انحراف جوانان

نوشته‌ها

على(علیه السلام) و کانون جوانى

شخصیت على(علیه السلام) با شخصیّت نبى اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) در جوانب گوناگون علمی‌ و عملى شباهت فراوان دارد. نهج‏ البلاغه و مجموعه ‏ى سخنان امیرالمؤمنین(علیه السلام) به آیات و مضامین قرآن نزدیک است و شیوایى، ارج‏مندى و ژرف بودن پیام على(علیه السلام) و نبى(صلی الله علیه و آله و سلم) به اوج کمال رسیده است؛ به گونه ‏اى که از جهت محتوا، نهج‏ البلاغه برادر قرآن نامیده شده است. سراسر وجود على(علیه السلام) تاریخ و سیرت على، خُلق و خوى على، رنگ و بوى على(علیه السلام) سخن و گفت‏گوى على براى تمام انسان ‏ها درس، سرمشق، تعلیم و رهبرى است. [۱]

على(علیه السلام)، انسان کاملى است که قهرمان همه‏ ى ارزش ‏هاى انسانى است. او، مردى است که شب‏ ها با روح کلى عالم به سر می‌بُرد و روزها، به تربیت ارواح آدمیان می‌‏‌پرداخت.

جوانى، گوهر گرانبهایى است که به خاطر استعدادها و قابلیت شکوفایى و رشد، از ارزش و منزلت خاصى برخوردار است و بزرگان را به توصیه و ارائه‏ ى تجربیّات به جوانان واداشته است. امیرالمؤمنین(علیه السلام) نیز در این عرصه، کلمات حکمت‏ آموزى را ارائه نموده است. جوانى و تندرستى را دو چیز با ارزش و منزلت معرفى می‌‏‌کند و می‌ ‏فرماید: «قدر و منزلت این دو چیز را کسى می‌‏‌شناسد که آن دو را از دست داده باشد». [۲]

در بیان ارزش جوانى، همین بس که پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «در قیامت از عُمْر و جوانى انسان می‌‏پرسند که چگونه و در چه راهى آن را صرف نموده است».[۳] على(علیه السلام) به اصحاب توصیه می‌‏‌کند که «جوانى را قبل از پیری و سلامتى را قبل از بیماری دریابید». [۴] امام در بیان دوران جوانى غفلت برخى انسان‏ها می‌ ‏فرماید: «در ایام سلامت بدن، سرمایه ‏اى فراهم و مهیا نساخته‌اند و در اوایل فرصت‏‌هاى زندگى و نیرومندى، درس عبرتى نگرفتند و درخشنده‌ترین ایام عمر را رایگان از کف دادند، آیا کسى که در جوانى اهل تن‌پرورى بوده، می‌ ‏تواند در پیرى جز شکستگى و ذلّت انتظارى داشته باشد». [۵] پس دوران جوانی را باید دریافت و از آن دوران گرانسنگ و طلایى در خویشتن ‏شناسى و کمال‏ یابى بهره گرفت که شرط اساسى سعادت و شقاوت یا خوش‏بختى و بدبختى انس‏آن ‏ها در دنیا و آخرت به توجّه و عدم توجّه آن‏ها نسبت به جوانى، بستگى دارد.

امام على(علیه السلام) تربیت کنندگان و والدین و مربّیان را نسبت به توجّه به عنصر زمان، هشدار می‌‏‌دهد و می‌ ‏فرماید: «فرزندان خویش را به جبر و استبداد بر آداب خود مجبور نکنید؛ زیرا آنان در زمانی غیر زمان شما آفریده شدند و زندگى می‌ ‏کنند». [۶] پس تحجّر و جمود بر آداب گذشتگان، مانع مهمی‌ بر سر راه تربیت جوانان است؛ امّا این بدان معنا نیست که دست از سنّت‏‌هاى صحیح گذشتگان برداریم و به بهانه ى نوگرایى و تجددخواهى، ارزش ‏های اسلامی‌ را به حاشیه رانیم؛ بلکه باید با روش صحیح تربیتى و آگاهانه، فرزندان خویش را به ارزش‏‌هاى اسلامی‌ ره‏نمون سازیم.

مردى به نام ابوجعفر احول، از دوستان امام صادق(علیه السلام) مدتی به تبلیغ مذهب تشیع و تعالیم اهل ‏بیت(علیهم السلام) اشتغال داشت. روزى به محضر مبارک امام رسید و امام از او سؤال کرد: مردم بصره را در پذیرش اهل‏ بیت و آیین تشیع چگونه یافتى؟ عرض کرد: مردم، اندکى تعالیم اهل‏ بیت را پذیرفته ‏اند. امام فرمود: «توجّه تبلیغى خود را به نسل جوان معطوف دار و نیروى خویش را در راه هدایت آنان به کار انداز؛ زیرا جوانان زودتر حق را می‌‏‌پذیرند و سریع‏ تر به هر خیر و صلاحى می‌‏‌گرایند».[۷] به همین دلیل، امام على(علیه السلام) می‌ ‏فرماید: «جوانى ‏ات را قبل از پیرى و سلامتت را قبل از بیمارى دریاب».[۸] امام على(علیه السلام) به جوانان توصیه‏‌هاى آموزنده‏ ى بسیار دارد. از جمله: به فرزند جوانش امام حسن(علیه السلام) سفارش می‏ کند: «بنده ‏ى غیر خود نباش که خداوند تو را آزاد آفریده است».[۹]

پرهیز از شهوت‏ رانی و مغلوب شدن با شهوت نیز توصیه‏ ى دیگر آن حضرت است: «کسى که مغلوب شهوت خویشتن است، ذلّت و خواریش بیش از برده‏ ى زرخرید است».[۱۰]

عزت‌مدارى و کرامت نفس نیز سفارش دیگری است که امام(علیه السلام) به فرزند جوانش بیان می‌‏‌کند: «نفس خویش را عزیز شمار و به هیچ پستى و دنائتی، تن مده، گرچه عمل پست، تو را به تمنیات برساند؛ زیرا هیچ چیز با شرافت نفس برابری نمی‌‏‌کند و هرگز به جاى عزت نفس از دست رفته، عوضى همانند آن نصیب نخواهد شد».[۱۱]

امام على(علیه السلام) به فرزندش امام حسن(علیه السلام) می‏‌فرماید:

«پسرم! من در تعلیم و تربیت تو، شتاب کردم پیش از آن که قلب تو سخت گردد و عقل و فکرت به چیز دیگرى مشغول شود مبادرت ورزیدم تا با تصمیم جدّى به استقبال اموری بشتابى که اندیشمندان و اهل تجربه، زحمت آزمون آن را کشیده‌اند و تو را از تلاش بیش‏تر بى‏‌نیاز ساخته ‏اند؛ بنابراین آن‏چه از تجربیات آن‏ها نصیب ما شده، نصیب تو هم خواهد بود.» [۱۲]

مستى جوانى نیز آسیب ‏پذیر و هلاکت ‏بار است که جوانان باید بدان توجّه نمایند. امام علی(علیه السلام) می‏ فرماید: «سزاوار است انسان عاقل، خویشتن را از مستى ثروت، مستى قدرت، مستى علم و دانش، مستى تمجید و تملق، مستى جوانى مصون نگه دارد؛ زیرا هر یک از این مستى‏ ها بادهاى مسموم و پلیدى دارد که عقل را نابود می‌‏‌کند و آدمی‌ را خفیف و بى ‏ارزش می‌‏‌سازد». [۱۳] و راه درمان این مستى ‏ها به تعبیر امام على(علیه السلام) شناختن شرافت باطنى و گوهر انسانى است که او را از پستى‏‌هاى شهوت و آرزوهاى باطل مصون نگاه می‌ ‏دارد. [۱۴] بر این اساس، امام على(علیه السلام) به جوانان خطاب می‌ ‏کند: اى گروه جوانان! شرف انسانى و سجایاى اخلاقى خود را با ادب و تربیت محافظت نمایید و سرمایه‏ ى گرانبهاى دین خویش را با نیروى علم و دانش از دست‏ برد ناپاکان و خطرات گوناگون برکنار دارید». [۱۵]

توصیه ‏ى دیگر امام على(علیه السلام) به جوانان در آیین دوست‏یابى است که می‌‏‌فرماید: «پیوند دوستى را با برادران دینى خود محکم سازید که آنان ذخایر دنیا و آخرت هستند. مگر نشنیده ‏اید که خداوند در قرآن شریف به تأثر گم‏راهان در قیامت اشاره کرده که می‌‏‌گویند: در این روز سخت، نه شفیعى داریم و نه دوستى که در کارمان همّت گمارد». [۱۶] «کسى که دوست پاک خود را که برای خدا با وى پیوند دوستى داشته، از دست بدهد، مثل این است که شریف‌ترین اعضاى بدن خود را از کف داده است». [۱۷] در وصیت‏ نامه ‏شان به امام حسن(علیه السلام) فرمودند: «به اتکاى روابط دوستانه و رفاقت صمیمانه، حق برادرت را ضایع مکن؛ چه، در زمینه‏ ى تضییع حقوق، روابط دوستى نابود می‌‏شود و آن کسی که حقّش را تباه ساختى براى تو برادر نخواهدبود».[۱۸]

امام(علیه السلام) در باب عوامل انحراف جوانان هشدار می‌‏‌دهد و جهل و نادانى، هواپرستى و شهوت‏رانى، تقلید از فاسدان و منحرفان، عصبانیت و خشم افراطى، برترى‌جویى، تکاثرگرایى، غرور و خودخواهى، فقدان تربیت خانوادگى و ضعف ایمان را به عنوان ریشه‌هاى انحراف جوانان بیان می‌‏‌کند.[۱۹]

پى‌نوشت‏‌ها

[۱]. و دافعه‏ ى على(علیه السلام)، ص ۱۷۷؛

[۲]. ص ۴۴۹؛

[۳]. ج ۱۷، ص ۲۳؛

[۴]. ص ۳۴۰؛

[۵]. تحقیق فیض الاسلام، ص ۱۸۰؛

[۶]. ابن ابى الحدید، ج ۲۰، ص ۲۶۷؛

[۷]. کافى، ص ۹۳؛

[۸]. غررالحکم.

[۹]. نامه‏ى ۳۱؛

[۱۰]. غررالحکم.

[۱۱]. نامه‏ی ۳۱؛

[۱۲]. نامه‏ى ۳۱؛

[۱۳]. ج ۵، ص ۸، حدیث ۹۰۷۵؛

[۱۴]. غررالحکم.

[۱۵]. پیشین.

[۱۶]. غررالحکم.

[۱۷]. غررالحکم.

[۱۸]. نامه‏ى ۳۱؛

[۱۹]. نامه‏ى ۵۳، خطبه‏ى ۱۰۸، ۱۹۲، حکمت ۲۵۵، ۲۳۲؛

منبع: عبدالحسین خسروپناه؛ پایگاه بلاغ

لذت شوم

سیما فراهانى

گزارشى از عواقب استفاده از قرص‌هاى روان‌گردان در بین جوانان

با سرعت زیاد، مسافت بزرگراه را طى مى‌کرد. آنقدر سرعتش زیاد بود که از کنار تمام ماشین ها مثل باد مى‌گذشت. دوستانش هر کدام از داخل اتومبیل مشغول به کارى بودند. یکى خوابیده بود و آن یکى بلند بلند مى‌خندید. همانطور که با سرعت مى‌رفت، ناگهان فکرى به سرش زد. دستش را به طرف دستگیره در برد، او قصد داشت به مغازه برود و خرید کند. در ماشین را باز کرد، گویا چشمانش کور شده بود و عقل خود را از دست داده بود. از ماشینش پیاده شد و بعد … تصادف وحشتناک در بزرگراه همت…

این اتفاقات، بعد از مصرف قرص‌هاى روانگردان طبیعى است. توهم ناشى از اکس، عواقب وخیم ترى را نیز مى‌تواند دربرداشته باشد. در پرونده‌اى پسر جوانى بعد از مصرف قرص اکس مادرش را شبیه به یک هندوانه دید و با چاقو به جانش افتاد، پسر جوان دیگرى نیز خواهرش را یک گوسفند دید . دختر جوان دیگرى در اثر توهم ناشى از اکس با خیال اینکه بال پرواز دارد، خود را از طبقه پنجم ساختمان به پایین پرت کرد و …

اکستازى معضلى است که در چند سال گذشته، گریبان جوانان جامعه ما را گرفته است و در اثر آن خیلى ها جان خود را از دست داده اند. به طور کلى مصرف مواد مخدر و اعتیاد به آن، خطرناک ترین پدیده جامعه امروزى است که جوامع انسانى را به طور جدى مورد تهدید قرار داده است. با پیشرفت جوامع، نیازها، نگرش ها و الگوهاى رفتارى انسان تغییر مى‌کند و این دگرگونى از جامعه اى به جامعه دیگر به لحاظ موقعیت جغرافیایى، سطح رشد و آگاهى و زمینه‌هاى فرهنگى و … بسیار متفاوت است. افزایش جمعیت جوان، میزان آسیب پذیرى جوامع را به لحاظ مصرف مواد مخدر مصنوعى مضاعف کرده است زیرا جوانان امروزى با انگیزه کنجکاوى و با رهایى از فشارهاى اجتماعى و فرار از مشکلات و مسئولیت ها به سوى مصرف انواع مخدر، به ویژه مواد مخدر صنعتى پناه مى‌برند. روند رو به رشد مصرف اکستازى و سایر قرص‌هاى روانگردان، امروزه در جوامع، از جمله در کشور ما تبدیل به یک نگرانى شده است. از سوى دیگر، بیم آن مى‌رود که به جهت عوارض بسیار مهلک و تأثیرات سوء آن بر مغز، الگوى مصرف دیرینه و سنتى تریاک و حشیش، به سمت این مواد تغییر یابد.

گشتى در اکس پارتى

وارد خانه و یا بهتر بگویم پا به کوچه که بگذارى صداى هیاهو و موسیقى را مى‌شنوى، صداى خنده، صداى فریاد، وارد که بشوى نورهاى رنگى را مى‌بینى که خاموش و روشن مى‌شوند و اشباحى میان تاریکى و روشنى خانه به شدت هر چه تمام تر بالا و پایین مى‌برند. آنها خسته نمى‌شوند. گویا براى آنها اصلا خستگى معنایى ندارد. شور و هیجان آنقدر بالا است که فکر مى‌کنى این آدم ها از کره دیگرى با انرژى فوق تصور آمده اند. اما … ساعتى بعد، بوى مرگ فضاى خانه را پر مى‌کند. ساعتى بعد، از هیاهوى این خانه خبرى نیست. همه چیز به هم ریخته است، اما کسى توان بلند شدن ندارد. دیگر رقص نور و موسیقى هم آنها را به هیجان آدم‌هاى اینجا حتى به اندازه یک آدم پیر و فرسوده هم توان حرکتى ندارند. دیگر از آن همه فریادهاى شاد خبرى نیست. حتى بعضى از آنها گریه مى‌کنند. ساعتى قبل، آنها سرشار از یک انرژى کاذب دنیا را در دستان خود مى‌دیدند و احساس مى‌کردند توان انجام هر کارى را دارند، اما حالا نه تنها دیگر دنیایى در دستشان نیست، که حتى توان از جا برخاستن را هم ندارند…

اکستازى را باید جادوى مرگ در قرن حاضر خواند، تأثیر این قرص نیروزا، آنقدرها باقى نمى‌ماند و وقتى به پایان برسد دیگر از شور و هیجان خبرى نیست، آنچه باقى مى‌ماند، افسردگى و احساس بیهودگى است. احساسى که ممکن است تو را تا حد مرگ به جنون بکشاند. نمى‌توان باور کرد که خندیدن براى انسان ها آنقدر مشکل باشد که براى انجامش مجبور باشند دست به دامان یک محرک خارجى شوند. جالب تر و یا در واقع تلخ تر از آن این است که استفاده از مواد مخدر صنعتى و یا همان قرص‌هاى روانگردان بیشتر در بین جوانان شیوع پیدا کرده است و این در حالى است که کشور ما همچنان مواد مخدر را تریاک و هروئین مى‌داند و کسانى که از این مواد استفاده کنند مجرم اند. متأسفانه در قانون مبارزه با مواد مخدر هیچ ماده قانونى در رابطه با مواد مخدر صنعتى وجود ندارد.

اکستازى چیست؟

به اعتقاد بسیارى از متخصصان اکستازى جزو اصلى گروه مواد مخدر توهم زا و سرخوشى آور به شمار مى‌رود. این ماده نه تنها در لابراتورهاى کوچک زیرزمینى تولید مى‌شود، بلکه در کارخانجات بزرگ هم هست. اکستازى به صورت قرص و همراه با آب مصرف مى‌شود. در سطح خارجى این قرص ها اغلب، اشکال و حروفى وجود دارد که به همراه رنگ و ترکیبات رنگى شدت و مدت زمان تأثیر و نوع ماده مؤثر آن را براى مصرف کننده مشخص مى‌کند. هر چند درستى این کدها قابل اطمینان نیست.

علائم مصرف اکستازى

علائم آنى مصرف اکستازى با فاکتورهاى مختلفى مانند میزان دفعات مصرف، میزان خلوص ماده موثر، وضعیت روحى و جسمانى، انگیزه و موقعیت مکانى مصرف کننده ارتباط مستقیم دارد. در واقع اکستازى فقط احساس اولیه مصرف کننده را تشدید مى‌کند. این مواد تغییر ایجاد نمى‌کنند، مثلا احساس سرخوردگى و اندوه را بر شادى و سرخوشى تبدیل مى‌کند. یک کارشناس در این زمینه معتقد است: براى بسیارى از افراد اکستازى محرک هیجان آور و در عین حال آرامش بخش است و علاوه بر آن تأثیرات توهمى‌ و تحریک فانتزى را نیز به دنبال دارد، اما مصرف‌کننده پیش از آن که عوارض روانى مواد را احساس کنند، ابتدا عوارض جسمانى مصرف مواد را تجربه مى‌کنند.

وى در ادامه گفت: در افرادى که براى اولین بار اکستازى مصرف مى‌کنند، حدود ۳۰ دقیقه پس از مصرف معمولا افزایش ضربان قلب، تعریق شدید، انقباض عضلانى و عدم احساس درد بروز مى‌کند، اما افرادى که به دفعات این مواد را مصرف مى‌کنند. احساس سوزن سوزن شدن بدن، بى قرارى، ناآرامى‌و اضطراب را تجربه مى‌کنند.

وى مى‌افزاید: از نظر روانى مصرف اکستازى در بسیارى از افراد اعتماد به نفس را افزایش داده و شخص راحت تر با دیگران ارتباط برقرار مى‌کند به طورى که بى پروایى در رفتار و گفتار، احساس محبوب بودن و قدرت داشتن از آثار مصرف اکستازى گزارش شده است، اما بزرگترین مشکل مصرف کنندگان اکستازى پایان سرخوشى اولیه است. زیرا با از بین رفتن تأثیر دارو و نشنگى حاصل از سوء مصرف، افسردگى شدید و عمیق بروز مى‌کند. افسردگى همراه با اضطراب، بى قرارى و خستگى و بى تفاوتى شدید در زندگى روزمره، فرد را تحت تأثیر قرار مى‌دهد. در کنار این موارد میل شدید به مصرف مجدد مواد نیز در فرد به وجود مى‌آید که مى‌تواند اولین قدم و همچنین قدم تعیین کننده در راه وابستگى روانى به مواد مخدر باشد. همین امر عواقب وخیمى‌از جمله بیمارى و یا حتى مرگ را در پى دارد.

بنابراین ما مى‌بینیم که جوانانى از که از قرص‌هاى روانگردان استفاده مى‌کنند، به نوعى از شادى و نشاط دور هستند و قصد دارند با مصرف این گونه قرص ها، به شادى کاذب دست یابند؛ پس باید زمینه شادى و نشاط را در میان جوانان فراهم کرد تا آنها احتیاج خود را در مصرف این گونه قرص‌هاى مخرب؛ جستجو نکنند و نبینند.

منبع: پایگاه  راسخون