بن یزید!، اگر در حق من چنین شنیده ای و امروز کتمان کنی و گواهی ندهی، خداوند تو را به مرگ جاهلیت بمیراند. و اما تو ای براء بن عازب! اگر شنیده ای که پیامبر(صلی‌الله علیه و آله) در حق من چنین فرمود: و اینک گواهی به ولایت من ندهی، در همان جا می میری که از آن جا به سوی مدینه هجرت کردی.

(این چهار نفر، آن چه در روز غدیر از پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) شنیده بودند که آن حضرت، علی(علیه‌السلام) را رهبر بعد از خود قرار داد، کتمان کردند) جابر بن عبدالله انصاری می گوید: سوگند به خدا بعد از مدتی من انس بن مالک را دیدم که بیماری برص گرفته به طوری که عمامه اش نمی تواند لکه های سفید این بیماری را از سر و رویش بپوشاند.

و اشعث را دیدم که از هر دو چشم کور شد، و می گفت: سپاس خداوندی را که نفرین علی(علیه‌السلام) در مورد کوری دو چشم در دنیا بود، و مرا به عذاب آخرت نفرین نکرد که در این صورت برای همیشه در آخرت، عذاب می شدم.

خالد بن یزید را دیدم که در منزلش مرد، خانواده اش خواستند او را در منزل دفن کنند، قبیله کِنده با خبر شدند، و هجوم آوردند و او را به رسم جاهلیت کنار در خانه، دفن کردند، و به مرگ جاهلیت مرد.

و اما براء بن عازب، معاویه او را حاکم یمن کرد، و او در یمن از دنیا رفت، همان جا که از آن جا هجرت کرده بود (آن هم در حالی که حاکم از ناحیه ظالم بود).[۱]

پی نوشت:

[۱] . منهاج البراعه، ج ۱۲، ص ۲۱۶ (به نقل از خصال و امالی صدوق) و المواعظ العددیه، ص ۱۲۶.

منبع: سایت الغدیر

عملکرد انس بن مالک یکی از دلایل وهابی ها بر حرمت سفر به سوی زیارت

وهابی ها عمل­کرد انس بن مالک در کنار قبر پیامبر خدا را دلیل دیگر بر منع شدالرحال به سوی قبر پیامبر خدا گرفته‌اند. آنان می گویند که او بعد از سلام دادن به نبی(صلی الله علیه و آله) پشت به دیوار قبر تکیه زد و سپس دعا خواند اگر سفر به سوی قبر رسول خدا جایز بود نباید هنگام دعا کردن پشت به قبر می‌ایستاد.[۱]

اما سؤال:

  1. وهابی ها از این دلیل با چه معیاری حرمت سفر به سوی زیارت را به دست آورده اند در حالی که این دلیل وهابیها کاملا با ادعای آنان نامربوط است؛ زیرا نحوه­ ایستادن مالک در کنار قبر نبی(صلی الله علیه و آله) اولا هیچ دلالتی بر منع سفر ندارد بلکه این عمل مالک به نوعی خود دلیل بر مشروعیت زیارت و صحت آن از نظر صحابه تلقی می‌شود.
  2. ایا این سخن وهابی ها با آنچه که در فیض القدیر آمده تکذیب نمی شود ؟ زیرا ایستادن مالک پشت به دیوار قبر در فیض القدیر مردود شمرده شده بلکه ابو حنیفه رئیس مذهب حنفیه در مسند خود از ابن عمر نقل کرده که سنت این است که از سوی قبله رو به قبر نبی(صلی الله علیه و آله) رفته شود در حالی که پشت زائر به سمت قبله قرار گرفته و رو به قبر بایستد و سپس بگوید: «السلام علیک أیها النبی ورحمه الله وبرکاته»؛ زیرا رسول الله(صلی الله علیه و آله) با پهلوی راست رو به قبله در قبر شریف قرار دارد بلکه به طور مطلق زیارت قبور از پیش روی متوفی بهتر است.[۲]

پی نوشتها

[۱]. سلیمان بن عبدالله بن محمد بن عبدالوهاب، تیسیر العزیز الحمید، ص ۲۹۳، بیروت، ۱۹۹۹م .

[۲]. سیواسی، کمال الدین محمد بن عبد الواحد ، شرح فتح القدیر، ج۳ص۱۸۰؛ علی بن سلطان محمد قاری، شرح مسند ابی حنیفه، ص۲۱۰-۲۰۲.

حدیث طیر

یکی از دلایل تقدم و افضلیت علی (علیه السلام) بر صحابه رسول الله و کافه افراد حدیثی است صحیح و متواتر (الغدیر، ۳/۲۱۹) به نام حدیث طیر (مرغ) که انس بن مالک صحابی و خدمتکار خالص رسول الله روایت نموده و محدثینی شیعی و سنی آن را از طرق گوناگون، به اسناد معتبر نقل کرده اند. ابو عبدالرحمن احمد بن شعیب نسائی صاحب صحیح نسائی در خصائص امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (علیه السلام) متن حدیث طیر را چنین آورده است: «اخبرنا ذکریا بن یحیی قال : اخبرنا مشهر بن عبدالملک عن عیسی بن عمر عن السدی عن انس بن مالک: أن النبی صلی الله علیه و سلم کان عنده طائر فقال: اللهم ائتنی بأحب خلقک الیک یأکل معی من هذا الطیر. فجاء ابوبکر فرده ثم جاء عمر فرده ثم جاء علی فأذن له» یعنی: زکریا بن یحیی از حسن بن حماد از مسهر بن عبدالملک و مسهر از عیسی بن عمر و او از سدی و سدی از انس بن مالک روایت کرده اند که: «برای پیغمبر (صلی الله علیه و آله) مرغی آورده بودند. آن حضرت فرمود: خدایا. محبوب ترین خلق خود را نزد من بفرست تا از این مرغ بخورد. پس ابوبکر آمد ولی پیامبر او را نپذیرفت، بعد عمر آمد. او را هم نپذیرفت ولی وقتی علی آمد اجازه فرمود داخل شود.

علاء الدین علی متقی هندی در کنز العمال فی سنن الاقوال و الافعال (۱۵/۴۲۰ به بعد) حدیث انس را با مختصر اختلاف لفظی به سه صورت از ابن عساکر دمشقی روایت کرده است، متن حدیث ۴۲۲ چنین است: عن عمرو بن دینار عن انس قال: کنت مع رسول الله فی بستان فاهدی لنا طائر مشوی فقال: اللهم ائتنی بأحب الخلق الیک. فجاء علی بن ابی طالب فقلت: رسول الله مشغول . فرجع ثم جاء بعد ساعه و دق الباب ورددته مثل ذلک. ثم قال رسول الله: یا انس افتح له فطال مارددته. فقلت یا رسول الله. کنت اطمع ان یکون رجلا من الانصار. فدخل علی بن ابی طالب فأکل معه من الطیر. فقال رسول الله صلی الله علیه و سلم: المرء یحب قومه یعنی : «عمرو بن دینار از انس بن مالک چنین روایت کرده است: با رسول الله در باغی بودیم. مرغ بریانی به ما هدیه کردند. پس پیغمبر فرمود: خدایا کسی را که از همه خلق بیشتر دوست داری نزد من بفرست. پس علی بن ابی طالب بیامد و خواست نزد پیغمبر رود. من گفتم پیغمبر اکنون کاری دارد و مشغول است. پس او برگشت و بعد از ساعتی باز آمد و دق الباب نمود. خواستم مثل دفعه پیش او را برگردانم اما رسول الله فرمود: ای انس در را به روی علی بگشا او را زیاد معطل کردی. گفتم ای فرستاده خدا طمع داشتم آن مرد یکی از انصار باشد. پس علی بن ابی طالب درآمد و با پیغمبر از آن مرغ بریان تناول کرد. پیغمبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: انسان قوم خود را دوست دارد» این حدیث را ابن عساکر و ابن النجار روایت کرده اند. در بعض روایات نام اهداء کننده مرغ بریان ام سلیم مادر انس بن مالک و در بعض دیگر ام سلمه ام المؤمنین همسر رسول الله (صلی الله علیه و آله) آمده است. بعضی هم به جای جوجه و مرغ، کبک گفته اند. الفاظ و اشکال گوناگون این حدیث و اسناد آن از طرق اهل سنت به تفصیل در جلد چهارم عبقات الانوار که تمام کتاب به شرح این حدیث اختصاص دارد و در اعیان الشیعه (۱/۳۵۳) مندرج است.

حدیث طیر را نه تنها علمای شیعه متواتر و قطعی الصدور می دانند بلکه گروهی از حافظان و محدثین بزرگ اهل سنت نیز صحت و اعتبار آن را تأیید نموده اند (مقدمه فتح الملک العلی) به علاوه بعض مشاهیر شیعه و سنی کتابهایی در شرح الفاظ و اسناد این حدیث تألیف کرده اند که نام بعض ایشان چنین است: ۱) ابوجعفر جریر طبری مورخ و محدث مشهور (م ۳۱۰ ق) به روایت عبقات ۴/۲۱۸؛ ۲) حافظ ابوالعباس عقده کوفی (م ۳۳۲ ق) به روایت عبقات ۴/۲۱۸؛ ۳) حاکم نیشابوری شافعی (م ۴۰۳/۴۰۵ ق) مفسر و محدث و مورخ معروف به روایت المستدرک علی الصحیحین ۳/۱۳۰، تاریخ بغداد، ۵/۴۷۳ و طبقات الشافعیه، ۳/۶۴ تألیف سبکی؛ ۴) حافظ ابوطاهر حمدان از شاگردان حاکم نیشابوری به روایت مقدمه فتح الملک العلی؛ ۵) ابوعبدالله ذهبی به روایت مقدمه «فتح الملک العلی» ؛ ۶) ابوبکر مردویه اصفهانی (م ۴۱۰ ق) محدث و مفسر و مورخ مشهور، به روایت عبقات ۴/۵؛ ۷) حافظ ابونعیم اصفهانی (م ۴۳۰ ق) جد علامه مجلسی و مورخ و محدث مشهور به روایت عبقات ۴/۵؛ ۸) و از همه جامعتر و مهمتر کتاب چهارم از منهج دوم از اثر بزرگ تشیع عبقات الانوار تألیف علامه میر حامد حسین لکنهویی کنتوری نیشابوری است (م ۱۳۰۶ ق) که اختصاصا درباره این حدیث شریف تألیف شده و اسناد صحت و تواتر آن را از طرق اهل سنت با ذکر نام روات و نقد هر حدیث به تفصیل ذکر کرده است.

منبع : دایره المعارف تشیع، ج ۶ , فریدنی، مشایخ