امامت
نقش پیامبر اسلام(صلی‌الله علیه و آله و سلم) در تعیین امام از شیعه و سنی%
اشاره: امامت در لغت به معنای پیشوایی و رهبری است و در اصطلاح علم کلام عبارت است از ریاست همگانی جامعه در امور دین و دنیا(۱) و از نگاه مکتب اسلام از جایگاه خاصی برخوردار است. در قرآن کریم در مورد اعطای مقام امامت به حضرت ابراهیم آمده است «هنگامی که خداوند ابراهیم را با وسایل گوناگون آزمود و او به خو…
آثار مهدی از نیمه دوم قرن پنجم تا نیمه دوم قرن هفتم هجری
چکیده مسأله مهدویت، دارای فراز و فرودهایی بوده و می باشد؛ ولی درهمه دوران مورد توجه مسلمانان به ویژه پیروان مذهب اثنا عشریه ـ بوده است. قرون مورد نظرنیز از این امر مستثنا نیست. در این نوشتار، مروری خواهیم داشت به آثار و برخی از موضوعات که در این دو قرن به آن پرداخته شده است. کلید واژه …
وجوه اختلافات اهل سنت با شیعه در کلیات و جزئیات مهم
اشاره: گروه های کلامی اهل سنت به دو گروه، اصلی اشاعره که بنیانگذاران آن ابوالحسن اشعری است (۳۸۰)(۱) و معتزله که بنیان گذار آن و اصل بن عطا شاگرد حسن بصری اوائل قرن دوم هجری(۲) و گروهی سومی به نام اهل حدیث (مرکب از حنابله و الحشویه)(۳) و گروهی چهارمی داریم به نام اباضیه که ما سعی می‌کنیم بیشتر نظر دو گروه اوّ…
متمهدیان و مدعیان مهدویت(۲)
اشاره نگارنده در ادامه مقاله شماره قبل طی یک مقدمه بیان می دارد که مهدی واقعی مورد نظر امامیه ویژگی هایی دارد هنوز ظهور نکرده و ضمن بر شمردن برخی دیگر از مدعیان دروغین مهدویت و متمهدیان با نگاه تاریخی به انگیزه و علل ادعاهای آنان پرداخته است تا سره از ناسره مشخص گردد. در شماره پیشین عوامل، انگیزه و ا…
على قدوسى (ره)
اشاره: مجاهد و مبارزه نستوه شهید قدوسى در سال ۱۳۰۶ در یک خانواده روحانى در نهاوند متولد شد. این شهید والامقام تحصیلات ابتدایى خود را در زادگاهش به پایان رساند و در سال ۱۳۲۳ وارد حوزه علمیه قم شد و بعد از گذراندن دروس مقدماتى و عالیه حوزوى، قبل از ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ به درجه اجتهاد رسید، ایشان مورد نظر خاص…
صادق احسانبخش(ره)
اشاره: حضرت مستطاب مرحوم آقاى حاج شیخ صادق احسانبخش، معروف ترین عالم رشت و امام جمعه و نماینده رهبرى در استان گیلان به شمار بود.فقید سعید در سال ۱۳۰۹ش در روستاى (لیفشاگرد) ـ ۱۹کیلومترى رشت ـ در خانواده اى متدین و کشاورز دیده به جهان گشود. تا شهریور ۱۳۲۰ در روستا به مکتب مى رفت و پس از آن به (تولم شهر) آمد …
احمد رحمانى همدانى(ره)
اشاره: حاج شیخ احمد رحمانى همدانى به سال ۱۳۱۴هـ.ش در همدان دیده به جهان گشود.ازسن ۱۵سالگى فراگیرى علوم حوزوى را آغاز کرد. پس از دوران مقدماتى به محضر آیهالله آخوند معصومى همدانى شتافت و در زمره شاگردان برجسته ایشان قلمداد گردید.سپس به شهر مقدس قم عزیمت نمود و حوزه درسى و محفل علمى آیات عظام این شهر را مغت…
حرم مطهر محمد بن هادی علیه السلام
اشاره: آستانه سید محمد، مدفن ابی جعفر محمد فرزند حضرت امام علی الهادی علیه السلام است که در حدود ۲۲۸ قمری به دنیا آمد و در یکی از مسافرت های خویش بین سامرا و بغداد حدود ۲۵۲ قمری وفات یافت. وی از برادر خود حضرت امام حسن عسکری علیه السلام بزرگتر بوده ، مقام امامت با ایشان بود که پس از حصول بداء یک و ی…
میرزا حسین خلیلى ‏تهرانى(ره)
اشاره: میرزا حسین خلیلى تهرانى یکى از رهبران سه گانه، از نقش آفرینان نهضت مشروطه و از فقیهان آزادى‏ خواه در ایران بود. وى بعد از میرزاى شیرازى از مراجع تقلید پرآوازه و بزرگ جهان تشیّع و از مُدّرسان کم نظیر حوزه علمیه نجف بود. متأسفانه چنان که مناسب شأن اوست به ابعاد علمى و نقش وى در شکل‏ گیرى نهضت مش…
سیّد محمّد حسنى حیدرى(ره)
اشاره:  سیّد محمّد حسنى حیدرى، یکى از علماى کاظمین به شمار مى رفت. در کاظمین، در سال ۱۳۴۷ق زاده شد. پدرش  سیّد علی نقى حیدرى بغدادى (۱۳۲۵ـ۱۴ شوال ۱۴۰۱ق) از شاگردان: میرزاى نائینى، سیّد ابوالحسن اصفهانى، شیخ عبداللّه مامقانى، و... فقید سعید، در مکتب پدر بزرگوارش پرورش یافت و نزد علماى کاظمین، سطوح عالیه و…
غلامحسین رحیمى اصفهانى(ره)
اشاره: جناب حاج شیخ غلامحسین رحیمى اصفهانى امام جمعه تفرش بود. او در سال ۱۳۱۴ش در روستاى حاجى آباد نجف آباد در خانواده اى مذهبى و کشاورز به دنیا آمد.پدرش مرحوم حاج غلامعلى رحیمى هرچند به نام یک روحانى در محل معروف نبود، ولى از نظر تبلیغ، ارشاد مردم، بیان احکام و مسائل مذهبى و نقل تاریخ و قصص قرآن و حل و فص…
ملا غلامرضا قمى (ره)
اشاره: یکى از مفاخر علماى قم در اوائل قرن چهاردهم هجرى، حضرت آیت الله حاج ملا غلامرضا قمى معروف به  حاج آخوند  و صاحب کتاب معروف  قلائد الفرائد  است. - که نامش در زاویه گمنامى مانده و کمتر به زندگى علمى او پرداخته‏ اند. تاریخ تولد آن فقیه بزرگ به خوبى روشن نیست، اما از آنجا که وى قریب السن و یا هم س…
سید محمدحسن آل طیب(ره)
اشاره: حضرت آیت الله آقاى حاج سید محمدحسن آل طیب جزایرى در ذیقعده الحرام ۱۳۳۰ق در شوشتر در بیت علم و تقوى و فضیلت دیده به جهان  گشود.نسبش با هفت واسطه به علامه بزرگ سید نعمت الله جزایرى مى رسد که از علماى بزرگ استان خوزستان به شمار مى رفت. پدرش مرحوم آیت الله آقاى حاج سید محمدحسین جزایرى(معروف به آق…
میر محمدصالح خاتون آبادى (ره)
اشاره: میر محمّد صالح به سال ۱۰۵۸ به دنیا آمد.[۱] اما در کتاب های شرح حال، نکته ای درباره زادگاه و محل رشد و بالیدن او ذکر نشده است؛ هر چند می توان حدس زد که او بیشتر عمرش را در اصفهان سپری کرده است؛ زیرا مدت سی سال در خدمت علامه مجلسی بوده[۲] و بیست سال نزد محققّ خوانساری شاگردی کرده و سال های آخر …
محمّد بن مسعود عیاشى سمرقندى (ره)
اشاره: محمد بن مسعود عیاشی سمرقندی صاحب تفسیر معروف قرآن، و از بزرگان فقهاى شیعه است. او مردی جامع بوده و در رشته‌هاى فقه، ادب، حدیث و تفسیر متبحر بوده است. از تاریخ تولد، زادگاه عیاشی چیزی در تاریخ ثبت نگردیده و فقط از وی به نام سمرقندی، عراقی و کوفی نام برده‌اند. رجالیون بزرگ شیعی و سنی، مانند: ابن ندیم،…
دوره های تاریخی کلام شیعه
اشاره:  نظام و قواعد عقاید و مباحث علم کلام، تاریخی است و در گذر روزگاران شکل می گیرد و پدید می آید. (۱) هر نسلی به نسل پیشین موضوعی یا انگاره ای کلامی و یا ساختاری نظام مند می افزاید. این واقعیت را می توان با تتبع تاریخی و زمانی کتاب هایی که در عقاید و کلام نگاشته شده دریافت کرد و از ظهور و بروز مباحث و…