نوشته‌ها

نگرشى به مراحل تطور علم اخلاق اسلامى

اشاره: علم اخلاق شاخه اى از علوم انسانى است که در آن از فضایل و رذایل اخلاقى و از خصلت ها و رفتارهاى آدمیان سخن به میان مى آید. متفکران مسلمان در علم اخلاق میراثى ماندگار از خود به یادگار گذاشته و ضمن بهره گیرى از میراث اخلاقى پیشینیان، مبانى اخلاقى خود را بر پایه تعالیم مکتب اسلام استوار کرده اند. در …

رویکرد اخلاق نقلى

تاریخچه اخلاق نقلى رویکرد اخلاق روایى را مى توان قدیمى ترین رویکرد در اخلاق اسلامى دانست؛ چرا که در بدو اسلام آموزه هاى اخلاقى، تنها در قالب آیات قرآن و احادیث نبوى توسط صحابه، سفیران و مبلغان اسلام منتقل مى شد. در اخلاق نقلى، آموزه هاى اخلاقى منتسب به وحى بوده و آیات قرآن و احادیث معصومین، در تبیین و توج…

شخصیت ها و آثار مهم رویکرد اخلاق نقلى تا قرن پنجم

  اهوازى، حسین بن سعید (زنده در ۲۲۰ ق) حسین بن سعیدبن حمادبن سعید کوفى اهوازى، از اصحاب امام رضا، امام جواد و امام هادى (علیهم السلام) و از راویان معروف شیعه در قرن دوم و سوم هجرى است. در کوفه به دنیا آمد و در قم وفات یافت و در همان جا به خاک سپرده شد. در منابع از تاریخ تولد و وفات او ذکرى به میان…

شخصیت ها و آثار مهم رویکرد اخلاق نقلى از قرن پنجم تا قرن دهم

خاندان طبرسى [۱] این خاندان بین شیعیان معروف و داراى کتاب هایى ارزشمندى هستند. علامه مجلسى در ابتداى بحارالأنوار وقتى به نام ایشان مى رسد، مى نویسد: کتاب هاى خاندان طبرسى از نظر اطمینان و شهرت مانند خورشیدى وسط آسمان مى درخشند و هیچ نیازى به تعریف یا توضیح ندارند.[۲] البته تعداد کمى از آن ها مانند الآداب…

شخصیت ها و آثار مهم رویکرد اخلاق نقلى از قرن دهم به بعد

عاملى، حسین بن عبد الصّمد عزالدین حسین بن عبد الصمد عاملى، پدر شیخ بهائى که نسب از حارث بن عبدالله أعور همدانى، صحابى مشهور امیرالمؤمنین علیه السلام مى برد. در سال ۹۱۸ ق در خاندان اهل علم و فضل زاده شد. او از برجسته ترین شاگردان شهید ثانى (۹۶۵ ق) و مروّج اندیشه هاى فقهى او در ایران است. او استادى محقق…

رویکرد دعایى- مناجاتى در‏ اخلاق نقلی

از جمله رویکردهاى مهمى که ذیل مکتب اخلاق نقلى قرار مى گیرد، رویکرد «دعایى- مناجاتى» است. میان کتاب هاى اخلاقى مأثور، طیفى از کتاب ها وجود دارد که در قالب ادعیه و اعمال یومیه، تربیت و کمال انسان را پى مى جوید. مطابق این رویکرد خودسازى معنوى، تهذیب اخلاق و پالایش روح از رهگذر مداومت و تقید به عبادات م…