آل بویه
صاحب بن عباد
اشاره: صاحِب بْنِ عَبّاد (۳۲۶-۳۸۵ق)، کاتب و وزیر دولت آل بویه (مؤید الدوله و فخر الدوله)، از دانشمندان شیعه و از ادیبان دو زبان عربی و فارسی. نام وی اسماعیل است؛ اما به «صاحب» مشهور بوده و به «کافی الکفات» نیز ملقب بوده است. مشهورترین کتاب ادبی‌اش «المحیط فی اللغه» است. صاحب به‌ویژه در ری و اصفهان، محافل علمی…
نخستین دولت های مقتدرى شیعه.
اشاره نخستین دولت مقتدرى که توانست وضع «ملوک الطوائفی» ایران را زیر یک پرچم جمع آورى کند و روى اساس مذهب شیعه(۱) یک ایران نیرومند پدید آورد، پادشاهان «آل بویه» بودند که در میان آنها «رکن الدوله» و «عضد الدوله» از همه بزرگتر و معروف ترند. آغاز حکومت آل بویه به سال ۳۲۱ هجری در شیراز و به حکومت «عماد الدو…
عقیلیان.
اشاره: عُقَیلیان دودمانی بودند که در مناطق جزیره، عراق و شمال شام فرمانروایی داشتند.بنی‌عقیل شاخه‌ای از بزرگترین قبیله عربی یکی از پنج طایفه تشکیل دهنده قبیله بنی کعب است که خود این قبیله از قبیله بزرگ مضر جدا می‌شود. برخی از شاخه‌های این قبیله پس از پذیرش اسلام، در سوریه و عراق و حتی در شمال آفریقا و اس…
آل کاکویه.
اشاره آل کاکویه یا بنی کاکویه دودمانی از امرای دیلمی بودند که در دوره فروپاشی آنها در باختر ایران روی کار آمدند و در برابر قدرت سلجوقی استقلال خویش را از دست دادند و به صورت امرای تابع آنها درآمدند.بنیادگزار این دولت، ابوجعفر محمد بن رستم دشمنزیار ملقب به علاءالدوله محمد نامدار به ابن کاکویه است. کاکو…
بررسی علل و روند گسترش تشیع در قلمرو اتابکان
مقدمه: در کشور ما ایران، اقوام و گروه های مختلفی زندگی می کنند که در بین این  اقوام ، «قوم لربزرگ» در پیروی از مذهب شیعه پیشینه دیرینه دارد و تمامی اعضاء آن پیرو مذهب تشیع هستند. بدیهی است که اعضاء هر گروه و قوم تا حد زیادی، تحت تأثیر عقاید و باورهای خود قرار دارد و تأثیر دین و مذهب بر زندگی فردی واجتماعی…
آل بویه.
اشاره: آل بویه، سلسله‌ای ایرانی‌ و شیعه، منسوب به بویه معروف به ابوشجاع که در خلال سال‌های ۳۲۲ تا ۴۴۸ق/۹۳۳-۱۰۵۶م، بر بخش بزرگی از ایران و عراق و جزیره تا مرزهای شمالی شام حکومت داشتند. حکومت آل بویه برای تقویت و رونق مراسم شیعه امامیه اهتمام فراوان ورزید و مراسم عزاداری امام حسین (علیه السلام) در عاش…
مسجد براثا.
اشاره: بَراثا (یا بُراثا)، محلّه و مسجدی در مغرب بغداد می‌باشد. این محلّه که امروزه در جنوب دروازه مُحَوَّل قرار دارد، در اصل حدود سه کیلوم‌تر با مرکز بغداد کهن فاصله داشته است. نام براثا از لغت آرامی «بَرثیا» به معنی «بیرون» گرفته شده است. [۱] قدمت محله به پیش از اسلام می‌رسد، اما در دوره اسلامی، ب…
مسجد جامع یزد.
اشاره: مسجد جامع یزد بنایی تاریخی است با بیش از ۹۰۰ سال قدمت و از نظر معماری از سازه‌های مورد توجه مورخین و دانشمندان علوم معماری به شمار می‌رود. این بنا در متون تاریخی با نام‌های مسجد جمعه شهرستان، مسجد جامع عتیق، مسجد جمعه قدیم «درده» و مسجد جامع نو ذکر شده است. معماری این بنا به سبک آذری است. موق…
حوزه علمیه ری
حوزه علمیه ری حوزه‌ای در علوم دینی متعلق به شیعیان که در نیمه دوم قرن سوم هجری قمری در زمان مهاجرت علویان به ری شکل گرفت. در گذشته به دلیل حمایت‌های امیران آل بویه و برخی از وزرای شیعی مذهب آنها، ری یکی از مراکز اصلی تجمع شیعیان و فعالیت‌های علمی و آموزشی آنها شد و تعداد زیادی از علما، محدّثان و فقهای شیع…
مدارس دینی استان اصفهان
از آغاز دوران تاريخ اسلامى ايران، اصفهان پيوسته از مراكز علمى و فرهنگى ايران به شمار مى‏ رفته است. وجود چهره ‏هاى درخشان علمى، تاريخى و ادبى مانند ابوالفرج اصفهانى، حافظ ابونعيم اصفهانى، راغب اصفهانى، صاحب بن عباد، علامه مجلسى و ديگر بزرگان، و نيز وجود مساجد كهن و مراكز متعدد علمى، نام اين شهر را از…
مسجد جامع یزد
مسجد جامع یزد بنایی تاریخی است با بیش از ۹۰۰ سال قدمت و از نظر معماری از سازه‌های مورد توجه مورخین و دانشمندان علوم معماری به شمار می‌رود. این بنا در متون تاریخی با نام‌های مسجد جمعه شهرستان، مسجد جامع عتیق، مسجد جمعه قدیم «درده» و مسجد جامع نو ذکر شده است. معماری این بنا به سبک آذری است. از نظر جغرافیایی؛ این…
کرخ در دوره آل بویه
کرخ پایگاه مهم تشیع در سراسر قلمرو خلافت عباسى بود. در ابتداى قرن چهارم، آل بویه ى شیعى مذهب، از ضعف قدرت عباسیان استفاده کرده و بر بغداد مسلط شدند. ورود آنها به بغداد موجب شعف و امیدوارى شیعیان کرخ شد مخصوصاً این که آل بویه براى اولین بار مراسم عاشورا و غدیر خم را برگزار کردند. ولى این روند دوامى نداشت و آ…
علل اساسی نفوذ تشیع در ایران
چکیده شیعه به معنای کسی است که خلافت و جانشینی پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) را حق اختصاصی امیرالمومنین علیه‌السلام و فرزندان او می‌داند. اگر چه تشیع در ابتدا به عنوان اقلیتی در مقابل طیف گسترده  دیگر مسلمانان به شمار می‌آمد، اما رفته رفته توانست هویت واقعی خود را شناسانده و در سراسر جهان …